پرسش وپاسخ

با سلام خدمت تمام دوستان زحمت کش من چند سالی می شه که گرفتار هوا و هوس شدم و چند سالی می شه که خود ارضایی می کنم چطوری می تونم این عادت زشت و مزخرف رو ترک کنم .

پرسشگرگرامي باسلام و تشکر از ارتباطتان با اين مرکز
نامه شما قبل از هر چيز نشان روح پاك و بي آلايش شما است . از اين كه در عنفوان جواني در انديشه ساختن روح و جان خويش برآمده تا با عزم و اراده قوي به وادي نور و پاكي قدم نهيد، خرسنديم و به شما تبريك مي گوييم ‌. اميدواريم كه اراده پولادين خود را به كار بسته و روح خويش را از زندان گناهان رهايي بخشيد.
در مورد خودارضايي و ترك آن توجه شما را به نكات ذيل جلب مي كنيم:
1- اضطراب نقش مؤثري در تشديد قواي جنسي دارد . در توليد نياز جنسي کاذب سهم به سزايي دارد. ارضاي جنسي تا حدودي براي کاهش اضطراب مفيد است. اگر ارضاي جنسي از طريق حرام (مانند استمنا) صورت گيرد، با اين که به صورت موقت از اضطراب مي‌کاهد، ولي پس از مدت کوتاهي به خاطر تشديد احساس گناه سطح اضطراب را دوچندان مي‌کند. با اين وصف اضطراب هم علت و هم معلول استمنا محسوب مي‌گردد. کلافگي به هم ريختگي و عصبانيت شما ريشه در اضطراب بالا دارد.
2ـ همان طور که اضطراب در گرايش به خودارضايي مؤثر است، کاهش اضطراب از طريق ورزش سنگين منظم، تنفس عميق 25 تا 30 بار در روز، تن‌آرامي (ريلکسيشن) و داروهاي گياهي و شيميايي سهم بسزايي در کاهش ميل به خودارضايي دارد.
3ـ به هيچ وجه خود را ناپاک ندانيد. پسر مؤمني هستيد که به هر دليلي دچار يک كژ رفتاري گشته‌ايد. هيچ‌گاه خودتان مساوي با رفتار ناشايست خود ندانيد. بنده خدا هستيد و خداوند بنده اي را كه به سويش آيد ،طرد نمي كند. براي جبران گناهان ريز و درشت راه روي همه بندگان باز است؛ زيرا رحمت و بخشايش الهي بسيار بزرگ و گسترده تر از هر گناهي است.
4ـ احساس گناه اگر چه به معناي بيداري وجدان و نفس سرزنشگر انسان و مطلوب است، اما احساس افراطي به هيچ وجه مطلوب خدا و دين نيست، بلکه احساس گناه فزاينده در راستاي وساوس شيطاني است. احساس گناه يکي از بزرگ‌ترين منابع اضطراب‌زاست. مي‌توان دريافت که احساس گناه بيش از حد زمينه‌اي براي خودارضايي بيش تر فراهم مي‌آورد، پس با بالا بردن سطح عزت نفس و اعتماد به نفس و اميد به لطف و بخشش بيکران الهي به تعديل احساس گناه بپردازيد.
5ـ مانند يک محقق دست به تحقيق در زمينه افکار، احساسات و رفتارهاي انگيزاننده ميل به خودارضايي در خود بزنيد. در طي مدت يک ماه مراحل آغاز تا پايان يک وهله خودارضايي را در برگه‌اي ياد داشت نماييد . اين کار را براي وهله‌هاي ديگري که اتفاق مي‌افتد، تکرار کنيد. زمان و مکان و شرايط جسمي و روحي در قبل و بعد از خودارضايي را ثبت نماييد. در طي يک ماه ببينيد يک وهله خودارضايي با چه فکري آغاز مي‌گردد، سپس اين فکر مزاحم چه احساس در شما برمي‌انگيزد و اين احساس چگونه به رفتار خودارضايي در شما مي‌انجامد، همچنين معمولاً در چه زماني‌هايي و در چه مکان‌هايي و در چه شرايط جسمي ـ روحي ميل به خودارضايي در شما تشديد مي‌گردد.
پس از پايش و رصد رواني يک ماهه به تجزيه و تحليل و جمع‌بندي نتايج بپردازيد . از نتايج اين تحقيق مي‌توانيد راهکارهاي کارآمد ترک يا لااقل تعديل خودارضايي را استخراج نماييد، مثلاً وقتي که اعصاب تان خرد است، وقتي که دوستان متأهل خود را مي‌بينيد، وقتي که با مادرتان جر و بحث مي‌کنيد، وقتي که اضطراب امتحان داريد، يا وقتي که به دختر يا فيلم يا تصوير خاصي مي‌انديشيد.
عيناً همين قضيه در زمينه مکان‌هاي تحريک‌زا تکرار مي‌گردد. وقتي در اتاق خواب هستم، وقتي تنها در خانه هستم، وقتي دستشويي مي‌روم و...
از سوي ديگر نگاهي موشکافانه به پرونده گذشته خودارضايي خويش بيفکنيد، ببينيد در چه شرايطي توانسته‌ايد بر خودارضايي فايق آييد. با چه تکنيک‌هاي فاصله بين وهله‌هاي خودارضايي را افزايش داده‌ايد، چه زماني براي ترک کوتاه مدت يا دراز مدت خودارضايي موفق بوده‌ايد.
در اين مرحله نيز تحقيق نيز به تجزيه و تحليل و جمع‌بندي نتايج بپردازيد. پايش رواني دست شما را براي اتخاذ يک راهکار مناسب باز مي‌کند.
6 ـ خودارضايي نوعي اعتياد رواني محسوب مي‌گردد . در برخي جهات شباهات زيادي با انواع ديگر اعتياد (مانند مواد مخدر و الکل و...) دارد.
همه متخصصان درمان اعتياد در اين موضوع هم‌ عقيده اند که بازگشت ناخواسته به شرايط قبل امري طبيعي و يکي از مراحل درمان محسوب مي‌گردند. بسياري از معتاداني که اقدام به ترک کرده‌اند ، در طول فرايند درمان ناخواسته دچار لغزش‌هاي رفتاري مي‌گردند . لغزش‌هاي رفتاري به هيچ وجه به معناي شکست درمان نيست. يكي از علت هايي غلطيدن دوباره به اعتياد قبلي، قرار گرفتن در محيطي است كه در آن جا اعتياد زياد اتفاق افتاده بود.، مثلاً ياد‌آوري يك صحنه خاص، يا قرار گرفتن در مثلاً حمام و هنگام شستن آلت و... به همين خاطر بسيار توصيه مي شود كه در آن شرايط خاص قرار نگيرند.
در هر حال لغزش‌هاي غير اختياري طبيعي است . نبايد به بزرگ‌نمايي آن پرداخت. متأسفانه در افرادي که به خود درماني اعتياد مي‌پردازند و از نعمت هدايت درمانگر محرومند، هر گونه بازگشت را به منزله شکست قطعي در درمان تلقي مي‌کنند. اين باعث توهم عدم کنترل و بي‌ارادگي فرد مي گردد. اين تصور آسيب‌زا، فرد را از ادامه درمان مأيوس مي‌سازد ، در حالي که درصد پيشرفت درمان فرد بسيار بالاست.
اگر نيک بنگريد، با کمي واقع‌نگري مي‌توانستيد لغزش‌هاي هر از گاهي خود را با ديدي مثبت‌تر مديريت نماييد.
7 ـ منصف باشيد . همان طور که به تنبيه ذهني ـ عملي خودارضايي خويش مي‌پردازيد، به تشويق ذهني ـ عملي موفقيت‌هايي هرچند اندک خود در ترک خودارضايي بپردازيد.
اگر حتى يک روز هم در ترک موفق بوديد، با کمال سخاوت به تشويق خود بپردازيد. خود تشويقي مي‌تواند علاوه بر ارتقاي سطح اعتماد به نفس و عزت‌نفس به کاهش اضطراب شما کمک شاياني کند. خود تشويقي مي‌تواند به صورت کلامي يا غير کلامي (مانند خريد يک بستي يا ديدن يک فيلم جذاب يا سجده شکر و ...) باشد.
8ـ با پرهيز از هر گونه خودسرزنشي و خود ملامت‌گري به يادداشت نکات مثبت خود بپردازيد. هزاران نکته مثبت داريد که نبايد با بزرگ نمايي نکات منفي‌تان به بوته فراموشي سپرده شود. ارزشمندي تان نسبت به خود كمك موثري در ترك اين گناه فراهم مي آورد.
9ـ براي 24 ساعت خود برنامه‌ريزي سبک و سهل الوصول انجام دهيد. با اشتغال ذهني به امور مثبت از هر گونه اشتغال فکري به تفکرات تحريک‌زا پرهيز نماييد. وقت فراغت براي خود قرار ندهيد و بي خود در جاهاي تحريك كننده مانند اينترنت پرسه نزنيد. با وجود آماده بودن شرايط محيطي و...ترك گناه بسيار مشكل و حتي نامقدور است.
10ـ سعي نماييد از تکنيک‌هاي انزجار درماني و شرطي‌زدايي استفاده کنيد. لذت کاذب خود ارضايي را با يک امر منزجر کننده ذهني مانند تصور صحنه تهوع‌آور يا خوردن داروي تلخ پيوند بزنيد و با آن تداعي نماييد يا آن که فرايند شرطي شده (اضطراب - خودارضايي) را به (اضطراب - ورزش يا تفريح سالم، تنفس عميق، رفتن به سر يخچال و آب خوردن و...) تبديل نماييد.
