پاسخ:
2با سلام و تشکر از ارتباط با اين مرکز
اگر روزه دار با خود کاري نکند که استفراغ نمايد ،بلکه خود به خود و به طور غير عمد استفراغ نمايد ،يعني خود به خود بيرون بريزد، بدون اين که مثلا انگشتي داخل گلو برده باشد ، روزه اش باطل نمي شود. بنابراين در فرض سوال اگر به طور غير عمد و يا به خاطر مسموميت و تهوع خود به خود استفراغ کند ، روزه باطل نمي شود . (1)
در مورد تعداد نماز هاي قضا ، هر مقدار ي را كه يقين داري قضا شده بخواني، كفايت مي كند، مثلا نمي داني يك ماه قضا داري يا دو ماه، يك ماه بخواني، كافي است.

پي نوشت:
1 . توضيح المسايل مراجع ، مسئله 1653 و 1646

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز؛ و تشكر به خاطر ارتباطتان با اين مركز؛
استفاده از هداياي آنان و افطار کردن با غذاي آنان اشکال ندارد.بلي اگر يقين کنيد مالي که به شما هديه شده يا غذايي که تهيه نموده، از عين مالي است که خمس گرفته و خمسش داده نشده است ،نمي توانيد در آن تصرف کنيد، مگر اين که خمسش را کنار بگذاريد و بعد بدهيد. مثلا بدانيد که غذا را از برنجي پخته که يک سال قبل خريده بود.(1)
پي نوشت:
1. آيت الله مکارم، استفتائات، ج2 ،س555.

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز؛ و تشكر به خاطر ارتباطتان با اين مركز؛
حقيقت توبه، پشيماني قلبي است؛ پشيماني که در عمل خود را نشان مي‏دهد که مهم‏ترين نُمود آن انجام واجبات و تدارک و قضاي آن چه عمل نشده و ترک محرّمات است. با همين مقدار توبه تحقق پيدا مي‏کند. توبه آداب خاصي دارد که بايد آن را از مستحبات توبه دانست که عبارتند از:
1- سه روز روزه گرفتن؛ امام صادق(ع) مي‏فرمايد: توبه نصوح که خداوند به آن امر فرموده، روزه گرفتن روز چهارشنبه و پنج‏شنبه و جمعه است.(1)
2- غسل توبه؛ پيامبر اکرم(ص) مي‏فرمايد: بنده‏اي نيست که گناهي کند (هر چه و هر اندازه که باشد) سپس پشيمان شود و توبه کند مگر اين که خداوند به مغفرت و آمرزش به او نظر کند.
سپس پيامبر به شخصي که مي‏خواست توبه کند فرمود: «برخيز و غسل کن و براي خدا سجده نما».(2)
3- خواندن دو يا چهار رکعت نماز؛ امام صادق (ع) مي‏فرمايد: «هر بنده‏اي که گناهي کرد، پس برخيزد و طهارت کند (وضو بگيرد) و دو رکعت نماز بخواند و از خداوند طلب آمرزش نمايد، بر خدا است که توبه‏اش را بپذيرد، چون خود فرموده ‏است: هر کس کار زشتي کند يا به خودش ستم نمايد، پس استغفار کند، خدا را آمرزنده و مهربان مي‏يابد».(3)
در روايت است که در روز يکشنبه ماه ذي­القعده رسول‏خدا(ص) به يارانش فرمود: کيست که بخواهد توبه کند؟ گفتند: همه مي‏خواهيم توبه کنيم، حضرت فرمود: غسل کنيد و وضو بگيريد و چهار رکعت نماز بخوانيد. در هر رکعت پس از حمد، سوره قل هو الله را سه مرتبه و قل اعوذ برب الناس و قل اعوذ برب الفلق را يک مرتبه بخوانيد، پس هفتاد مرتبه استغفار کنيد و آخرش بگوييد: لا حول ولا قول الا باالله العلي العظيم، نيز اين دعا را بخوانيد: يا عَزِيزُ، يا غَفّارُ، اغْفِرلي ذُنُوبِي وَ ذُنُوبَ جَمِيعِ الْمُؤْمِنينَ وَالْمُؤْمِناتِ فانه لا يغْفِرُ الذُّنُوبَ اًّلاّ أنْتَ. هر کس از امت من اين عمل را به‏جا آورد، از آسمان ندا مي‏شود که توبه‏ات پذيرفته و گناهانت آمرزيده شد. اصحاب گفتند: اگر کسي اين عمل را در غير اين ماه به ‏جا آورد چگونه است؟ حضرت فرمود: مثل همان است که بيان کردم. اين کلمات را جبرئيل در شب معراج به من ياد داد.(4)
4- دعاهاي توبه؛ مناسب است کسي که مي‏خواهد توبه کند، دعاهاي توبه‏اي را که از ائمه معصومين وارد شده‏است، به ويژه دعاهاي صحيفه سجاديه، مخصوصاً دعاي 31 و يا مناجات خمسْ عشر، به‏ خصوص مناجات تائبين را بخواند.
5- استغفار (درخواست بخشش)؛ قرآن مجيد مي‏فرمايد: وَ يا قَوْمِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکمْ ثُمَّ تُوبُوا اِلَيهِ؛ اي قوم، از خدا آمرزش بخواهيد، سپس به سوي او توبه کنيد.(5)

