اخبار

حجت الاسلام علی مخدوم، رییس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی با اشاره به آغاز فعالیت این مرکز در نیمه شعبان سال 86 به خبرنگار شبستان گفت: اولین مرکز پاسخگویی...

رییس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی 20 درصد از سوالات ارسالی به این مرکز را مربوط به مباحث مهدوی دانست.
حجت الاسلام علی مخدوم، رییس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی با اشاره به آغاز فعالیت این مرکز در نیمه شعبان سال 86 به خبرنگار شبستان گفت: اولین مرکز پاسخگویی به سوالات دینی پس از انقلاب اسلامی مربوط به دفتر تبلیغات اسلامی است که سوالات دینی را به صورت تلفنی کتبی و یا اینترنتی پاسخ می دهد.

 

رییس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی 20 درصد از سوالات ارسالی به این مرکز را مربوط به مباحث مهدوی دانست. حجت الاسلام علی مخدوم، رییس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی با اشاره به آغاز فعالیت این مرکز در نیمه شعبان سال 86 به خبرنگار شبستان گفت: اولین مرکز پاسخگویی به سوالات دینی پس از انقلاب اسلامی مربوط به دفتر تبلیغات اسلامی است که سوالات دینی را به صورت تلفنی کتبی و یا اینترنتی پاسخ می دهد. وی پاسخ به سوالات مهدوی را در حوزه وظایف گروه کلام مرکز خواند و گفت: 15 تا 20 درصد از کل تماس هایی که با مرکز گرفته می شود و دوباره مباحث اعتقادی و مباحث مربوط به امامت و مهدویت است و موضوعی که پرسشگران بیشتر با آن درگیر هستند مربوط به مباحث خرافی و فرقه های انحرافی است. وی درباره میزان سوالات رسیده به مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی اظهار کرد: به طور متوسط روزانه 5500 و ماهیانه 14 هزار تماس با مرکز گرفته می شود و مردم در قالب این تماس ها موضوعات، شبهات و سوالات مختلف دینی را از کارشناسان می پرسند. وی سطح تحصیلات کارشناسی مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی را کارشناسی ارشد و بالاتر از آن دانست و بیان کرد: کارشناسان مرکز با مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد در گروه های علوم قرآنی، حدیث، مباحث اعتقادی و کلام، ادیان و مذاهب، فلسفه، عرفان، اخلاق، تاریخ اسلام و احکام و مشاوره روانشناسی سوالات مردم را پاسخگو هستند. حجت الاسلام مخدوم درباره نحوه پاسخگویی به سوالات دینی خاطرنشان کرد: علاقه مندان می توان از طریق شماره 096400 تماس حاصل کرده و جواب سوال خود را دریافت کنند و یا سوالات خود را به صندوق پستی 371851197 ارسال و جواب خود را حداکثر تا 20 روز بعد بگیرند. وی پاسخگوی آن لاین را یکی دیگر از راه های ارتباط با مرکز دانست و گفت: سایت اینترنتی www.pasokhgoo.ir آماده دریافت سوالات و شبهات و ارایه پاسخ به آنها است به زودی تا پیش از ماه رمضان چت روم هایی نیز برای ارتباط مستقیم کارشناسان با پرسشگران برقرار می شود.

حجت‌الاسلام دکتر بابایی رئیس پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی
این موضوع را نمی‌توان صرفاً در چارچوب یک مسئله فقهی یا یک واکنش فردی تحلیل کرد، بلکه ابعاد گسترده‌تر آن در سرنوشت جوامع مناسبات بین‌المللی و نظم تمدنی بررسی کرد

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی، دومین نشست از سلسله‌نشست‌های بررسی مبانی «انتقام و خون‌خواهی» با رویکردی تمدنی، عقلانی و الهیاتی برگزار شد و طی آن ابعاد مختلف مفهوم انتقام و نسبت آن با عقلانیت، عدالت، محبت، مقابله با ظلم، بازدارندگی و نظم تمدنی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حبیب‌الله بابایی رئیس پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی، در این نشست بر ضرورت عبور از نگاه‌های ساده‌انگارانه و فردی به مسئله انتقام و خون‌خواهی تأکید کرد و گفت که این موضوع را نمی‌توان صرفاً در چارچوب یک مسئله فقهی یا یک واکنش فردی تحلیل کرد، بلکه باید ابعاد گسترده‌تر آن در سرنوشت جوامع، مناسبات بین‌المللی و نظم تمدنی مورد توجه قرار گیرد.

ضرورت تشخیص عقلانیت قابل اعتماد

یکی از محورهای اصلی این نشست، بررسی نسبت انتقام با عقلانیت بود. حجت‌الاسلام والمسلمین بابایی با اشاره به وجود جریان‌های مختلف عقلانیت در جامعه، بر ضرورت تعیین معیارهایی برای تشخیص عقلانیت قابل اعتماد تأکید کرد و این مسئله را از موضوعات مهم برای اداره آینده جامعه دانست.

وی در ادامه با نقد این تصور که انتقام همواره رفتاری صرفاً احساسی و مخالف عقلانیت است، اظهار داشت که نسبت میان احساس و عقلانیت نیازمند بررسی دقیق‌تری است.