11ـ به هيچ وجه خود را دست و پا بسته فرض نکنيد. بدانيد صدها هزار توانسته‌اند که ترک کنند و شما از آنان مستثنا نيستيد.
در ادامه توجه شما را به مقاله اي در زمينه خود ارضايي جلب مي نمايم:
خودارضايي يكي از انحرافات جنسي است كه داراي عوارض روحي و جسمي فراواني دارد از جمله؛ افسردگي و بي حالي و ضعف بينايي ، ضعف قواي جسماني ، آسيب دستگاه تناسلى و ناتوانى‏هاى جنسى و توليد مثل، بيماري هاى مقاربتى‏،عقيم شدن‏،كم خونى، كم اشتهايى و مشكلات گوارشى؛كم خوابى و اختلال در خواب؛ تنگى نفس؛ سر درد و سرگيجه؛پيدايش تغييرات در نخاع و ستون فقرات، ضعف حافظه، حواس پرتى و ناتوانى در تمركز فكرى‏،اضطراب ،افسردگى‏، پرخاشگرى و بداخلاقى‏، يأس از زندگى‏،از بين رفتن خلاقيت‏ها، توانايى‏ها و سركوب شدن استعدادها، عدم ميل به تحصيل، مطالعه، تحقيقات علمى و فعاليت‏هاى فكرى، هوس باز و بى‏بند و بار شدن ،افت تحصيلى‏،بزهكارى و ... .
مهم ترين عوامل ترك عبارتند از؛
1- از بين بردن زمينه هاي اين عمل مانند؛ ديدن و خواندن تثاوير و مطالب تحريك زا، دوستان ناباب، استفاده نادرست از اينترنت و ...
2- آگاهي از عوارض و آسيب هاي ناگوار آن.
3- تقويت اراده.
عواملي در تقويت اراده مؤثر است مانند:
1ـ تمركز بخشيدن به فعاليت هاي گوناگون.
2ـ توجه به عبادات به ويژه نماز كه تمرين تمركز فكر است.
3ـ پايان رسانيدن كارهاي نيمه تمام.
4ـ تلقين مثبت:
همواره به خود اين گونه تلقين كنيد كه ارادة انجام اين كار را داريد و شكست مفهومي ندارد. تلقين در ترك عادات نامطلوب و غلبه بر خودارضايي مؤثر است.
پل ژاگو مي گويد: "وقتي بخواهيم با عادت زشتي ستيزه كنيم، ابتدا بايد نتايج نامطلوب آن را در نظر مجسّم سازيم، بعد منافعي را كه در نتيجة ترك آن عايد مي شود، در روح خود تصور كنيم، در نتيجة اين عمل، هر بار كه چنين نمايشي در روح خود مي دهيم، بر آن تحريك يا وسوسه چيرگي يافته و لذت ترك آن را در خود احساس مي كنيم. اگر تلقين به نفس را بلافاصه پيش از خواب اجرا كنيم، مؤثرتر از مواقع ديگر خواهد بود.
به طور كلي، متمركز ساختن فكر در كاري كه مي خواهيم براي اجراي آن فردا صبح در فلان ساعت بيدار شويم كافي است".
بنابراين بايد خود را باور كنيد و ترس و شكست را به خود راه ندهيد. بدانيد كه اگر بخواهيد مي توانيد. اين جمله شعار نيست، بلكه در عمل نيز افراد براي ايجاد و تقويت هر چه بيش تر اراده، به فوايد و آثار آن و نتيجه اي كه به دست خواهيد آورد، نيز اهميت آن و آينده روشني كه داريد، همچنين نجات از مشكل و سختي كه با آن روبرو هستيد، به شما كمك خواهد كرد. به پاداش عظيم اخروي و رضايت حضرت دوست (به جهت سختي و مشكل بودن ترك عمل) توجه نماييد. به خاطر داشته باشيد هر چه گناه و ترك عمل سنگين تر باشد و تلاش بيش تري لازم داشته باشد، در صورت تحقّق، انسان را به كمالات بالاتري مي رساند كه براي ديگران شايد حتي قابل تصوّر نباشد..
از اين رو هرگز يأس به خود راه ندهيد و براي آن برنامه ريزي كنيد. به راهکار هايي كه مطرح مي كنيم، توجه نماييد و آن را به كار ببنديد، قطعاً اثر آن را خواهيد يافت.
راهکارهاي ترک خود ارضايي:
1- سعي كنيد هميشه پيش از خواب مثانه خود را تخليه كنيد . شب‏ها به خصوص غذايي سبك ميل كنيد.
2- هرگز شكم خود را بيش از حد معمول پر نكنيد بلكه اگر تا چند لقمه ديگر جاي داريد، از غذا دست بكشيد.
3- از پوشيدن لباس‏هاي تنگ و چسبان (به خصوص لباس زير ) اجتناب ورزيد.
4-هرگز در حمام به طور کامل لخت نشويد.مثلا در حالي که هنوز زير شلوار به پا داريد ،قسمت فوقاني بدن خود را بشوييد. از ليف و صابون زدن به اندام جنسي خود که باعث تحريک آن مي شود بپرهيزيد.مطمئن باشيد صرف تماس آب وصابون با اندام جنسي بدون دست ورزي براي بهداشت آن کفايت مي کند.
5- هرگز فكر گناه را به ذهن خود راه ندهيد . از تصور و تخيل امور جنسي و شهواني سخت پرهيز كنيد.
6- از خواندن، شنيدن، نگاه كردن به امور و تصاوير شهوت زا دوري كنيد.
7- از خوردن مواد غذايي محرك مانند: خرما،پياز، فلفل، تخم‏مرغ و غذاهاي چرب اجتناب و يا به حداقل اكتفا نماييد.
8- از نگاه كردن و دست‏ورزي به اندام جنسي خود پرهيز كنيد.
9- هرگز به رو نخوابيد.
10- هيچ‏گاه تنها در يك مكان نباشيد تا فرصت و زمينه گناه از بين برود.
11- براي تخليه انرژي زايد بدن به طور منظم و زياد ورزش كنيد.
12- هيچ‏گاه بيكار نباشيد . هميشه براي مشغول ساختن خود به فعاليتي مطلوب و مثبت برنامه داشته باشيد.
13- روزه بگيريد . حتي اگر روزه واجب به عهده نداريد ،روزه مستحبي بگيريد . اگر قادر نيستيد، روزه تربيتي بگيريد، يعني به كم ترين مقدار غذا و كم‏حجم‏ترين نوع غذاها اكتفا كنيد . وعده غذايي خود را كم كنيد.
14- هرگز به نامحرم نگاه نكنيد، حتي اگر به ارتباط كلامي با آن ها مجبور باشيد.
15- با جنس مخالف رفتار متكبرانه داشته باشيد، هرگز با روي باز و نرمي با آن ها برخورد نكنيد.
16- هرگاه افكار جنسي به ذهن شما حمله ور شد ، ذهن خود را مثلاً با بستن يك كش به مچ دست خود و كشيدن و رها كردن آن از آن افکار منصرف کنيد. به خود هشدار دهيد.
17- به بدي اين گناه و عواقب آن بيانديشيد ،ولي احساس گناه شما از اين کار نبايد به حدي باشد که در شما ايجاد اضطراب مخل به سلامت روان کند .
18- به محض لغزش فوراً توبه كنيد. هرگز از رحمت خدا مأيوس نباشيد و بدانيد رحمت خدا از گناه شما بزرگ تر است.
19- قرآن زياد بخوانيد و در معاني آيات آن تفكر كنيد.
20-در مجالس مذهبي، دعا و توسل و موعظه زياد شركت كنيد.
21- از كتبي كه جنبه موعظه و بيدارگري قلبي دارد بهره بگيريد . مقيد باشيد در روز چند ساعت به مطالعه اين‏گونه كتب بپردازيد . براي مثال مجموعه كتاب‏هاي شهيد دستغيب توصيه مي‏شود به خصوص كتاب گناهان كبيره، قلب قرآن، ايمان، قلب سليم و معاد و….
22- اوقات فراغت خود را با مطالعه، ورزش، زيارت، عبادت و عيادت از نزديكان و... پر كنيد.
23-به معاد و قيامت فكر كنيد.
24- ذكر لاحول ولا قوة الا باللَّه را زياد بر زبان جاري سازيد.
25- اگر دوباره وسوسه شديد، با غسل و تيمم حتما سعي کنيد عبادت‏هاي خود مانند نماز و روزه و... انجام دهيد . اين کار به نوبه خود تاثير به سزايي در ترک اين عمل دارد .
26- از محيط هاي آلوده، سخت دوري كنيد .بيش تر وقت خود را در كتابخانه بگذرانيد . بي‏علت در خيابان‏هاي آلوده پرسه نزنيد .
27- بعد از موفقيت در ترک ، حتي به طور موقت ، خود را تشويق نماييد . مثلا اگر يک روز توانستيد استمنا نکنيد ، جايزه اي به خود بدهيد ( مثلا يک بستني يا هر چه که دوست داريد ) . اگر اين مدت بيش تر شد ، اين روند را ادامه دهيد .
اين راهکارها وقتي نتيجه مي‏بخشد كه هر چه دقيق‏تر به آن عمل شود .زمان نتيجه آن بستگي به شرايط و خصوصيات افراد دارد، ازاين‏رو فقط انرژي شما صرف عمل به دستورات شود.
موفق و مويد باشيد.

