۱۴۰۴/۱۰/۲۱ ۱۴:۲۲ شناسه مطلب: 101069
پرسش:
یکی از شعارهای اغتشاشگران این بود که «ایران رو پس میگیریم». ایران دست چه کسی بوده که از دست دادند حالا میخواهند پس بگیرند؟
پاسخ:
آرمانهای معترضین یا اعلام مواضع آنان طی بیانیه و شعار(1) اعلام میگردد. یکی از شعارهای معترضین در اعتراضات اخیر (پائیز 1401)، شعار «میجنگیم، میمیریم، ایران رو پس میگیریم» است. این شعار به چه معنا است و شعار دهندگان چه منظوری از پس گرفتن ایران دارند؟ دقیقاً ایران بهوسیله چه کسانی اشغالشده است که اینک بایستی به آنان پس داده شود؟ آیا این شعار، اعلام یک جنگ مسلحانه با نظام سیاسی ایران و به معنای براندازی است؟
1. وقتی یک شعار فراگیر و پرطنین میشود به معنای آن است که با افکار و اهداف شعار دهندگان، ارتباط خوبی برقرار کرده است. چراکه شعار مطلوب، لزوماً شعاری زیبا و با کلمات خاص نیست، بلکه شعاری است که اثرگذار باشد. پس شعار دهندگان دل به شعاری میبندند که مقصود و مطلوب آنان را به نحوی بهتر اعلام کند و اصطلاحاً بهخوبی حرف دل آنان را بزند. پس فراگیری این شعار (ایران رو پس میگیریم) نشان میدهد که بخش بزرگی از معترضین با آن ارتباط برقرار کردهاند.
2. لزوماً شعار دهندگان، در بیان هر شعاری، وحدتی در تفسیر و تعیین مصادیق آن شعار ندارند. به این معنا که مثلاً وقتی شعار دهندگان شعار میدهند که «برادر ارتشی چرا برادرکشی»؟ بهصورت واضح به نیروهای نظامی اعلام میکنند که معترضین، مانند خانواده شما هستند و نباید به روی خانواده خود سلاح بکشید؛ اما وقتی شعار دهندگان شعار بدهند «زن، زندگی، آزادی»، مشخص است که موضوع اعتراض؛ زنان و داشتن یک زندگی مطلوب و رسیدن به آزادی است، اما دقیقاً وحدتی میان شعار دهندگان وجود ندارد که تفسیر آنان از زن، زندگی و آزادی مطلوب و مورد نظرشان چیست؟ در رابطه با شعار «میجنگیم، میمیریم، ایران رو پس میگیریم» نیز همین مطلب قابل تطبیق است که میتوان اینگونه تفسیر کرد که معترضین تلقی دقیقی از نحوه مبارزه و پس گرفتن ایران نداشته باشند.
3. اما به هر حال مجموعه اتفاقات ریز و درشتی که بسیاری از آن غافل بودهاند، دست به دست یکدیگر دادهاند تا از سوی رسانههای معاند و شبکههای سیاسی و البته از سوی بسیاری از منتقدین و مخالفین داخلی بهصورت مکرر به جامعه اعلام شود که هویت ایرانی و حقوق شهروندی شما از سوی حکومت ایران نادیده گرفته میشود. شما در آیین و مذهب و نامگذاری، عربی هستید. ایران باستان و افتخارات آن از شما گرفته شده است. حق خوشبختی و آسایش و استفاده از منابع عظیم از شما گرفته شده و این سرمایهها غارت میشود. حق انتخاب ندارید و سرکوب میشوید و... . از یکطرف مجموعه این شبهات و القائات و از طرف دیگر رفتارهای ناصحیح برخی از مسئولین و آب ریختن به آسیاب دشمن با برخی از کجسلیقگیها و البته ضعفهای رسانهای و تبلیغی آنان موجب شده است که بخش بزرگی از جامعه به چنین شعاری تمایل یافته و تکیه کنند.
4. آنچه در رابطه با این شعار قابل تحلیل است این است که بخشی از جامعه ایران بهدرستی یا بهاشتباه تصور میکند که او و افکار و حقوق و خواستههایش نادیده گرفته شده است. او تلقی یک غصب و یک تحمیل و در نتیجه یک تصرف را دارد که باید رفع شود و با به کرسی نشاندن خواستههایش، حق خود را پس بگیرد.
اما نکته اساسی اینجا است که قائل شدن به اینکه معترضین، این پس گرفتن حق را صرفاً از راه براندازی و سرنگونی نظام ج.ا.ا دنبال میکنند، قابل تردید است. گاهی خواستههای اصلاحی هم در قالب رویکردهای رادیکال و انقلابی بیان میشود؛ یعنی اگر اتفاقات و اصلاحاتی انجام شود تا این تصویر (اشغال و غصب کشور) کنار برود، دیگر این شعار، جاذبهای ندارد.
5. درنهایت بسیاری بر این اعتقاد هستند که با هر معیاری، اعم از ملی، مذهبی و اقتصادی و سیاسی، ایران بعد از انقلاب اسلامی در سال 57 آزاد گردید و پیش از آن در گروگان منافع و تحت دخالتهای مستقیم ابرقدرتها در اشغال بود.
در طول تاریخ سیاسی معاصر این سرزمین، همیشه بخشی از این آب و خاک در غارت و اشغال و تجزیه بوده است. ارتش این کشور، یا روسی یا انگلیسی و یا آمریکایی و شاهد حضور مداخلهجویانه آنان بوده است. قراردادهای ننگین و غیرقابل دفاعی از سر ضعف و خیانت بسته میشد و ایران محل اجرای دکترینهای ریز و درشت آمریکایی بوده است؛ اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی نه توطئههای بیامان داخلی و نه هشت سال جنگ و تحریمهای گسترده خارجی نتوانست، ایران را از رشد و توسعه و قویتر شدن باز بدارد.
ملت ایران نیز، کشور را در اشغال نمیبیند و به همین دلیل علیرغم نارضایتیهای ریز و درشت خود، چه در انتخابات کشور و چه در اجتماعات عظیم، تعلق و رابطه خود با نظام ج.ا.ا را به نمایش میگذارد.
نتیجه
مشخصاً مخاطب شعار مذکور، برخی از سیاستهای حاکم از سوی ج.ا.ا بر کشور و متصدیان امر است؛ اما اینکه بهصورت مطلق تصور کنیم که هر کس شعار داد «میجنگیم، میمیریم، ایران رو پس میگیریم»، برانداز و به دنبال سرنگونی نظام ج.ا.ا است، چندان صحیح به نظر نمیرسد و گاهی حتی تلقی اینکه بتوان سیاستهای اصلاحی مورد نظر خود را به کرسی نشاند و فضای سیاسی بازتری برای تفکر و کنش سیاسی-اجتماعی خود رقم زد به معنای پس گرفتن کشور از شرایط نامطلوب معترضین است.
پی نوشت:
1. در اصطلاح مردم، شعار به معنی جملات آهنگینی است که برای بیان نظرهای جمعی (سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، هنری، پزشکی، آشپزی) بهوسیله جمع یا گروهی یا صنفی بیان میگردد؛ که درگذشته اعراب نیز در میدانهای جنگ استفاده میکردند که به رجز معروف است. لغتنامه دهخدا.