به گفته وی، احساسات لزوماً در نقطه مقابل عقلانیت قرار نمی‌گیرند و می‌توانند پس از عبور از فیلتر عقلانی، در ایجاد نظم اجتماعی نقش‌آفرین باشند؛ با این حال، در مواردی نیز ممکن است احساسات و تمایلات خود را در پوشش استدلال‌ها و نظریه‌های عقلانی پنهان کنند و از این رو، تشخیص نسبت واقعی میان احساس و عقلانیت اهمیت ویژه‌ای دارد.
محبت، عدالت و مقابله با ظلم

یکی دیگر از محورهای مطرح‌شده در این نشست، بررسی نسبت میان «محبت، عدالت و مقابله با ظلم» بود.

سخنران با اشاره به آموزه‌های اسلامی تأکید کرد که در برخی موارد، رفتار نیکو و احسان می‌تواند از گسترش ظلم جلوگیری کند و زمینه اصلاح فرد خطاکار را فراهم آورد.

حجت‌الاسلام والمسلمین بابایی هشدار داد که نمی‌توان قواعد حاکم بر روابط فردی و جامعه ایمانی را بدون توجه به تفاوت شرایط، به عرصه پیچیده روابط بین‌المللی تعمیم داد؛ چراکه مناسبات میان افراد و جوامع با مناسبات میان قدرت‌ها و نظام‌های سیاسی در سطح بین‌المللی تفاوت‌های اساسی دارد.
تفاوت ظلم فردی با ظلم سازمان‌یافته و جهانی

در بخش دیگری از این نشست، تفاوت میان ظلم‌های فردی و ظلم‌های گسترده، سازمان‌یافته و جهانی مورد توجه قرار گرفت.

حجت‌الاسلام والمسلمین بابایی با تأکید بر اینکه نوع و گستره ظلم در نحوه مواجهه با آن تأثیرگذار است، اظهار داشت: هنگامی که یک نظام ظلم به‌صورت پیچیده و ساختاری عمل می‌کند، مواجهه با آن نیز نمی‌تواند صرفاً در قالب عفو و بخشش فردی تعریف شود.

وی بر ضرورت توجه همزمان به ابعاد فقهی، سیاسی، فرهنگی و تمدنی این مسئله تأکید کرد و افزود که برای فهم درست نحوه مقابله با ظلم‌های ساختاری، باید سطح و پیچیدگی آن را نیز مورد توجه قرار داد.

«تقاص» در سطح تمدنی

بازتعریف مفهوم «تقاص» در سطح تمدنی از دیگر محورهای مهم این نشست بود.

حجت‌الاسلام والمسلمین بابایی با اشاره به نمونه‌هایی از سلطه سیاسی و معرفتی قدرت‌های جهانی، بر ضرورت تعریف واکنش به چنین ساختارهایی متناسب با سطح و گستره ظلم تأکید کرد.

در این چارچوب، انتقام صرفاً به معنای قصاص یا واکنش شخصی و محدود نیست، بلکه می‌تواند به معنای تلاش برای پایان دادن به ساختارهای سلطه و جلوگیری از استمرار ظلم نیز مورد توجه قرار گیرد.

از این منظر، مسئله انتقام و خون‌خواهی از سطح واکنش فردی فراتر رفته و به موضوعی مرتبط با مقابله با ساختارهای ظلم و سلطه، حفظ عدالت و جلوگیری از تداوم بی‌عدالتی در مقیاس اجتماعی و تمدنی تبدیل می‌شود.

امنیت و بازدارندگی در جهان معاصر

سخنران در جمع‌بندی مباحث خود، با اشاره به شرایط جهان معاصر و وجود بی‌نظمی و رقابت میان قدرت‌ها، مسئله امنیت، بازدارندگی و مقابله با تهدید را نیازمند تأمل جدی در مبانی عقلانی، اخلاقی و تمدنی دانست.

رئیس پژوهشکده مطالعات تمدنی و اجتماعی بر ضرورت گشودن افق‌های تازه پژوهشی برای بررسی نسبت میان عدالت، انتقام، بازدارندگی و مقابله با ظلم در جهان معاصر تأکید کرد.

بر اساس مباحث مطرح‌شده در این نشست، بازخوانی مفهوم انتقام و «تقاص» نیازمند فاصله گرفتن از برداشت‌های صرفاً فردی و احساسی و توجه همزمان به ابعاد عقلانی، اخلاقی، فقهی، سیاسی، فرهنگی و تمدنی آن است؛ رویکردی که می‌تواند زمینه‌ای برای بررسی دقیق‌تر نسبت میان عدالت، مقابله با ظلم و ضرورت بازدارندگی در جهان معاصر فراهم کند.