همسرم فردی متقی و فعال و خدا جو بود در اثر تصادف به حالت کما رفت هرچه خدا را خواندیم مجلس دعا گرفتیم اثری نداشت و به رحمت خدا رفت حال روز به روز خلا وجود او من را آزار می دهد تصمیم گرفته ام بازنشست کنم و ارتباطم را با جامعه محدود نمایم و کمی به امورات اخروی خود برسم مانده ام جه کنم؟

خواهر گرامي با تشكر از تماس تان با اين مركز و تسليت به مناسبت اين حادثه ناگوار
مرگ عزيزان مهم ترين رويداد در زندگي است و باعث بحران عاطفي شديد مي شود. مرحله «بهبود» آرام و تدريجي است، زيرا پذيرش واقعيت مشکل است و فرد دچار سردرگمي مي شود.
همه ما درون مان ذخاير عظيمي از نيرومندي داريم که خود از آن ها بي خبريم. شايد تا زماني که دچار يک غم بزرگ نشده ايم ،چندان به آن احتياج نداشته باشيم. گاهي اوقات ممکن است تصور کنيد که از عهده تمام احساساتي که با آن ها روبرو مي شويد ،بر نخواهيد آمد، اما اين امر با کمک دوستان و نيروهاي دروني امکان پذير است.
خداوند متعال ،خير محض و حكيم مطلق است . تمام كارهايش حكيمانه است و هيچ كاري را بي هدف و بيهوده انجام نمي دهد. مرگ و زندگي هر دو حقيقتي ثابت است و هيچ يك از آن ها در اختيار ما نيست، بلكه آنچه مربوط به ما است، كيفيت زندگي است.
خداوند نسبت به بندگانش بسيار مهربان است .رحمت و لطف او همه جا را فرا گرفته: «رحمتي وسعت كل شيء» بي نهايت نعمت به بشر عطا نموده: «ان تعدوا نعمه الله لا تحصوها» و رحمتش بر غضبش سبقت گرفته: «يامن سبقت رحمه غضبه».
آنچه در اختيار ما قرار دارد، كيفيت مواجه با مرگ و زندگي است .طبق آنچه در آيات روايات توصيه شده، صبر و استقامت در مقابل مصيبت ها بزرگ ترين پاداش الهي را براي ما به همراه خواهد داشت. هر چه مصيبت بزرگ تر باشد، صبر و استقامت در برابر آن، پاداش عظيم تري براي ما خواهد داشت. البته مطمئنآً صبر و تحمل بزرگ بايد به حول و قوه و كمك الهي صورت گيرد. بنابراين براي صبر و تحمل در برابر مصيبت بزرگ لازم است از خداوند كمك بگيريد.
از نظر روانشناختي وقتي مرگ عزيزان مان اتفاق مي افتد ، 4 مرحله متوالي به ترتيب اتفاق مي افتد كه بايد از اين مراحل عبور كرد:
1 - مرحله انكار.
2 - مرحله خشم.
3 - مرحله غم.
4 - مرحله پذيرش.
1 - در مرحله انكار، قبول مرگ عزيزمان بسيار غير ممكن خود را نشان مي دهد. اين مسئله مخصوصاً در حوادثي كه منجر به مرگ مغزي مي شود بيش تر مشهود است. بي دليل نيست بيش تر بازماندگان فردي كه مرگ مغزي شده است، با اهدي ‌اعضا ‌موافقت نمي كنند. چون انكار واقعيت مرگ يكي از مراحل است.
2 - در مرحله خشم ،‌در اين جا اگرچه مرگ عزيزمان را باور كرديم، ولي نسبت به علل آن خشم مي گيريم . خشم را ممكن است به ديگران نيز انتقال دهيم. اين مسئله را بيش تر در چنين حوادثي شاهد هستيم : تصادفات رانندگي ؛ سكته هايي كه به خاطر يك بگو مگو پيش آمده؛و .... به هنگامي كه در اين مرحله هستيم ، ممكن است حرف هاي ناشايست به مسببان بزنيم يا دست به انتقام يا رفتارهاي تهديد كننده بزنيم.
3 - مرحله غم ،‌نسبت به ساير مراحل قبل طولاني تر است. ولي حداكثر نبايد از شش ماه بيش تر شود. در غير اين صورت ، مسئله افسردگي و درمان آن بايد در نظر گرفته شود.
تمركز زدايي نيز تكنيكي هست كه مي تواند در اين زمينه به فرد غمگين كمك كند و آن اين است كه به جاي تمركز روي خاطراتي كه با متوفي داشته ايم. دنياي ديد خود را وسيع كنيم و وقت بيش تري با زندگان بگذاريم .
4 - مرحله پذيرش كه از ديد عموم ، به اشتباه فراموشي مردگان نام گذاشته مي شود، مرحله آخر در رابطه با مرگ عزيزان است. همه بايد به اين مرحله برسند ،ولي برنامه ريزي در مورد مرگ اولاً‌باعث تسهيل اين روند مي شود ؛
ثانياً موجب سرعت آن مي شود ؛
ثالثاً عوارض منفي ناشي از داغ عزيزان را از بين مي برد،‌به علاوه اينكه به ما در خودشناسي بينش مي دهد.
اما اين كه گفتيد تصميم داريد ارتباط خود را با جامعه محدود كرده و به آخرت خود برسيد، هم تفكر اشتباهي است و هم كار اشتباه. تفكر اشتباه از آن جهت كه تصور مي كنيد، پرداخت به آخرت بايد با كناره گيري از دنيا و كار و فعاليت دنيا صورت گيرد، در حالي كه طبق مباني ديني ما و سيره معصومان و بزرگان، آن ها سير ملكوتي و حيات جاودان اخروي را از طريق فعاليت دنيايي و در كنار مردم بودن طي كرده اند. مطمئناً از بزرگ ترين عبادات كه موجب پاداش عظيم اخروي خواهد بود، سعي و تلاش در دنيا براي كمك به مردم و باز كردن گره مشكلات آن ها و ياري به آن ها است و اين كار در همان اداره اي كه كار مي كنيد، مي تواند انجام شود.
اصولا اسلام گوشه گيري و رهبانيت را رد مي كند. متأسفانه اين تفكر نادرست در جامعه رواج دارد كه يا بايد در طلب آخرت بود و از دنيا فاصله گرفت و يا بايد اشتغال به كار دنيا داشت و از آخرت فاصله گرفت. اين نوع تفكرات غلط بيش تر از فرهنگ رايج در مسيحيت به ساير ملل نفوذ كرده، رهبانيت و ترك دنيا را به نوعي ارزش بالاصاله و مطلق معرفي نموده ، در حالي كه فرهنگ اسلامي نه تنها اين تفكر را قبول ندارد، بلكه عملا با آن به مقابله نيز پرداخته است
