پرسشگر گرامي با سلام سپاس از ارتباط تان با اين مرکز
اگر شرکت در کلاس ها همراه با گناه نباشد و يا مجلس، مجلس حرام نباشد، اشکال ندارد. فقط بايد از نگاه شهوي و از گناهان ديگر پرهيز کند.(1)
از مرحوم آيت الله گلپايگاني سوال شده که - نظر مبارك حضرت عالى در مورد تحصيل در دانشگاه، با توجّه به اين كه دانشگاه ها در حال حاضر مختلط بوده و نسوان به انحاي آرايش و تزيين در كلاس ها حاضر مى‏شوند و مرد لابدّ از حضور در كلاس است چيست؟
جواب داده اند:‏
نظام اختلاط دختر و پسر به اين نحو در دانشگاه و دبيرستان و مدارس، اسلامى نيست . ضررهاى اجتماعى و اخلاقى آن بسيار است. تحصيل در اين مؤسّسات فقط به لحاظ اين كه كنار ماندن نسل مسلمان از علوم جديد نيز مصلحت نيست ،بلكه مضرّ و موجب تسلّط كفّار بر مسلمين مى‏شود، براى كسانى كه به خود اعتماد دارند كه در آن محيط، وضع اسلامى خود را از دست نمى‏دهند، جائز است. در صورتى كه راه تحصيل، منحصر باشد ،شركت نمايند ،به شرط آن كه خود را از نظر حرام، و گناهانى كه لازمه اين اختلاط نامشروع است، حفظ نمايند.(2)
از امام خميني (ره) پرسيده اند : زنى كه مى‏خواهد به تحصيل خود ادامه دهد كه بعدها شغلى انتخاب كند (البته شغل حلال) ولى فعلًا ادامه تحصيل ملازم با اين است كه با مرد نامحرم روبرو شود ،مثلًا در دانشگاه نزد مرد درس بخواند يا اين كه با مردها در يك كلاس باشد ، تحصيل جايز است يا خير؟
ج: ادامه تحصيل در رشته‏هاى حلال اشكال ندارد ليكن تستّر از اجانب و خوددارى از اختلاط با آن ها لازم است . اگر ادامه تحصيل مستلزم اختلاط با اجانب باشد و مفاسد دينى و اخلاقى در بر داشته باشد ،ترك كند.(3)
از آيت الله مکارم سوال شده : دخترى هستم كه در رشته پزشكى قبول شده‏ام، ظاهراً كلاس‏هاى دانشگاه به صورت مختلط برگزار شده، و غالب اساتيد مرد هستند، با اين توصيف شركت در كلاس ها چه حكمى دارد؟
جواب: هرگاه توأم با امر حرامى (نظير خلوت با اجنبى و مفاسد ديگر) نباشد ،مانعى ندارد.
سؤال 31- گاه دانشجوى پسر در بين عدّه‏اى از دانشجويان دختر يا بالعكس درس مى‏خواند، با توجّه به اينكه اگر با اين شرايط ادامه تحصيل ندهد ،متضرّر مى‏شود (مثلًا ديرتر فارغ التحصيل مى‏شود) آيا ادامه تحصيل با اين شرايط حرام است؟
جواب: اگر موجب كار حرامى نشود، اشكالى ندارد. ولى سزاوار است مسئولين كشورهاى اسلامى برنامه‏اى براى جدا ساختن مراكز تحصيلى پسران و دختران تنظيم نمايند.(4)
پي نوشت ها:
1 . سوال از دفتر مراجع .
2 . مجمع المسائل (للگلپايگاني)، ج‏1، ص: 538
3 . سوال از دفتر رهبري و توضيح المسايل مراجع ، ج 2 ،ص 815 ،س 93
4 . آيت الله مکارم ، احكام پزشكى، ص 22 ،سؤال 30

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز؛ و تشكر به خاطر ارتباطتان با اين مركز؛
بعد از گذشت 50 سال زندگي مشترك درخواست شوهر شما كاملاً معقول و مشروع مي باشد . بهتر است در حد امكان به اين درخواست معقول جامه عمل بپوشانيد. شايسته است از طريق كم كردن فعاليت هاي شغلي و يا تغيير ساعات آميزش يا افزايش دفعات انزال در هر نوبت يا ارضاي ايشان به روش غير دخول(كه نيازمند غسل از جانب شما نباشد) و ... به مديريت روابط جنسي بپردازيد.
تقاضاي يک روز در ميان نزديکي يعني سلامت جسمي و اخلاقي شوهر . نبايد با طفره رفتن از وظيفه اصلي (به بهانه وظيفه فرعي تان که همانا تأمين درآمد است)باعث بروز برخي آسيب ها از جمله زير زميني شدن فعاليت هاي جنسي شوهر شد.