مرکز ملی پاسخگویی با همکاری انتشارات بوستان کتاب منتشرک کرد
این اثر رویکردی نوآورانه دارد و به‌جای روایت صرف تاریخی، از دل پرسش‌ها و شبهات رایج در جامعه به سراغ سیره کریم اهل‌بیت(ع) رفته است.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، همزمان با سالروز صلح تاریخی امام حسن مجتبی علیه‌السلام با معاویه، کتاب «فراتر از صلح؛ بازخوانی سیره و پاسخ به شبهات امام حسن مجتبی علیه‌السلام» به همت گروه تاریخ بخش مکتوب و رسانه این مرکز و انتشارات بوستان کتاب منتشر شد.
این اثر رویکردی نوآورانه دارد و به‌جای روایت صرف تاریخی، از دل پرسش‌ها و شبهات رایج در جامعه به سراغ سیره کریم اهل‌بیت(ع) رفته و موضوعات زیر که از ویژگی¬های برجسته کتاب است پرداخته است:
- نخستین کتاب شبهه‌محور درباره امام حسن(ع): اگرچه آثار متعددی درباره آن حضرت نگاشته شده، اما «فراتر از صلح» اولین کتابی است که با رویکرد پاسخ به سؤالات چالش‌برانگیز و شبهه‌محور تدوین گردیده است.
- پاسخ‌محوری به‌جای تاریخ‌نگاری صرف: این کتاب برخلاف بسیاری از آثار که صرفا گزارشی تاریخی از زندگی آن حضرت است، از سمت سؤالات و شبهات موجود در ذهن مخاطبان به تاریخ نگریسته و پاسخ‌های مستند ارائه داده است.
- جامعیت موضوعی: این اثر همانطور که از نام آن پیداست به‌جای تمرکز صرف بر موضوع صلح، ابعاد ناگفته و مختلف زندگی امام حسن مجتبی(ع) را در دوره‌های گوناگون حیات ایشان پوشش داده است.
«فراتر از صلح» تلاشی است برای بازخوانی سیره کریم اهل‌بیت علیه‌السلام از دریچه پرسش‌های امروز؛ روایتی فراتر از یک گزارش تاریخی است و موضوعاتی همچون:

- چرایی و حکمت صلح با معاویه و تبیین آن به عنوان «نرمش قهرمانانه»
- پاسخ مستند به شبهات مربوط به «مطلاق بودن» و «ازدواج‌های بی‌شمار»
- تحلیل بخشش‌های کریمانه امام علیه‌السلام در شرایط دشوار اقتصادی
- نقش‌آفرینی امام حسن علیه‌السلام در جنگ جمل و تحولات سیاسی صدر اسلام
- بررسی تعداد و سرنوشت فرزندان امام علیه‌السلام در واقعه کربلا
- تحلیل تاریخی شهادت امام حسن علیه‌السلام با سم و چرایی عدم قصاص

را بررسی و تحلیل کرده است.

رئیس فناوری اطلاعات مرکز در حاشیه نشست خبری گفت:
سامانه دین دان با آموزش دیدن بر روی انواع خطاهای نوشتاری و شیوه‌های مختلف بیان، به‌صورت کاملاً بومی و مستقل از سرویس‌های خارجی فعالیت می‌کند.
مهندس شیردل

به گزارش مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، مدیر پروژه ربات پاسخگوی هوشمند «دین‌دان» با تشریح روند طراحی این سامانه اظهار داشت: این ربات افزون بر پاسخگویی به پرسش‌های دینی، انواع خطاهای نوشتاری و شکل‌های گوناگون بیان کاربران را نیز فراگرفته و بدون هرگونه وابستگی به سرویس‌های خارجی فعالیت می‌کند.

وی افزود: زمانی که این فناوری هنوز در جامعه به شکل امروزی فراگیر نشده بود و حتی چت‌بات‌ها نیز به صورت فعلی مطرح نبودند، هدف مرکز از ابتدا آن بود که فرایند پاسخگویی مرکز را مکانیزه و هوشمند کند.

مدیر فناوری اطلاعات مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی ادامه داد: هر پرسش از لحظه ورود به مرکز تا زمانی که پاسخ آن در اختیار کاربر قرار می‌گیرد، مراحل متعددی را طی می‌کند و هدف نخست ما هوشمندسازی این مسیر و سپردن بخشی از فعالیت‌هایی که پیشتر توسط نیروی انسانی انجام می‌شد، به هوش مصنوعی بود.

شیردل گفت: نخستین سرویسی که در این مسیر طراحی کردیم، «مقسم هوشمند» نام داشت. پرسش‌های واردشده به مرکز باید توسط گروه‌های تخصصی مرتبط پاسخ داده شوند و پیش از این، ارجاع سؤال به گروه تخصصی توسط نیروی انسانی صورت می‌گرفت، اما با راه‌اندازی این سرویس، هوش مصنوعی پرسش را به‌طور هوشمند تشخیص داده و به گروه تخصصی مربوط ارجاع می‌دهد.

وی با اشاره به دومین سرویس هوشمند مرکز بیان کرد: سرویس دوم، «مشابهت‌یاب معنایی» بود. مرکز از سال‌های گذشته قابلیت جست‌وجوی لفظی را در اختیار داشت، اما جست‌وجوی معنایی که بتواند بر اساس مفهوم سؤال، پاسخ‌های مرتبط را بیابد و پیشنهاد کند، وجود نداشت.

مدیر پروژه «دین‌دان» اضافه کرد: با راه‌اندازی مشابهت‌یاب معنایی، هنگامی که پرسش وارد مرکز می‌شود، سیستم مفهوم آن را بررسی کرده و پاسخ‌های مشابه و مرتبط را به کارشناس پیشنهاد می‌دهد تا کارشناس بتواند از آن‌ها برای پاسخگویی به سؤال استفاده کند یا در صورت نیاز، محتوای مرتبط را مستقیماً در اختیار کاربر قرار دهد.

شیردل ادامه داد: در فرایند پاسخگویی مرکز، فعالیت‌هایی همچون پروفایل‌سازی کاربران و برچسب‌گذاری سؤالات نیز وجود داشت که برای انجام آن‌ها نیاز به ورود اطلاعات توسط کارشناس بود. برای این بخش نیز سرویس هوشمندی طراحی شد تا بر اساس محتوای سؤال، برچسب‌های مرتبط را به‌صورت خودکار پیشنهاد کند.