اسلام به مفاهيمي همچون زهد و ساده زيستي و مانند آن سفارش بسيار دارد اما اين به معني ارزش مطلق ترك لذات دنيا و نعمات آن نيست . اصولا زهد و ساده زيستي به معناي محروم كردن خويش از موهبت‏هاي الهي نيست؛ بلكه به معناي دوري جستن از تجملات و تشريفات زايد و تكلّف در زندگي و دلبستگي به دنيا است كه نتيجه آن آزادي و رهايي از زنجير تعلقات دنيوي است .در حقيقت زهد نوعي راهبرد ابزاري براي دل كندن و تعلق يافتن به مظاهر دنيا است ، نه ترك همه نعمات دنيا در هر زمان و هميشه ؛ بلكه بهره مندي از نعمت هاي حلال الهي عين عبوديت و تسليم در برابر دستور الهي است.
اگر به منابع ديني رجوع كنيم، مي بينيم اصل اين كه انسان طالب لذت باشد، از نظر قرآن مورد تأييد است، زيرا يك ميل فطري و طبيعي است، ولي نبايد اين ميل رها و افسار گسيخته باشد. قرآن مجيد كساني كه بيهوده خود يا ديگران را از نعمت‏هاي الهي محروم مي كنند، نكوهش مي كند و مي فرمايد:
"قل مَن حرّم زينة اللَّه التي أخرج لعباده و الطيبات من الرزق؛(1) بگو چه كسي زينت خدا را كه براي بندگان خود آورده و روزي‏هاي پاك و پاكيزه را منع كرده است؟!".
اگر در قرآن و روايات اسلامي در استفاده از زينت‏ها و لذات، به محدوديت هايي بر مي خوريم، به خاطر لذت و زينت بودن آن‏ها نيست، بلكه به دلايل مختلف از جمله حفظ روح تعبد وتسليم در برابر دستور خداوند و همچنين مصالح فردي واجتماعي و حفظ مرزهاي امنيتي براي غوطه ور نشدن در لذات دنياست كه مي تواند مانع وصول انسان به لذايذ ابدي و اُخروي (لذت‏هاي برتر و پايدارتر) گردد.
پس آن چه ممنوع است، دلبسته شدن به دنيا و فراموشي آخرت است.
اصولا مطالعه اجمالي در سنن النبي و چگونگي زندگي آن بزرگوار نشان مي دهد كه آن حضرت وخاندان ايشان تا چه حد بر زيبايي ظاهر و استفاده از عطر و لوازم آرايشي متداول و مصاحبت با همسران وساير اعضاي خانواده و مزاح و سرخوشي با مومنان و ساير لذات حلال در عين ساده زيستي و حكومت روح عبادت وبندگي خداوند متعال تاكيد و مداومت داشتند تا جايي كه پيامبر صراحتا رهبانيت را در اسلام نهي فرمود و تاكيد كرد كه «در اسلام رهبانيتي نيست .»(2)
روش هاي زير مي توانند در آرامش روحي به شما كمك كننده باشند:
1- به خدا توكل كنيد و و به خواست خداوند راضي و قانع باشيد.
2- در خصوص اين فقدان صحبت کنيد.
با ديگران "درد دل کنيد". اين کار باعث آسودگي خاطر مي شود و کمک مي کند تا آنچه را که در ذهن تان مي گذرد درک کنيد. اين کار همچنين کمک مي کند تا با احساس انزوا مقابله کنيد. در اين باره نيز فردي را انتخاب کنيد که به وي اطمينان داريد.
3- احساسات خود را به گونه اي ديگر بيان کنيد.
اگر دوست نداريد در اين خصوص با کسي صحبت کنيد، مي توانيد احساسات خود را يادداشت کنيد. براي اين کار مي توانيد سبک مورد نظر خود را از ميان انواع سبک هاي نوشتاري مانند نامه، نظم، نثر يا حتي نوشتن خاطرات انتخاب کنيد. اگر نمي توانيد واژه هايي مناسب براي توصيف احساسات خود بيابيد سعي کنيد ،آن ها را در قالب يک آواز، يک نقاشي بيان کنيد. رنگ ها، ريتم ها، شکل ها و زمينه ها مي توانند واژه هاي شما باشند.
4- چيزي را به عنوان يادگاري نزد خود نگاه داريد مثلا تعدادي عکس، يک لباس و هرچه که به شما کمک مي کند فردي را که از دنيا رفته است ،به ياد داشته باشيد. شايد يادآوري در ابتدا دردناک باشد اما با گذشت زمان خاطرات آزار دهنده جاي خود را به خاطراتي خوشحال کننده و خوب خواهند داد.
5- به خود اطمينان داشته باشيد.
از احساسات و واکنش هاي خود در چارچوب منطق پيروي کنيد. اگر دوست داريد تنها باشيد يا بيرون برويد و با مردم باشيد ،حتما اين کار را انجام دهيد. درصورت لزوم به خود يادآوري کنيد که در پي يک فقدان وجود اين قبيل احساسات امري طبيعي است. پذيرش اين احساسات امکان بيان و درک آن ها را فراهم مي کند و اين بخش مهمي در روند التيام فقدان است.
6- با خود راحت باشيد.
از خود انتظار بيش از اندازه نداشته باشيد. گذر دوران غم و اندوه به زمان نياز دارد. هر لحظه و ساعت را همان گونه که هست بپذيريد. توجه خود را بر زندگي در حال متمرکز کنيد . نسبت به فردا و هفته هاي بعد چندان نگران نباشيد.
7- به ياد داشته باشيد بهبود اثرات عاطفي حادثه، نياز به زمان زيادي دارد .انتظار نداشته باشيد که سريعا به وضعيت سابق برمي‌گرديد.
8- زندگي شما پس از اين اتفاق تغيير خواهد کرد . ممکن است مجبور باشيد دوباره و از صفر شروع کنيد يا مجبور به انجام کارهايي باشيد که تا به حال نکرده ايد. از نظر روحي خود را براي اين تغيير آماده کنيد.
9- تا مدت‌ها شما در وضعيت بحراني به سر خواهيد برد. اين بحران ممکن است عوارضي را در زندگي شما ايجاد کند؛ مثل مشکلات مالي و خانوادگي و... اين عوارض و مشکلات ممکن است گذرا باشد و با تدبير درست حل شود، بنابراين از گرفتن تصميمات مهم براي آينده مانند رها کردن کار،و محدود كردن خود از جامعه ، انتخاب محل جديد زندگي و مهاجرت خودداري کنيد.
10- حادثه تلخي که پشت سر گذاشته‌ايد، ممکن است عوارض رواني و رفتاري خاصي را به دنبال داشته باشد.اگر احساس مي‌کنيد قادر به مقابله با مشکلات نيستيد، به متخصصاني از قبيل پزشک، مددکار، روان‌شناس، روانپزشک يا مشاور مراجعه کنيد.
موفق باشيد.
پي نوشت‏ها:
1. اعراف (7) آيه 32.
2. نهايه، ابن اثير ،ماده "رهب "