پي‌نوشت‌ها:
1. وسائل الشيعه، ج 11، ص 362.
2. مستدرک الوسائل، ج 2، ص 513.
3. وسائل الشيعه، ج 11، ص 363.
4. سيد بن طاووس، اقبال، ص 308.
5. هود (11) آيه 3 و 52 و 90.
********************
پذيرش توبه شرايط خاصي دارد. هر گاه آن شرايط محقق گشت، توبه نيز مورد قبول حق تعالي قرار مي‌گيرد.(1)
خداوند در آيات کثيري به گناهکاران و کساني که به خود ستم کردند و خود را در معرض معصيت قرار دادند، توصيه کرده است که توبه کنند و رابطه بين خود و خدا را اصلاح کنند. خداوند همة گناهان آنان را خواهد بخشيد، قرآن مجيد مي‌فرمايد: «مگر کساني که توبه کردند و به اصلاح کارهاي فاسد خود پرداختند . آن چه را کتمان کرده بودند ،بيان کنند. در اين صورت توبه آن ها را مي‌پذيرم و من بسيار عذرپذير و قبول کنندة توبه و مهربانم».(2)
چه کسي در وفاي به عهد راستگوتر از خداوند است؟ قرآن مجيد وعده داده که خداوند توبه را از بندگانش مي‌پذيرد.(3) بنابراين گناهکاري که به گناه خويش اعتراف دارد ، از آن پشيمان است ، عزم جدّي بر ترک گناه و جبران گناهان گذشته از حق النّاس و حق اللَّه دارد، بايد به قبولي توبه خويش و رحمت و مغفرت خداوند اميدوار باشد.
پس از انجام توبه هيچ حالت انتظاري براي قبولي توبه نيست. امام علي (ع) مي‌فرمايد: «به هر کس چهار چيز اعطا شد، از چهار چيز محروم نگردد: هر کس دعا کرد ،از اجابتش محروم نشد . هر کس توبه کرد، از قبولي آن محروم نگرديد . هر کس استغفار کرد، از بخشش محروم نشد . هر کس شکر فرستاد، از افزون شدن محروم نخواهد شد».(4)
از چند طريق انسان مي‏تواند تا حدودي دريابد که توبه او مورد پذيرش واقع گرديده است يا نه:
الف) احساس بهجت و آرامش خاصي که پس از دعا و توبه به انسان دست مي‏دهد يا به تعبير ديگر احساس سبکي از گناهان وآلودگي‏ها.
ب) هر قدر انسان از گناهان خود به طور جدي پشيمان شده و با تضرع و التجاي بيش تري خدا را بخواند ،توبه او مقبول‏تر است. بنابراين ميزان انقلاب روحي انسان در حال استغفار نيز مي‏تواند به عنوان يک علامتي به کار آيد.
ج) ميزان اعتماد به وعده‏هاي نيکوي الهي قابليت و عنايات الهي را افزون مي‏سازد. بنابر اين هر اندازه خداباوري و توکل و اعتماد به وعده‏هاي او را در خود افزون يافتيم، مي‏توانيم بيش تر اميد يابيم که ما را پذيرا گشته است.
د) هر قدر آثار واقعي توبه در اعمال و کنش‏هاي ما بيش تر هويدا گردد. يعني رغبت کم تري به گناه و اراده و عزم راسخ‏تري در اطاعت پروردگار يابيم، نشان مي‏دهد که توبه ما توبة واقعي‏تري بود . به همين نسبت مقبول‏تر واقع گرديده است. امام امت (ره) مي‏فرمودند: اگر بعد از ماه مبارک رمضان تغييري در حالات خود يافتيد، به همان نسبت وارد ضيافت‏الله شده‏ايد ، ولي اگر دگرگوني در شما پديد نيامد، از آن بي‏بهره مانديد.
آيا ما توانسته‏ايم همه شرايط لازم توبه را محقق سازيم؟ آيا حلاوت و شيريني گناه از جان ما به طور کامل رخت بر بسته است؟ اين مسئله است که ما را پيوسته در حال خوف و رجا نگه مي‌دارد. هم اميدوار به لطف و رحمت الهي باشيم . هم خوف و ترس از اين که مبادا برخي از شرايط توبه را محقق نساخته باشيم.