وی گفت: در این فرایند، اطلاعاتی مانند جنسیت و سن پرسشگر و نیز مفاهیم و موضوعات موجود در متن سؤال استخراج می‌شود و دیگر نیازی نیست کارشناس همه این اطلاعات را به‌صورت دستی وارد کند؛ بلکه سیستم پیشنهادها را ارائه می‌دهد و تأیید کارشناس برای نهایی شدن آن کافی است.

مدیر فناوری اطلاعات مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی یکی دیگر از مراحل توسعه این خدمات را «خلاصه‌سازی هوشمند» عنوان کرد و افزود: در این مرحله، اگر برای یک سؤال، برای نمونه پنج پاسخ مشابه یا پیشنهادی وجود داشته باشد، سیستم می‌تواند محتوای آن‌ها را خلاصه کرده و جمع‌بندی‌ای در اختیار کارشناس قرار دهد تا فرایند پاسخگویی با سرعت و دقت بیشتری انجام شود.

شیردل تصریح کرد: به‌طور کلی، در این مرحله هم فرایند پاسخگویی مرکز را هوشمند کردیم و هم دستیار هوشمندی برای کارشناسان فراهم آوردیم تا بخشی از کارهای زمان‌بر را انجام دهد و کارشناس با تمرکز بیشتری به اصل پاسخگویی بپردازد.

وی ادامه داد: در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ با ترکیب این سرویس‌ها، یک مدل زبانی اختصاصی برای پاسخگویی طراحی و یک چت‌بات تخصصی راه‌اندازی کردیم که خروجی آن ربات پاسخگوی هوشمند «دین‌دان» است.

مدیر پروژه «دین‌دان» با تأکید بر اختصاصی بودن این سامانه گفت: این مدل زبانی اختصاصی با داده‌های ویژه مرکز آموزش دیده و پرورش یافته است و به همین دلیل می‌تواند در حوزه پاسخگویی به سؤالات دینی، با حجم بالای داده و کیفیت مناسب پاسخ ارائه کند.

شیردل افزود: یکی از ویژگی‌های مهم این سامانه، استقلال آن از سرویس‌های خارجی است. برخلاف بسیاری از سرویس‌هایی که امروز در سامانه‌های گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرند و برای ارائه خدمات هوش مصنوعی به سرویس‌های خارجی وابسته‌اند، ما این فرایند را در داخل مجموعه بومی‌سازی کرده‌ایم.

وی بیان کرد: تمام سرویس‌هایی که در این مسیر طراحی شده‌اند، در اختیار کاربران قرار گرفته و خروجی نهایی آن‌ها در قالب «دین‌دان» به‌عنوان یک چت‌بات پاسخگوی هوشمند ارائه شده است.

مدیر فناوری اطلاعات مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی درباره قابلیت‌های «دین‌دان» گفت: این سامانه می‌تواند گروه تخصصی مرتبط با سؤال را تشخیص دهد و همچنین یک پرسش را از جنبه‌های گوناگون بررسی و پاسخگویی کند؛ بنابراین اگر یک سؤال به چند حوزه تخصصی مرتبط باشد، پاسخ آن صرفاً از منظر یک گروه تخصصی ارائه نمی‌شود و می‌تواند ابعاد مختلف سؤال را پوشش دهد.

شیردل یکی دیگر از قابلیت‌های این سامانه را تولید پاسخ‌های متنوع عنوان کرد و گفت: اگر کاربر یک سؤال تکراری را در زمان‌های گوناگون مطرح کند، به دلیل مولد بودن سیستم، پاسخ‌ها الزاماً با یک لحن و عبارت ثابت ارائه نمی‌شوند و هوش مصنوعی می‌تواند پاسخ‌های متفاوتی را در اختیار کاربر قرار دهد.

وی افزود: در عین حال، تلاش شده است لحن و ادبیات مورد استفاده در پاسخ‌های «دین‌دان» با لحن کارشناسان مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی هماهنگ باشد و این سامانه با استفاده از داده‌های مرکز، شیوه بیان و ادبیات پاسخگویی کارشناسان را نیز آموزش دیده است.

مدیر پروژه «دین‌دان» در بخش دیگری از سخنان خود به آموزش سامانه برای شناسایی خطاهای نوشتاری کاربران اشاره کرد و گفت: یکی از کارهایی که انجام داده‌ایم، آموزش انواع شکل‌های نادرست نوشتن واژه‌ها بر اساس پرسش‌های واقعی مردم بوده است.

شیردل ادامه داد: برای نمونه، ممکن است کاربر واژه «زکات» را با شکل‌های مختلف و حتی با حروف یا ترکیب‌های نادرست تایپ کند. نمونه‌هایی مانند نوشتن این واژه با حروف اشتباه یا شکل‌های متفاوت در داده‌های واقعی کاربران وجود داشته و همه این موارد به سامانه آموزش داده شده است.

وی تأکید کرد: بنابراین کاربر لازم نیست حتماً سؤال خود را با ادبیات رسمی، دقیق و بدون خطای تایپی مطرح کند؛ «دین‌دان» تلاش می‌کند مفهوم سؤال را از میان شکل‌های گوناگون نوشتاری تشخیص دهد و پاسخ مناسب را ارائه کند.