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مرکز
دعايي که در صورت وجود مصلحت ، حتما اجابت مي شود، دعاي فرد مضطر و درمانده واقعي است که از همه جا مايوس شده ، با رعايت آداب و شرايط دعا ، خواسته و حاجت خود را با خدا در ميان مي گذارد. خدا هم دعاي چنين محتاج درمانده و تقاضاگري را رد نمي کند.
دعاها را بايد با اعتقاد و با اخلاص و با اميد به اجابت خواند. نمي توان دعايي معرفي کرد که هر کس در هر جا و هر زمان آن را بخواند ، حتما اجابت شود. اجابت شدن دعا قاعده و قانون دارد . الفاظ دعاها فقط يکي از عوامل هستند. عوامل فراوان ديگر بايد جمع شود تا اجابت حاصل گردد.
کسي که دعا مي خواند و براي رفع گرفتاري اش از خدا در لفظ تقاضا مي کند، ولي در اعتقاد و در دل خود ، اميدش به غير خداست، دعا خواندنش ظاهري و صوري است.
کسي که دعا مي خواند ، ولي قبل و بعد از دعا با خدا ارتباطي ندارد؛ بندگي نکرده و توبه هم نمي کند ؛ بنا ندارد بندگي بکند، به خيال خودش مي خواهد گنج بدون رنج ببرد ، معلوم است که خيال خام است.
کسي که راه هاي برآورده شدن حاجتش را که روشن و آشکار است، با اميد و توکل بر خدا نرفته و مي خواهد با دعا ميانبر بزند و بدون هزينه به مقصد برسد، معلوم است که به نتيجه نمي رسد زيرا خدا مي خواهد از طريق اسباب اقدام شود . در عرض آن به خدا هم توسل شود و اثر اسباب را از خدا بداند، نه اين که اسباب را به کنار نهد .
بنابراين، دعاها اگر با رعايت آداب و شرايط و رفع موانع و با نيت خالص و با قلب شکسته خوانده شود ، دعا کننده وظيفه خود را انجام داده و به نتيجه رسيدن را از خدا بخواهد، اميد اجابت است، مگر آن که خدا خير او را در برآورده نشدن تقاضاي بنده اش، ببيند. در عوض آن، بهتر از تقاضاي بنده به او خواهد داد.
اجابت دعا نيز صرفاً به معناي برآورده شدن همان خواسته نيست، بلكه اجابت، توجه لطف و عنايت خدا به بنده است كه در صورت مصلحت همان خواسته داده مي شود . در غير آن صورت، بهتر از آن در دنيا يا آخرت نصيب او خواهد شد.
بيش از اين که دنبال دعا بگردي، دنبال حال و وضع دعا کننده و نوع و نحوه رابطه اش با خدا باش كه مهم و اساسي همين است.