پي‌نوشت‏ها:
1. جهت آگاهي از توبه و مسائل آن کتاب «توبه از ديدگاه قرآن و حديث» نوشته عليرضا حسني را مطالعه کنيد.
2. بقره (2) آيه 160.
3. شوري (42) آيه 25.
4. نهج البلاغه ،قصار 130

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز؛ و تشكر به خاطر ارتباطتان با اين مركز؛
رد مظالم در صورتي واجب است كه ديني بر گردن انسان باشد وگرنه لازم نيست.
در صورتي که مالي از ديگران بر ذمه شما باشد، اگر صاحب آن را مى‏شناسيد، حقّ او را بپردازيد يا حليّت بطلبيد، اگر نمى‏شناسيد، معادل آن را از طرف صاحب اصلى به شخص نيازمندى بدهيد.
در صورتي که اموال حرامى( مانند حقوق مالى و بدهى‏هايى كه از راه ظلم و ستم و زور و اشتباه از قبيل دزدى، غصب، كم فروشى، و امثال اين ها جمع آورى شده و به عهده انسان آمده ) در دست انسان است، و صاحبان آن را به هيچ وجه نمى‏شناسد، بايد با اجازه مجتهد صرف فقرا شود.(1)
مقداري که يقين داريد بدهکاريد، بايد پرداخت کنيد .در صورتي که در مقدار مال شک داريد ،اگر صاحب آن مال را مي شناسيد، بايد مصالحه کنيد .
پي نوشت :
1.آيه الله مکارم ، استفتائات ج3 ، س1571 ،1572.

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما ؛ و تشكر به خاطر ارتباط تان با اين مركز؛
مني نجس است و خوردن آن حرام است.(1) اگر در دا خل دهان ريخته شود، بايد به بيرون ريخته و دهان شسته شود.
ادرار نيز از نجاسات بوده و خوردن آن حرام مي باشد.
فرو بردن نجاست ، با طبيعت و فطرت انساني سازگار نيست . بر انسان لازم است از چنين كارهايي اجتناب نمايد.
پي نوشت:
1. توضيح المسائل مراجع ،م 87و و141.

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما ؛ و تشكر به خاطر ارتباط تان با اين مركز؛
مني نجس است و خوردن آن حرام است.(1) اگر در دا خل دهان ريخته شود، بايد به بيرون ريخته و دهان شسته شود.
ادرار نيز از نجاسات بوده و خوردن آن حرام مي باشد.
فرو بردن نجاست ، با طبيعت و فطرت انساني سازگار نيست . بر انسان لازم است از چنين كارهايي اجتناب نمايد.
پي نوشت:
1. توضيح المسائل مراجع ،م 87و و141.

با سلام وتشکر از ارتباط با اين مرکز
خال کوبي به خودي خود اشکال ندارد.مگر اينکه براي بدن ضرر داشته باشد .
در صورتي که عرفا زينت به حساب آيد، بايد از نا محرم بپو شاند.
با توجه به اينکه خال کوبي زير پوست مي باشد ،براي وضو و غسل مشکلي ايجاد نمي کند.
لزوم جدا کردن عضو خال کوبي شده بعد از مرگ صحت ندارد.
در صورتي که اسما متبرکه باشد، نبايد آن موضع نجس شود . بدون وضو نمي شود به آن دست زد اما لازم نيست فردي که خال کوبي کرده، هميشه با طهارت باشد .(1)
پي نوشت :
1. سوال تلفني از دفتر (7836565-0251) آيه الله سيستاني .