مدیر فناوری اطلاعات مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی خاطرنشان کرد: مسیر طراحی این سامانه از یک چت‌بات ساده آغاز نشده است، بلکه مجموعه‌ای از سرویس‌های هوشمند به‌تدریج در فرایند پاسخگویی مرکز ایجاد شده و در نهایت با ترکیب این خدمات، «دین‌دان» به‌عنوان سامانه پاسخگوی هوشمند سؤالات دینی شکل گرفته است.

 

آدرس سامانه دین دان https://my.pasokhgoo.ir/din-dan

رئیس گروه پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی عنوان کرد:
سامانه «دین‌دان» با تکیه بر فناوری ‌بومی، پاسخگویی ۲۴ ساعته و چندزبانه به پرسش‌های دینی را فراهم کرده و در زمان محدودیت‌های اینترنتی نیز مستقل و در دسترس است.

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی گفت: سامانه «دین‌دان» با تکیه بر ده‌ها میلیون داده تخصصی پرسش و پاسخ دینی و به‌روزرسانی مستمر محتوا، امکان پاسخگویی هوشمند به سؤالات مخاطبان را فراهم کرده است.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، حجت الاسلام والمسلمین محمدمهدی پورمدنی، رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم امروز دوشنبه ۱۶ شهریورماه در نشست خبری معرفی سامانه پاسخگویی هوشمند به سوالات دینی که در سالن جلسات این مرکز برگزار شد، اظهار کرد: پس از رونمایی اولیه این سامانه در سال ۱۴۰۳، دستیابی به فناوری بومی از نظر فنی در اولویت قرار گرفت و با تلاش تیم فنی، بخش قابل توجهی از نیازهای این حوزه برطرف شد.

وی افزود: پس از این مرحله، تمرکز اصلی مرکز بر محتوای سامانه قرار گرفت؛ چراکه در هوش مصنوعی، محتوا یکی از ارکان اساسی است و در حوزه پاسخگویی دینی، صحت و به‌روز بودن داده‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.

پورمدنی گفت: مرکز ملی پاسخگویی از ابتدای فعالیت خود ده‌ها میلیون داده تخصصی پرسش و پاسخ دینی را جمع‌آوری و ساماندهی کرده و این داده‌ها پس از تفکیک و اولویت‌بندی برای آموزش «دین‌دان» مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

وی ادامه داد: بخشی از داده‌های قدیمی به دلیل تغییر در مباحث علمی یا فتاوای مراجع، نیازمند بازبینی بود؛ بنابراین اطلاعات قدیمی یا نادرست شناسایی و حذف و داده‌های صحیح و به‌روز جایگزین آنها شد. به‌عنوان نمونه، فتوای جدید رهبر معظم انقلاب درباره نماز مسافر نیز در بانک اطلاعاتی سامانه به‌روزرسانی شد.

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی با بیان اینکه «دین‌دان» از داده‌های اختصاصی مرکز استفاده می‌کند، تصریح کرد: این سامانه در حال حاضر در حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد مسائل، از داده‌های کامل و به‌روز برخوردار است و تکمیل بانک اطلاعاتی همچنان ادامه دارد.

وی افزود: سؤالات و موضوعات جدیدی که روزانه در سامانه‌های پاسخگویی مرکز مطرح می‌شود نیز پس از بررسی و پاسخ کارشناسی، به داده‌های آموزشی «دین‌دان» اضافه می‌شود. همچنین مواردی که سامانه در پاسخ به آنها اعلام می‌کند «نمی‌دانم» رصد شده و برای تولید محتوای جدید در اختیار تیم محتوایی قرار می‌گیرد.

پورمدنی بیان کرد: داده‌های موجود حتی پس از بازبینی اولیه، به‌صورت مستمر توسط کارشناسان نخبه و باتجربه مرکز بررسی و در صورت نیاز اصلاح و به‌روزرسانی می‌شوند. این اطلاعات در هشت حوزه پاسخگویی از جمله مشاوره، اخلاق، کلام و اعتقادات، تاریخ، مسائل سیاسی و اجتماعی و احکام شرعی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی تأکید کرد: هوش مصنوعی جای فتوای مراجع تقلید را نمی‌گیرد و «دین‌دان» در مسائل احکام امکان ارائه پاسخ چندمرجعی را نیز دارد؛ به این معنا که مخاطب می‌تواند دیدگاه چند مرجع درباره یک مسئله را دریافت کند.

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، ۲۴ ساعته بودن، چندزبانه بودن و جامعیت پاسخ‌ها را از دیگر قابلیت‌های این سامانه عنوان کرد و گفت: «دین‌دان» می‌تواند پرسش‌هایی را که ابعاد مختلف اعتقادی، شرعی، اجتماعی و خانوادگی دارند، با استفاده از داده‌های حوزه‌های مختلف بررسی کند.

وی استقلال فنی را از دیگر ویژگی‌های «دین‌دان» دانست و افزود: در زمان محدودیت‌های اینترنتی سال گذشته، این سامانه به دلیل استفاده از فناوری داخلی همچنان به فعالیت خود ادامه داد و خدمات پاسخگویی را ارائه کرد.

پورمدنی گفت: مخاطبان می‌توانند از طریق سامانه «پاسخگو»، اپلیکیشن پاسخگو در کافه‌بازار و مایکت و همچنین بات‌های مرکز ملی پاسخگویی در پیام‌رسان‌هایی مانند بله و روبیکا به پاسخگویی هوشمند دسترسی داشته باشند.

