چرا دین اسلام كاملترین ادیان است؟
برای پي بردن به حقانیت اسلام و برتري آن بر سایر ادیان، راههایي وجود دارد كه یكي از آنها بررسي ویژگيهاي اسلام در بُعد شناخت شناسی، جهان بینی، انسان شناسی، عقیده و مسائل اخلاقي و ارزشي با معیار عقل و خِرَد است. اگر در این زمینه خواهان بررسي گسترده هستید، توجه شما را به كتابهاي شهید مطهري و كتابهاي شهید محمد باقر صدر(به ویژه كتاب فلسفتنا كه در فارسي به نام هاي «فلسفة ما»، «جهان بیني ما» و «شناخت ما» ترجمه شده است) جلب میكنیم.
به عنوان نمونه شهید مطهري دربارة ویژگيهاي اسلام مينویسد:
« دیدگاه اسلام از نظر شناخت شناسي چنین است:
1ـ بشر میتواند جهان و حقایق آن را بشناسد و خود مشوق آن است....
2ـ شناخت حقایق جهان از این راهها ممكن است: طبیعت یا آیات آفاقی، انسان یا آیات انفسی، تاریخ یا سرگذشت اجتماعي اقوام و ملل و عقل....
3ـ ابزار شناخت عبارتند از: حواس، قوه تفكر و استدلال، تزكیه و تصفیة نفس و مطالعه آثار علمي دیگران.
4ـ موضوعات شناخت عبارتند از: خدا، جهان طبیعت، انسان با جامعه و زمان.
از نظر جهان بیني و انسانشناسي عبارت است از:
1ـ جهان واقعیتش از خدا است. یعني تمام واقعیتش انتساب به حق است.
2ـ واقعیتش و نسبتش به حق یكي است.
3ـ این واقعیت متغیر و متحرك است.
4ـ واقعیتهاي این جهان درجة تنزل یافته و مرتبة نازلة واقعیات جهاني دیگر است كه جهان غیب نامیده میشود.
5ـ این جهان ماهیت «به سوي اویی» دارد؛ یعني همان طور كه از اوست به سوي او هم هست....
6ـ جهان داراي نظام متقن علّي و معلولي و سببي و مسببي است. فیض الهي و قضا و قدر او به هر موجودي تنها از مسیر علل و اسباب خاص خود او جریان ميیابد....
7ـ جهان یك واقعیت هدایت شده است. تمام ذرات جهان در هر مرتبهاي كه هستند از نور هدایت برخوردارند.
8ـ بعد از این جهان جهاني دیگر است....
9ـ روح انسان حقیقتي جاودانه است.
10ـ انسانها به حسب خلقت مساوي آفریده شدهاند، تنها ملاك فضیلت، علم، جهاد و تقوا است.
11ـ انسانها به حسب اصل خلقت از یك سلسله استعدادهاي فطري از جمله فطرت دیني و اخلاقی برخوردارند.
12ـ به حكم این كه هر فردي بالفطره انسان متولد میشود. در هر انساني استعداد توبه و بازگشت و پند پذیري هست....
13ـ انسانها همواره در عمق جانشان یك تضاد دروني(تضاد بین عقل و هواي نفس) دارند و مختار و آزادند، از این رو مسئولیت دارند.
14ـ جهان زیر چتر اراده خداوند واحد است....
از نظر ایدئولوژی:
ایدئولوژی اسلام همه جانبه، جامع و فراگیر است، در آن اجتهاد راه دارد، از سماحت و سهولت برخوردار است. زندگيگرا است.(نه زندگي گریز)، اجتماعي است و مقررات اجتماعي دارد. در عین اجتماعي بودن، حقوق و آزادي فردي را محترم ميشمارد....(1)
با نگاه به ویژگی هایی كه از اسلام بیان شد این معارف را ميتوان با معارف دیگر مكاتب و مذاهب مقایسه كرد؛ زیرا ادیان در كتب مقدس خود متبلور هستند و به درستی در آنها تبیین شده اند؛ اسلام در قرآن، مسیحیت در انجیل و یهود در تورات و زرتشتی گری در گاتها و .... ما معتقدیم با تأمّل در این كتب به راحتي حقانیت و برتري قرآن بر ساير كتب دیگر را مي توان دریافت نمود. زیرا جهان بینی جامعی كه از اسلام در قرآن متبلور است به هیچ وجه با رویكرد یك بعدی یا محدود سایر ادیان قابل مقایسه نیست .
جلوه هایی از این تفاوت ها عبارتند از :
اوّل: توحید و تصویري كه ادیان موجود غیراز اسلام، از خدا ارائه مي كنند، نادرست و قابل خدشه است، بر خلاف اسلام.
دوم: حقوق فردي انسانها در دین هاي دیگر به صورتي كه در اسلام شمولیت دارد، لحاظ نشده و گاه نادیده گرفته شده است.
سوم: در دیگر ادیان تعادل میان زندگي دنیوي و اخروي رعایت نشده است، بر خلاف اسلام.
چهارم: رهنمودهاي دین هاي دیگر به جهاتي ایدئالیستياند، مثلاً عدم خشونت بودایيها و مسیحیان، در حالي كه دنیا پُر است از خیر و شر و نیك و بد. از این رو جا به جا باید خشن یا نرم بود. این دستور اسلام است. هم قانون دارد و هم اخلاق؛ یعني رهنمودش با واقعیتها همخوان است.
پنجم: اكثر دینها عهده دار زندگي اجتماعي انسانها نیستند، یا اگر هستند، تعادلي در آنها دیده نميشود و قوانین اجتماعي آنان سبب پایمال شدن حقوق انسانها ميشود. این وضع در اسلام بهتر است.
ششم: اكثر مذاهب با پیروان دیگر ادیان با خشونت برخورد مي كنند. در اسلام این امر تعدیل شده است. تاریخ هم نشان داد كه در همزیستي مسالمت آمیز، مسلمانان گوي سبقت را از همه ربودهاند.
هفتم: تحریف در ادیان آسماني تعالیم آنان را دچار خدشه كرده است، ولي در اسلام(قرآن) تحریفي وجود ندارد.
هشتم دين اسلام ديني جامع نگر است و براي تمام ابعاد زندگي انسان اعم از فردي و اجتماعي اخلاقي و سياسي و حتي ريزترين مسائل زنگي برنامه دارد در حالي كه در ساير اديان چنين جامعيتي نيست.
جهت مطالعه بیشتر می توانید به منابع زیر مراجعه فرمائید:
- پروفسور موریس بوكای، تورات ، انجیل، قرآن و علم، انتشارات اطلاعات
- رابرت هیوم ، ادیان زنده جهان ،نشر فرهنگ و اندیشه اسلام
- جان ناس، تاريخ جامع اديان، ترجمه علي اصغر حكمت
پینوشتها:
1. مرتضي مطهری، مجموعةآثار، انتشارات صدرا، تهران، 1378ش، ج 2، ص 229 تا250.