با سلام وتشکر از ارتباط با اين مرکز
انسان مجتهد اعلم را از سه را مي تواند تشخيص بدهد :
1. خود او اهل علم باشد و بتواند اعلم را تشخيص دهد .
2. دو نفر عادل که اهل علم هستند، به او بگويند که چه کسي اعلم است. البته به شرطي که دو نفر ديگر بر خلاف گفته آن ها شهادت ندهند .
3. مرجع اعلم چنان در ميان اهل علم مشهور باشد که انسان يقين کند که او اعلم است .
در صورتي که از اين راه ها نتوانستيد اعلم را تشخيص دهيد، بنا براحتياط از کسي تقليد کنيد که گمان به اعلم بودن او داريد(به نظر بعضي حتي احتمال اعلم بودن مرجعي داده شود، ازاو بايد تقليد نمود) در صورتي که گمان به مرجعي نداشته باشيد، از هر کدام از مراجع مشهور مي توانيد تقليد کنيد.(1)
در صورتي که دو مرجع با هم مساوي باشند، مي توانيد بعضي از مسائل را از يکي وبعضي را از ديگري تقليد کنيد .(2)
تشخيص به عهده خودتان مي باشد.
پي نوشت ها :
1 . آيه الله مکارم ، توضيح المسائل ،م 5و6 .
2. همان ، م19 .

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز؛ و تشكر به خاطر ارتباطتان با اين مركز؛

در صورتي که به قصد جنب شدن داستان را نخوانده باشيد و بيرون آمدن مني هم (موقع خواندن داستان) جزء عادت شما نبوده، به طوري که مطمئن بوديد که جنب نمي شويد ،ولي اتفاقا مني خارج شد ،روزه شما صحيح است .(1)
در غير اين صورت روزه باطل است . علاوه بر قضا بايد کفاره هم بدهيد يا شصت روز روزه بگيريد و يا شصت مد (750 گرم ) طعام (گندم ياجو ...) به فقير بدهيد .(2)
لطفا در ارتباط بعدي نام مرجع تقليد خود را ذکر کنيد.
پي نوشت ها:
1. آيه الله مکارم ، توضيح المسائل ، م1353 .
2. همان ، م1401 و 1402 .