پرسش 1:
مسايل شرعي شرح :
1- اگر به کسي آموزش گناه(مثل مسايل جنسي)داده ايم واکنون پشيمان هستيم وظيفه مان چيست؟ اين در صورتي است که دوبار(با فاصله زماني) با کنايه به او رسانده ام که کارم اشتباه بوده است وپشيمان هستم وديگر به مسجد مي روم و او را هم چند بار دعوت به مسجد کرده ام. 2-
پاسخ:
با سلام و تشکر از ارتباط با اين مرکز
در صورتي که حق الناس(ظلم به ديگري و ...) به گردن شما نباشد، واجب است توبه نمايي .
استغفار تنها کافي است وگناهان ديگران به عهده خودشان مي باشد.(1)
پي نوشت :
1. سوال تلفني از دفتر (7746666-0251) آيه الله خامنه اي .
پرسش 2:
چه گناهاني هستند که انسان اگر قبل از مکلف شدن آن ها را مرتکب شود، بايد بعد از مکلف شدن از آن ها اصلاح وتوبه کند؟(مثلا غيبت وتهمت وعدم پرداخت خمس و..)حتي اگراين گناهان اشتباهي صورت گرفته باشند،آيا بايد جبران شوند؟ 3-
پاسخ:
اعمالي که قبل از سن بلوغ انجام گيرد ،گناه حساب نمي شود، چه عمدي صورت گيرد و جه سهوي.البته اگر کسي قبل از بلوغ به ديگري خسارتي زده باشد يا مال مردم را ضايع کرده باشد، ضامن است و بايد بعد از بلوغ جبران کند.مثلا اگر در کودکي و در10 يا 12 سالگي حق الناس به ذمه شما آمده، بايد به ميزاني که زيان و خسارت وارد کرده ايد ، جبران کنيد؛ يعني اگر عين مال يا مثل آن موجود است، بايد به صاحبش برگردانيد، در غير اين صورت، قيمت آن را به صاحبش بدهيد. گرچه از طريق پست ويا انداختن آن درخانه طرف ومانند آن باشد.اگر صاحب مرده يا امکان دسترسي به او نيست، به وارث يا وارثان او بدهيد. اگر صاحب آن را نمي شناسيد و يا به هر دليل دسترسي به وي نداريد، به اندازه قيمت مال تلف شده يا خسارتي که وارد کرده ايد ، براي صاحب آن در راه خدا صدقه بدهيد. اگر قدرت بر پرداخت نداريد، هر موقع قدرت بر پرداخت پيدا کرديد، بايد خسارت را جبران کنيد.

پرسش 3:
؟ 3- آيا اگر دربين وضو راه برويم اشکال دارد؟اگر بله تا چه حد؟
پاسخ:
راه رفتن بين وضو اگر آن قدر زياد نباشد که انسان را از حالت وضو گرفتن خارج کند (موالات عرفي از بين برود ) ويا اينکه عضو قبلي خشک شود، اشکال ندارد وحد معيني ندارد .(1)
پي نوشت :
1 .سوال تلفني از دفتر (7746666-0251) آيه الله خامنه اي .
پرسش 4:
4- اگر حقي از يک فرد که هنوز بالغ نشده است به گردن مان بيايد و اکنون بخواهيم از او حلاليت بگيريم، آيا بايد مميز باشديا بايدصبر کنيم تا بالغ شود ويا اينکه از پدر ومادرش حلاليت بطلبيم؟

پاسخ:
بستگي به حق دارد، مثلا در صورتي که حقوق مالي باشد ،بايد الان به او بپردازيد .
اگر ظلمي به او کرده باشيد، بايد صبر کنيد تا بالغ شود .(1)
در صورتي که به پاسخ خود نرسيديد ،توضيح بيش تري بدهيد تا پاسخ دقيق تري بدهيم .
پي نوشت :
1.سوال تلفني از دفتر (7746666-0251) آيه الله خامنه اي .

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز؛ و تشكر به خاطر ارتباطتان با اين مركز؛
بهتر است در اسرع وقت به روانپزشک متبحر مراجعه نماييد . در صورت ادامه به روانشناس باليني مراجعه نماييد.
آسيب رساني به بدن در شرايط اختيار حرام است . در موارد مازوخيسم نيز بهتر است به جاي پي جويي حکم شرعي، به پي جويي درمان آن بپردازيم.