وی خاطرنشان کرد: مخاطب می‌تواند پاسخ هوشمند دریافت کند و اگر قانع نشد، همان سؤال را برای پاسخگویی کارشناسی ارسال کند؛ بنابراین استفاده از هوش مصنوعی به معنای حذف ارتباط مردم با کارشناسان نیست و پاسخگویی انسانی همچنان ادامه دارد.

آدرس سامانه دین دان https://my.pasokhgoo.ir/din-dan

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی عنوان کرد
بخشی از پاسخ‌های مرکز توسط هوش مصنوعی «دین دان» ارائه می‌شود و این سامانه می‌تواند تحول مهمی در عرصه پاسخگویی دینی مبتنی بر فناوری هوش مصنوعی ایجاد کند.
رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با تشریح روند ۱۸ ساله فعالیت این مرکز در عرصه پاسخگویی به پرسش‌های دینی گفت: هوش مصنوعی «دین‌دان» اکنون روزانه حدود ۳ هزار پرسش را پاسخ می‌دهد و میزان اتقان و انطباق پاسخ‌های آن با پاسخ‌های کارشناسی حدود ۹۵ درصد است.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد اولیائی رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی وابسته به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، امروز دوشنبه ۱۶ شهریورماه در نشست خبری معرفی سامانه پاسخگویی هوشمند به سوالات دینی که در سالن جلسات این مرکز برگزار شد، با اشاره به سابقه فعالیت این مرکز اظهار کرد: مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی حدود ۱۸ سال سابقه فعالیت دارد و طی این مدت مسیر دشواری را برای توسعه و گسترش شیوه‌های پاسخگویی به پرسش‌های دینی طی کرده است.

وی افزود: این مرکز در طول این سال‌ها تلاش کرده است متناسب با تغییرات اجتماعی و فناوری و شیوه‌های جدید ارتباط مردم، ابزارها و قالب‌های مختلفی را برای پاسخگویی به پرسش‌های دینی فراهم کند.

فعالیت مرکز در ۸ گروه علمی و ۹ قالب پاسخگویی

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به ساختار علمی مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی گفت: این مرکز اکنون در هشت گروه علمی شامل کلام و اعتقادات، فقه و احکام شرعی، قرآن و حدیث، تاریخ و سیره، مشاوره و روان‌شناسی، سیاسی ـ اجتماعی و اخلاق و تربیت فعالیت می‌کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین اولیائی ادامه داد: پاسخگویی به پرسش‌ها نیز در قالب‌های مختلف انجام می‌شود و مرکز از شیوه‌های تلفنی، مکتوب، آفلاین، آنلاین، بات‌ها در پیام‌رسان‌ها، ایمیل، هوش مصنوعی، صندوق صوتی و پیامک برای دریافت و پاسخگویی به سوالات استفاده می‌کند.

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی با اشاره به حجم بالای مراجعه مردم به این مرکز اظهار کرد: به‌طور میانگین روزانه حدود ۱۲ هزار پرسش توسط پاسخگویان مرکز پاسخ داده می‌شود. با وجود این حجم از پاسخگویی، تقریباً به همین میزان نیز پرسش وجود دارد که امکان پاسخگویی به همه آنها فراهم نیست و کمبود پاسخگو و برخی محدودیت‌های بودجه‌ای، نرم‌افزاری و سخت‌افزاری از جمله عواملی است که اجازه پاسخگویی به تمام پرسش‌های دریافتی را نمی‌دهد.

«دین‌دان»؛ سامانه ای مبتنی بر هوش مصنوعی

حجت‌الاسلام والمسلمین اولیائی با اشاره به ورود هوش مصنوعی به فرآیند پاسخگویی دینی تصریح کرد: بخشی از پاسخ‌های مرکز توسط هوش مصنوعی «دین‌دان» ارائه می‌شود و این سامانه می‌تواند تحول مهمی در عرصه پاسخگویی دینی مبتنی بر فناوری هوش مصنوعی ایجاد کند.

وی با بیان اینکه نسل نوجوان و جوان بیش از گذشته از ابزارهای دیجیتال استفاده می‌کند، گفت: در سال‌های گذشته تلاش شده بود پاسخگویی دینی در بسترهای آفلاین، آنلاین و گفت‌وگوهای مجازی متناسب با این نیاز انجام شود، اما هوش مصنوعی به‌عنوان یک ابزار به‌روز می‌تواند در قالب دستیار و یک سیستم پاسخگو، ظرفیت جدیدی را در این حوزه ایجاد کند.

آغاز پروژه هوشمندسازی پاسخگویی در سال ۱۳۹۸

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی با اشاره به سابقه راه‌اندازی «دین‌دان» اظهار کرد: پروژه بلندمدت هوشمندسازی پاسخگویی در سال ۱۳۹۸ کلید خورد و در ادامه نیز این سامانه توسعه یافت و رونمایی شد و اکنون فرآیند تقویت آن همچنان ادامه دارد.

وی افزود: «دین‌دان» به مرحله‌ای رسیده است که می‌توان ظرفیت‌ها و دستاوردهای آن را مجدداً معرفی و در سطح کشور تبلیغ کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین اولیائی با اشاره به محدودیت تبلیغات عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی بیان کرد: مرکز در بخش تلفنی طی حدود پنج سال گذشته تبلیغات نداشته است؛ زیرا حتی یک تبلیغ کوچک در سطح کشور می‌تواند حجم بسیار زیادی از پرسش‌ها را به سمت مرکز هدایت کند و با توجه به ظرفیت موجود، امکان پاسخگویی به تمام این پرسش‌ها وجود ندارد.