مطلب ارسالی شما بعد تایید مدیریت در سایت نمایش داده خواهد شد.

کسی که مرتب روزه میگیره ونمازمیخوانداماحجاب رعایت نمی کنه آیاروزه ونمازش قبوله؟

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مرکز
در صورتي که در هنگام نماز با حجاب کامل نماز بخواند، نماز و روزه بي حجاب صحيح است و قضا ندارد، ولي به مرحله قبولي مي رسد يانه، خدا مي داند.
رعايت حجاب واجب است . ترک واجب حرام و گناه مي باشد . هر گناهي که انسان مرتکب شود، به مقداري خودش اثر منفي روي اعمال نيک انسان مي گذارد.
بنابراين بي حجاب وظيفه دارد که حجاب را رعايت کند . اگر حجاب را رعايت نکند ،وظيفه دارد نماز و روزه را بخواند . در هر حال نماز و روزه بر او واجب مي باشد، نماز و روزه اش صحيح است ،(1)
پي نوشت:
1. سؤال تلفني(7743272-0251) از دفتر آيت الله بهجت.

با سلام : دوستی دارم که تا مدتی پیش در قید و بند نبود و گناهان در نظرش کوچک بود با اینکه متاهل بود به همسرش خیانت کرد اما اکنون پشیمان است میخواهد بداند خدا او تحت را می بخشد؟ با تشکر