با سلام و تشکر از ارتباط با اين مرکز
از نظر جهان‌بيني مادي،‌ عوامل مؤثر در سرنوشت انسان، منحصراً مادي است. گاهي بشر بر اثر عفلت و عوامل غير فطري، علت هاي متوسّط را مي بيند و به علت اصلي و مبدأ كلّ و سرچشمه همه خيرات توجه ندارد.بعضي چونان قارون بر اثر تنگ نظري علمي فقط سبب مباشر و علّت قريب را بنگرند مي گويند: «إِنَّما أوُتيتُه عَلي عِلمٍ عِندي» ثروت خود را براساس عيم و دانايي خودم به دست آوردم.(1) در حالي که از نظر جهان‌بيني الهي تنها حق تعالي است كه به عنوان علّت كلّ، و مسبب الأسباب همه اين امور را اداره مي كند.اداي قرض و غيره امور انساني است اما همه کاره انسان نيست .جمله« لا حول و لا قوه الا بالله »معنايش اين است که اگر آدمي کاري مي کند، به قدرت خداست .اگر او بخواهد مي شود و اگر نخواهد نمي شود.كسي كه خداوند را با اوصاف كمالي‏اش شناخت و او را قدرتمندي با اراده در صحنه هستي ديد، ديگر تنها در قالب اسباب و علل عادي و مادي حوادث جهان را تفسير نخواهد كرد؛ بلكه مشيت نافذه او را در همه جا مي‏بيند . حوادث و امور را با در نظر گرفتن اين واقعيت بزرگ توضيح مي‏دهد.
اگر آدمي با اين نگرش به طبيعت بنگرد هنگامي كه مثلا ً بزرگ ترين و مستحكم ترين سد ّو ديوار فلزي را به عنوان سد ّ سكندر مي سازد خواهد گفت: «هذا رَحمَة مِنْ رَبّي» اين از لطف و رحمت پروردگار من است.(2)
.يكي از نام هاي مقدس خداوند، "مسبّب الأسباب" است. مسبب الأسباب يعني سبب ساز. او سسبي را مي آفريند كه انسان بتواند با آن، چيزهايي را كه لازم دارد، تهيه كند، نه اين كه پشت سر دعا به اين انتظار باشد كه از راه غيب ماشيني پشب در منزلش پارك كند.
در ماه مبارك رمضان دعايي از پيامبر نقل شده است: ... خدايا! هر فقير را بي نياز گردان. خدايا! قرض هر مقروضي را ادا فرما... فقر ما را به غنا و بي نيازي بدل گردان. وقتي فقر انسان به غنا تبديل شد، هر چه را كه نياز دارد، به دست خواهد آورد.
پس انسان مي تواند براي سلامتي، به دست آوردن مال، اداي قرض و ... دعا كند، زيرا‌ عوامل روحي و معنوي نيز، هم‌چون عوامل مادي در سرنوشت انسان مؤثرند. استاد مطهري مي‌گويد: «از نظر جهان‌بيني الهي، جهان هم شنواست و هم بينا،‌ ندا و فرياد جاندارها را مي‌شنود و به آن ها پاسخ مي‌دهد. به همين جهت دعا يکي از علل اين جهان است که در سرنوشت انسان مؤثر است. جلو جريان‌هايي را مي‌گيرد و يا جريان‌هايي به وجود مي‌آورد. به عبارت ديگر، دعا يکي از مظاهر قضا و قدر است که در سرنوشت حادثه‌اي مي‌تواند مؤثر باشد يا جلو قضا و قدري را بگيرد».(3)
امام صادق(ع) مي‌فرمايد: «دعا قضاي الهي را بر مي‌گرداند و تغيير مي‌دهد، اگر چه قضاي الهي محکم شده باشد. از اين رو زياد دعا کن که آن کليد هر رحمت و بر آوردن هر حاجت است».(4)
از امام کاظم (ع) نقل شده که فرمود: «بر شما باد به دعا کردن زيرا دعا و درخواست از خدا بلائي را که از مرحلة ‌قدر و قضا گذشته و جز امضاي آن نمانده (يعني تمامي اسباب آن فراهم شده ،ولي هنوز در خارج وجود پيدا نکرده) بر مي‌گرداند».(5)
امام صادق(ع) مي‌فرمايد: «خدا را بخوان و دعا کن و مگو کار گذشته است».(6)
بر اين اساس موساى كليم(ع) براي رفع گرسنگي دعا کرد و عرضه داشت: «پروردگاررا! به آن‏چه به من از نيكى عطا كنى نيازمندم:رَبِّ إِنِّى لِمَا أَنزَلْتَ إِلَىَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ».امام علي عليه السلام مى‏فرمايد: «به خدا سوگند! موسى عليه السلام غير از قرص نانى كه بخورد، از خدا نخواست؛ زيرا وى (از زمانى كه از مصر فرار كرد و به سوى مدين آمد) از گياهان زمين تغذيه مى‏كرد تا آن‏جا كه بر اثر لاغرى شديد و تحليل رفتن گوشت بدن او رنگ سبز گياه از پشت پرده شكمش آشكار بود» او در اين حال از خداوند غذايى ساده كه گرسنگى‏اش را برطرف كند، تمنّا كرد. (7)

پي‌نوشت‌ها:
1. كهف(18) آيه78
2. همان، آيه98
3. استاد مطهري، مجموعة آثار، ج 1، ‌ص 406.
4. اصول کافي، ج 4، ص 216.
5. ترجمه الميزان، ج 2، ص 55.
6. اصول کافي، ج 4، ص 213.
7. نهج البلاغه ،خطبه 160