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز؛ و تشكر به خاطر ارتباطتان با اين مركز؛
پيش از پاسخ به سوالات شما آنچه که بيان آن اهميت بيش تري دارد، سخن در رابطه با ائمه و جايگاه آن ها درنظام تشريع و تبيين احکام مي باشد. اينکه مي فرماييد فقط از قرآن بگوييم و از حديث خود داري کنيم ،آيا مي تواند راه صحيحي براي دست پيدا کردن به واقع باشد؟ آيا بدون مراجعه به احاديث معصومين مي توانيم فهم صحيحي از احکام و دستورات قرآن داشته باشيم ؟بسياري از واجبات و احکام شرعي که مورد قبول همه و خود شما نيز مي باشد، در قرآن نيامده، بلکه در احاديث معصومين آمده است . هيچ منعي وجود ندارد كه قسمتي از احكام را قرآن بيان كند و قسمت ديگر را سنت و روايات معتبر اسلامي بيان نمايد؛ مثلاً در قرآن مجيد، به حكم نمازهاي پنجگانه و نماز طواف ـ كه از نمازهاي واجب است ـ اشاره شده است، ولي از نماز آيات و ديگر نمازهاي واجب ذكري به ميان نيامده است. در حقيقت، ما حکم نمازهاي واجب ديگر را از سنت و روايات معتبرمي فهميم . هم­چنين در قرآن به بعضي از غسل­هاي واجب اشاره شده است، ولي حکم بعض ديگر، از روايات استفاده مي­شود. صدها نمونه ديگر که سنت و روايات ما عهده دار بيان آن ها شده اند.
عمل به دستورات قرآن ما را ملزم مي کند که در عمل به دستورات خداوند ،احاديث معصومين را هم در نظر بگيريم ،با توجه به آيه شريفه قرآن که مي فرمايد :
وَ ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَديدُ الْعِقابِ ؛
آنچه را رسول خدا براى شما آورده بگيريد (و اجرا كنيد)، و از آنچه نهى كرده، خوددارى نماييد و از (مخالفت) خدا بپرهيزيد كه خداوند كيفرش شديد است!
با توجه به حديث ثقلين که متواتر به شيعه و سني مي باشد، پيامبر هم بعد از خود اهل بيتش را راهنما براي قرآن قرار داده است.
اسلام دين جامعي است که در تمامي ابعاد زندگي بشر، داراي قوانين و دستوراتي است كه آدمي در صورت عمل و تمسك به آن، مي تواند به سعادت واقعي برسد .
رهنمودها در امور مختلف زندگي بشر گسترده است . در همه شئون زندگي، اعم از فردي، اجتماعي، حقوقي، عبادي، قضايي، حكومتي و سياسي، معاملاتي و اقتصادي و ... جريان دارد.
يكي از شاخه­هاي مهم اين پيكره اقتصادي، خمس است كه به همراه ديگر منابع مالي به مانند زكات، صدقه، فييء، خراج، جزيه و ...، بيت المال اسلامي را تشكيل مي­دهد.
خمس در قرآن
«واعلموا انما غنمتم من شيء فان لله خمسه و للرسول و لذي القربي و اليتامي و المساكين و ابن السبيل ان كنتم آمنتم بالله و ما انزلنا علي عبدنا يوم الفرقان يوم التقي الجمعان و الله علي كل شيء قدير؛ بدانيد هر گونه غنيمتي که به دست مي­آوريد، خمس آن براي خدا، پيامبر، ذي­القربي، يتيمان و مسكينان، و واماندگان راه است؛ اگر به خدا و آن چه بر بنده خود در روز جدايي حق از باطل، روز درگيري دو گروه با ايمان و بي­ايمان نازل كرده، ايمان آورده­ايد. و خداوند بر هر چيزي تواناست».
خداوند در آيه شريفه خمس را شش قسمت مي کند، سه قسمت براي خدا و پيامبر و ذوي القربي و سه قسمت هم براي يتيمان و مساکين و در راه ماندگان از خويشان پيامبر(سادات ) .
سه سهم اول براي پيامبر مي باشد . او مي تواند آن ها را در راه پيشبرد اهداف اسلام و براي مصالح عمومي جامعه مصرف کند.بعد از پيامبر اختيار اين سه سهم به جانشينان پيامبر يعني ائمه معصومين مي رسد .سه سهم ديگر هم به فقرا و مساکين و در راه ماندگان از نزديکان پيامبر مي رسد . به اين دليل خمس به سهم امام و سهم سادات تقسيم مي شود .
اصل اختيار مصرف خمس (هر دو سهم) در اختيار پيامبر و بعد از حضرت در اختيار امامان معصوم عليهم السلام مي باشد.
در زمان غيبت امام معصوم، فقها و مجتهدين جامع الشرائط نايبان عام حضرت ولي عصر مي باشند . اختيار مصرف خمس نيز در زمان غيبت دراختيار فقيه جامع الشرائط مي باشد(1).
مراجع خمس را در راه مصالح عمومي و آنچه که موجب تقويت اسلام مي شود ، مصرف مي کنند.
سيد به معناى آقا و اطاعت شده (مطاع)، رئيس و بزرگ آمده است.
سيادت عنوانى است اعتبارى، نه تكوينى و عنوانى است براى مردان و زنانى كه در طول نسب خويش به حضرت هاشم بن عبد مناف (جدّ دوم رسول خدا) مى‏رسند. هر كس سلسله نسب او به هاشم بن عبد مناف يا فرزندان او برسد، سيد محسوب مى‏شود.(2) .
اصطلاحاً به فرزندان هاشم، بنى هاشم مى‏گويند. برخى از اينان به عموهاى پيامبر مثل ابوطالب ، عباس و حمزه مى‏رسند. بنابراين فرزندان عباس عموى پيامبر كه اصطلاحاً به آنان بنى عباس مى‏گويند، سيد محسوب مى‏شوند. فرزندان ابوطالب به نام‏هاى طالب و عقيل و جعفر طيار و على(ع) و نسل آنان (تا كنون هر چه هستند) سيدند.
پرداخت نيمي از خمس به سادات امتياز ويژه اي براي آن ها نيست زيرا که سادات از دريافت زکات محروم مي باشند. در حقيقت اسلام دو صندوق براي اداره فقرا پيش بيني فرموده است. از صندوق زکات فقراي غير سيد استفاده کنند . از صندوق خمس فقراي سيد. هردو هم فقط به اندازه نياز مي توانند استفاده کنند ،نه زيادتر، پس از اين جهت فرقي ندارند
پي نوشت ها :
1. الغاية القصوى في ترجمة العروة الوثقى، ج‏2، ص 268.
2.عروة الوثقى، ج 2، كتاب الخمسك فصل 2، مسئله 3.