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مرکز
زنا، گناهي بزرگ و از گناهان کبيره است ، اما هر گناهي حتي زنا با توبه واقعي قابل بخشش است. بايد از صميم قلب پشيمان باشد و عزم جدي داشته باشد که هيچ گاه اين گناه را مرتکب نشود. رسول اكرم(ص) فرمود:
"هر مرضي دارويي دارد . داروي گناهان استغفار و طلب عفو از پيشگاه ذات پاك الهي است". (1)
توبه كه به معني پشيماني واقعي از معصيت است، موجب بخشش گناه شده و صفحه قلب را از آلودگي پاك و تيرگي را مبدّل به روشنايي مي سازد.
گناه هر چه باشد ،قابل توبه است . توبه از آن در درگاه الهي پذيرفته مي شود، به شرط آن كه توبه حقيقي باشد؛ يعني انسان از عمق دل توبه كرده باشد. مكتب تربيتي اسلام تمام آلودگان به گناه را دعوت مي كند كه براي اصلاح خويش و جبران گذشته از در توبه كه در رحمت الهي است وارد شوند . سعادت خود را باز يابند. امام زين العابدين(ع) در مناجات زيباي خود مي فرمايد:
"معبود من !تو كسي هستي كه به روي بندگانت دري به سوي عفو گشوده‏ و نامش را توبه نهاده‏ و فرموده‏اي: باز گرديد به سوي خدا و توبه كنيد، توبه خالص. حال كه اين در رحمت باز است، عذر كساني كه از آن غافل شوند و توبه نكنند چيست؟".(2)
توبه هرگاه واقعي باشد و از اعماق جان برخيزد و انسان از كرده خويش پشيمان شود، مقبول در گاه خدا مي شود . آثار و بركات توبه نمايان مي گردد. توبه كار واقعي خود را از مجالس گناه دور مي دارد . از عواملي كه گناه را وسوسه و تداعي مي كند، برحذر مي باشد .خود را در پيشگاه خدا شرمنده مي بيند . همواره در صدد كسب رضاي او مي باشد.
خداوند نه تنها توبه را مي پذيرد بلكه توبه كار واقعي را دوست دارد. گناهانى كه خداوند حد براى آن‏ها مقرر داشته مانند زنا، واجب نيست كسى براى جبران گناهش نزد حاكم شرع اقرار كند تا بر او حد جارى نمايد، بلكه توبه زناكار، پشيمانى از گناه و عزم بر ترك آن در آينده و سعى دراستغفار مى‏باشد. در اين جهت فرقى بين زنا و گناهان ديگر نيست.
پي نوشت‏ها:
1. محمد ري شهري، ميزان الحكمه، ماده ذنب، شماره 6655، ج 2، ص 997.
2. آيت اللَّه مكارم شيرازي، اخلاق در قرآن، ج 1، ص 218.

ایاواجب است روبه قبله غسل کنیم یا واجب است قبل ازغسل مسح سر و پا خشگ باشد لطفا سریع تر باید بدانم تکلیفم چیست با تشکر

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مرکز
رو به قبله بودن در موقع غسل لازم نيست . همچنين در موقع غسل لازم نيست بدن خشک باشد. بلکه اگر تر هم باشد، غسل صحيح است.

با سلام پدر و مادری وجود دارند که با ازدواج من با دخترشان موافق نیستند و مت هم با هم رابطه جنسی داریم به طور کامل. اعتقاد به هیچ دین خاصی نداریم علی رغم اینکه از خانواده های مذهبی هستیم. اما در این کشور برای زندگی به عقدنامه اسلامی نیاز داریم. فکر می کنید اگر این بار هم که خواستگاری می روم و اگر موافقت نکردند راهی برای عقد وجود دارد؟

پرسش: ازدواج شرح :
پدر و مادري وجود دارند که با ازدواج من با دخترشان موافق نيستند و ما هم با هم رابطه جنسي داريم به طور کامل. اعتقاد به هيچ دين خاصي نداريم به رغم اينکه از خانواده هاي مذهبي هستيم. اما در اين کشور براي زندگي به عقدنامه اسلامي نياز داريم. فکر مي کنيد اگر اين بار هم که خواستگاري مي روم و اگر موافقت نکردند ،راهي براي عقد وجود دارد؟

پاسخ: پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مرکز
اگر در ايران زندگي مي کنيد، راه اين است که به خواستگاري برويد. اگر دختر راضي به ازدواج با تو شد و خانواده مخالفت کردند ، دختر مي تواند از طريق دادگاه خانواده اقدام به ازدواج با مرد دلخواه خود نمايد. البته اگر دختر مسلمان باشد و تو غير مسلمان ، او حق ازدواج با تو را ندارد . اگر ازدواج کند ، عقدش باطل است.(1)
پي نوشت.
1.توضيح المسائل مراجع ،ج2 ،م 2397.

مطلب ارسالی شما بعد تایید مدیریت در سایت نمایش داده خواهد شد.