«دین‌دان» بدون افزایش متناسب نیروی انسانی قابل توسعه است

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی با بیان اینکه شرایط هوش مصنوعی «دین‌دان» متفاوت است، گفت: امکان توسعه و تبلیغ این سامانه بدون نگرانی از افزایش متناسب نیاز به نیروی انسانی وجود دارد.

وی افزود: این سامانه اکنون روزانه حدود ۳ هزار پرسش را پاسخ می‌دهد و ظرفیت پاسخگویی آن معادل فعالیت حدود ۵۰ تا ۷۰ پاسخگو برآورد می‌شود.

اتقان پاسخ‌های «دین‌دان» حدود ۹۵ درصد است

حجت‌الاسلام والمسلمین اولیائی با اشاره به میزان اعتماد مرکز به پاسخ‌های این سامانه عنوان کرد: میزان اتقان و انطباق پاسخ‌های «دین‌دان» با پاسخ‌های کارشناسی حدود ۹۵ درصد است. پاسخگویی سامانه به‌صورت مستمر رصد می‌شود و اگر اشکالی در عملکرد سامانه مشاهده شود، به‌صورت روزانه بررسی و اصلاح خواهد شد.

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی درباره فرآیند به‌روزرسانی این سامانه نیز گفت: هر ۲۴ ساعت یک‌بار پرسش‌هایی که در قالب‌های مختلف در مرکز مطرح شده‌اند، از تماس‌های تلفنی گرفته تا سایر شیوه‌های دریافت پرسش، در اختیار هوش مصنوعی قرار می‌گیرند و سامانه هر شب با این مجموعه پرسش‌ها به‌روزرسانی می‌شود.

«دین‌دان» هوش مصنوعی کاملاً بومی است

حجت‌الاسلام والمسلمین اولیائی یکی از ویژگی‌های مهم «دین‌دان» را استقلال آن از منابع و سامانه‌های بیرونی دانست و خاطرنشان کرد: این هوش مصنوعی کاملاً بومی است و به دیگر هوش‌ها، موتورهای جست‌وجو، سامانه‌ها و منابع بیرونی متصل نیست. استقلال سامانه از منابع و سامانه‌های بیرونی، یکی از ویژگی‌های مهم «دین‌دان» در فرآیند پاسخگویی به سوالات دینی است.

تأمین تجهیزات سخت‌افزاری؛ یکی از چالش‌های توسعه هوش مصنوعی

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در ادامه با اشاره به چالش‌های توسعه هوش مصنوعی در نهادهای دینی گفت: یکی از مشکلات موجود، توزیع نابرابر امکانات سخت‌افزاری است و در حال حاضر تأمین تجهیزات مورد نیاز برای توسعه هوش مصنوعی با چالش جدی روبه‌رو است.

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی افزود: برای نمونه، قیمت یک GPU که سال گذشته حدود ۵ میلیارد تومان بوده، اکنون به حدود ۱۲ میلیارد تومان رسیده است.

وی ادامه داد: اضافه شدن هر کارت گرافیک می‌تواند سرعت هوش مصنوعی مرکز و کیفیت خدمات‌دهی آن را به میزان قابل توجهی افزایش دهد، اما تأمین این تجهیزات به دلیل هزینه بالا دشوار است.

ضرورت توزیع متوازن امکانات میان نهادهای دینی

استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به مسئله بودجه اظهار کرد: در برخی مراکز، امکانات سخت‌افزاری بیشتری وجود دارد که ممکن است به‌طور کامل مورد استفاده قرار نگیرد.

اولیائی افزود: اگر امکانات میان نهادهای دینی به شکل متوازن‌تری توزیع شود، می‌تواند کمک ویژه‌ای به مراکزی مانند مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی کند؛ چراکه در شرایط فعلی حجم زیادی از پرسش‌ها به سمت این مرکز روانه می‌شود.

حذف پاسخگوی انسانی در دستور کار نیست

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی درباره چشم‌انداز آینده مرکز تأکید کرد: هدف مرکز حذف پاسخگوی انسانی نیست و ارتباط روحانیت با مردم همچنان برای مجموعه موضوعیت دارد. حتی اگر «دین‌دان» در آینده روزانه ۵۰ هزار پرسش را پاسخ دهد، پاسخگویان تلفنی و انسانی مرکز حذف نخواهند شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین اولیائی گفت: مأموریت مرکز تنها پاسخ دادن به یک پرسش و پایان دادن به ارتباط با پرسشگر نیست، بلکه گفت‌وگو با مخاطب، طرح سوالات اکتشافی، ارجاع به بخش‌های دیگر و حرکت به سمت حل مسئله نیز در فرآیند پاسخگویی دنبال می‌شود.

حفظ کارکرد ویژه روحانیت در کنار توسعه هوش مصنوعی

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی ادامه داد: در کنار استفاده از هوش مصنوعی، تلاش می‌شود کارکرد ویژه روحانیت در حوزه پاسخگویی و تبلیغ دینی حفظ شود و چشم‌انداز مرکز نیز پاسخگویی مطلق در بستر هوش مصنوعی نیست.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی افزود: هدف این است که هوش مصنوعی در کنار کارشناسان قرار گیرد و با پاسخگویی به سوالات سطحی و تکراری، فرصت بیشتری برای پاسخگویان حرفه‌ای و طلاب فاضل فراهم شود تا آنان بتوانند روی پرسش‌های جدی‌تر و مسائل پیچیده‌تر تمرکز کنند.