با سلام بنده جوانی بیست و یک ساله هستم که در رشته دندان پزشکی تحصیل می کنم.یک سری سوال و شبهه برای بنده به وجود آمده که زندگیم را به نحوی مختل کرده است.فقط بر اثر غفلت و ندانم کاری و به اصطلاح کار اشتباه.می دانم متنم خیلی طولانی است اما شما را به خاطر خدا شده آن را کامل بخوانید و تک تک جواب های بنده را بدهید با تشکر فراوان از شما که به حساب به زندگی یک جوان کمک می کنید.بنده با جزئیات آن را برای شما نوشته ام چون واقعا نتیجه اش برای من مهم است. با تشکر پیشاپیش من با دختری نامزد کرده ام که پدر و پدربزرگش فوت کرده اند و ما مراسمی ترتیب دادیم ولی بین ما هیچ صیغه ای خوانده نشد.بعد بنده و دختر تصمیم گرفتیم خودمان با هم صیغه ای بخوانیم در صورتی که ما مراسم گرفته بودیم و دیگران از نامزدی ما خبر داشتند و دختر چهار عمو دارد که سه تا از آن ها در خارج زندگی می کنند و یکی در ایران. وگویا قبلا شنیده بودم که سه عمو به این عمو که در ایران و نزدیکی ما زندگی می کند اجازه داده اند که هر کاری که صلاح می داند انجام بدهد ولی از صحت این مساله اصلا مطمئن نیستم.و قبل از مراسم نامزدی صحبت هایی بین عموی بنده و عموی دختر ردوبدل شده بود که گویا صحبت شده بود که بعد از مراسم اگر دختر و پسر ومادرها خواستند می توانند بروند صیغه ای بخوانند. بنده و دختر صیغه ای خودمان خواندیم و من احتمال این را می دادم که اگر با عموی دختر صحبت شود او قبول می کند با این خیال صیغه عقد موقت یا صیغه محرمیت را خواندیم.با این اوصاف آیا این صیغه درست است؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ با توضیح این که دختر دوشیزه است و ما برای اطمینان و محکم کاری صیغه را به عربی و فارسی چندین بار خواندیم و وقتی که عربی بود می گفت (قبلت) و هر بار هم اگر فارسی بود دختر می گفت پذیرفت و منم فکر کنم چند بار پذیرفتم و قبول کردم را به زبان آوردم. و نیز بنده (برای محکم کاری) وکیل دختر شدم و فکر کنم از او به عربی و فارسی سوال کردم و او هم دفعه ی اول (قبلت) و دفعه ی دوم می گفت پذیرفتم.و فکر کنم منم بعدا هم بعد از خواندن این ها را گفتم.و چون به این کار وارد نبودیم بعضی وقتا وسط صیغه حرف می زدیم و بنده یک سری نکات را فقط به صرف اطمینان از درست بودن و درست خواندن تذکر می دادم مثلا مثل ادای درست کلمات و علانات عربی و دوبا ره از اول آن را می خواندم یا دختر آن را می خواند. و برای تعیین مهریه بعد از مدت زمانی که به صحبت گذشت و دختر قبول نمی کرد و برای اطمینان از درست بودن صیغه مبلغی مقرر شد و مدت زمان صیغه یک ماه بود و اکنون هم پایان پذیرفته است.و بنده هنوز آن مهریه را نپرداخته ام با توجه به این که دختر در همان موقع هم تمایل چندانی به مهریه نداشت و صحبتی هم که با او داشتم(قبل یا بعد از زمان صیغه یعنی یک ماه شک دارم) او تمایلی به پرداخت مهریه نداشت و نیز آن را به بنده بخشید حال آیا بعد از گذشت این مدت زمان اگر بنده دوست داشته باشم مهریه را پرداخت کنم می توانم پرداخت کنم؟؟؟؟؟؟؟؟آیا بعدا برای خواندن صیغه ی عقد دائم در دفترخانه هیچ مشکلی پیش نمی آید؟و نباید کار خاصی بکنیم؟ آیا می توانیم چندماه دیگر در دفترخانه صیغه ی عقد موقت بخوانیم؟مشکلی وجود ندارد؟ واقعا سپاس گذارم از صبر و حوصله ای که به خرج دادید با این اوصاف آیا بعدا برای خواندن صیغه ی دائم در دفترخانه و محضر آیا مشکلی هر قدر کوچک پیش نمی آید؟آیا برای ازدواجمان هیچ مشکلی پیش نمی آید؟ و موقع خواندن صیغه آن را با اسم صیغه ی عقد موقت یا صیغه ی محرمیت می خواندم بر اساس مطالبی که در اینترنت دیده بودم.و دختر هم هم چنین این صیغه را به عربی و فارسی خواند.آیا صیغه محرمیت با عقد موقت فرق می کند؟؟؟؟؟ حال تکلیف بنده در این مورد هم چیست؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟اگر هم با هم فرق می کنند در نهایت تکلیف من چیست و در نهایت چه کار باید بکنم؟؟؟؟؟چه مشکلاتی می تواند وجود داشته باشد؟؟؟؟لطفا راهنماییم کنید. 1- آیا این صیغه درست است؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟ 2- آیا بعدا برای خواندن صیغه ی عقد دائم و ازدواج در دفترخانه هیچ مشکلی پیش نمی آید؟و نباید کار خاصی بکنیم؟ 3- آیا بعدا برای خواندن صیغه ی عقد موقت در دفترخانه هیچ مشکلی پیش نمی آید؟و نباید کار خاصی بکنیم؟ 4-آیا چندبار خواندن صیغه با آن همه شرایطی که ذکر شد مشکلی به وجود نمی آورد؟ و جواب سوالات دیگری که در متن آمده است............. و نکته ی آخر هم که بنده برای لذتی این صیغه را خواندم- خواندیم وبه هر صورت/ پس از آن هم برخورد فیزیکی و به اصطلاح لمس داشتیم ولی نزدیکی نبود.آیا با توبه و قبول این مورد که دیکر مرتکب این مورد خاص نشوم همه چیز درست می شود و خداوند راضی و خوشنود است؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مرکز
در اسلام عقد ازدواج موقت يا عقد دائم همان عقد محرميت است که موجب محرميت شده ، لمس بدني و حتي نزديکي حلال شمرده مي شود. بنابراين بعد از خوانده شدن عقد ارتباط شما حلال بوده است.
عقد ازدواج موقت يا متعه چند شرط دارد که اگر شرايط را رعايت کرده باشيد، عقد شما صحيح است:
1- به احتياط واجب به عربي صحيح خوانده شود . اگر خود زن و مرد بخواهند صيغه عقد موقت را بخوانند، بعد از آن که مدت(مثلا يك روز ) و مهر را(مثلا ده هزار تومان) معين کردند، چنانچه زن بگويد:
«زوجتک نفسي في المدة المعلومة علي المهر المعلوم» ( خود را به همسري تو در مدت معين با مهر معين درآوردم) بعد بدون فاصله مرد بگويد «قبلت هکذا» (قبول کردم ) صحيح است.
اگر خود مرد و زن نتواند صيغه را به عربي صحيح بخوانند، به هر لفظي صيغه را بخوانند ،صحيح است . لازم نيست وکيل بگيرند، اما بايد لفظي بگويند که معناي «زوجت» و «قبلت» را بفهماند.
2 - بايد مقدار مهريه مشخص باشد (مثلاً صد هزار تومان) .البته دختر مي تواند آن را ببخشد و نگيرد، ولي بايد اول معين شود . اگر خواست بعد از خوانده شدن عقد ببخشد.
3 - بايد مدت نيز مشخص باشد (مثلاً يک ماه).(1)
ازدواج موقت يا دائم با دختر مذکور که پدر و جد پدري ندارد، درصورتي که خودش راضي باشد ، اشکال ندارد و جايز است.(2)
همچنين چند بار خواندن صيغه براي احتياط اشکالي ندارد . بعد از پايان مدت عقد مي توانيد بعداً در محضر دوباره عقد موقت يا دائم بخوانيد.
وقتي خواستيد عقد دائم بخوانيد ،چنانچه مدت عقد موقت تمام نشده باشد، اول مدت را ببخشيد(يعني تو بايد ببخشي) بعد عقد دائم بخوانيد. بهتر است که عقد را يک روحاني بخواند.
لطفا هرگاه سوال شرعي مي پرسيد، نام مرجع تقليد خود را ذکر کنيد تا بر اساس نظر مرجع شما پاسخ بدهيم.
پي‌نوشت ها‌:
1. امام خميني، توضيح المسائل، مسئله 2376 و2370.
2. توضيح المسائل مراجع، ج2، مسئله2377.

صفحه‌ها