وی تأکید کرد: از یک سو نمی‌خواهیم پرسش‌های ساده و تکراری، ظرفیت پاسخگویان حرفه‌ای را متوقف کند و از سوی دیگر نیز قرار نیست تمام فرآیند پاسخگویی مرکز به هوش مصنوعی واگذار شود؛ این ملاحظه در طراحی و توسعه مسیر آینده مرکز جدی است.

تلاش برای پیشتازی در پاسخگویی هوشمند دینی

حجت‌الاسلام والمسلمین اولیائی با اشاره به چشم‌انداز فناوری مرکز اظهار کرد: در عصر دیجیتال تلاش می‌کنیم در حوزه پاسخگویی هوشمند حرف اول را بزنیم و از ظرفیت بومی، مهندسان و نیروهای متخصصی که با انگیزه دینی و احساس رسالت در دفتر تبلیغات اسلامی و مرکز فعالیت می‌کنند، استفاده کنیم.

وی خاطرنشان کرد: بسیاری از این نیروهای متخصص در خارج از مجموعه و در شرکت‌های خصوصی فناوری نیز فرصت‌های کاری دارند، اما به دلیل پیوند فعالیت این مرکز با امر پاسخگویی و تبلیغ دینی، در این مجموعه حضور یافته و در مسیر توسعه فناوری پاسخگویی دینی فعالیت می‌کنند.

«دین‌دان» می‌تواند در خدمت دیگر نهادها قرار گیرد

رئیس مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی در پایان گفت: چشم‌انداز مرکز این است که به یک منبع سریع، معتبر و مبتنی بر فناوری و هوش مصنوعی برای انتشار و پاسخگویی به معارف دینی تبدیل شود. الگوریتم‌های یادگیری عمیقی که در هوش مصنوعی «دین‌دان» به کار گرفته شده است، در آینده می‌تواند در خدمت دیگر نهادها نیز قرار بگیرد.

آدرس دین دان https://my.pasokhgoo.ir/din-dan

حجت‌الاسلام والمسلمین رستم‌نژاد رئیس پژوهشکده حج و زیارت:
قرآن کریم فلسفه اصلی تشریع قصاص را در تعبیر «وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ» بیان کرده و آن را عاملی بازدارنده برای جلوگیری از گسترش قتل و کشتار معرفی می‌کند.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی ـ حجت‌الاسلام والمسلمین رستم‌نژاد رئیس پژوهشکده حج و زیارت، در این نشست با اشاره به سه واژه «قصاص»، «انتقام» و «ثارالله» اظهار کرد: قصاص یک حق شخصی و محدود است که در چارچوب احکام فقهی و با نظارت حاکم و قاضی اجرا می‌شود و نمی‌توان آن را اقدامی شخصی و خارج از ضوابط شرعی دانست.

وی افزود: قصاص اگرچه نوعی انتقام محسوب می‌شود، اما هدف‌گذاری آن با انتقام الهی متفاوت است. قرآن کریم فلسفه اصلی تشریع قصاص را در تعبیر «وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ» بیان کرده و آن را عاملی بازدارنده برای جلوگیری از گسترش قتل و کشتار معرفی می‌کند.

این استاد حوزه با تأکید بر اینکه عفو، صلح و گذشت نیز در نظام قصاص مورد توجه قرار گرفته است، ادامه داد: در قصاص، حق شخصی مطرح است و صاحب حق می‌تواند در چارچوب احکام شرعی از حق خود بگذرد؛ بنابراین تشفی و فروکش کردن ناراحتی ممکن است در مقام اجرا رخ دهد، اما هدف اصلی تشریع قصاص، حفظ حیات و جلوگیری از گسترش جنایت است.

انتقام الهی؛ مجازات فراتر از قصاص

رستم‌نژاد با اشاره به کاربرد واژه «انتقام» در قرآن کریم تصریح کرد: انتقام در فرهنگ قرآن با مجازات و عذاب الهی پیوند دارد و الزاماً به معنای مقابله فرد با فرد نیست.

وی برای تبیین این موضوع به آیات مربوط به جنگ بدر اشاره کرد و گفت: در قرآن کریم تعبیر «فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ» آمده است، در حالی که انتقام مورد اشاره در این آیه از طریق یک حادثه طبیعی همچون طوفان و صاعقه تحقق نیافت، بلکه در جنگ بدر به دست پیامبر(ص) و مسلمانان انجام شد. از این رو، می‌توان گفت انتقام الهی گاه به دست انسان‌ها و در قالب یک اقدام بشری تحقق پیدا می‌کند، اما نسبت آن به خداوند به دلیل هدف و حقیقت الهی آن است.

وی افزود: در آیات مربوط به جنگ نیز از یک سو خطاب «قَاتِلُوهُمْ» متوجه مؤمنان است و از سوی دیگر نتیجه و عذاب به خداوند نسبت داده می‌شود؛ بنابراین مجازات الهی می‌تواند از طریق دست انسان‌ها تحقق پیدا کند.

«ثارالله» و تفاوت آن با قصاص

این پژوهشگر دینی در ادامه به مفهوم «ثارالله» پرداخت و گفت: اگر شهادت امیرالمؤمنین(ع) و امام حسین(ع) صرفاً از منظر قصاص بررسی شود، باید گفت قصاص عاملان شهادت آنان انجام شده است؛ ابن‌ملجم به دست امام حسن مجتبی(ع) قصاص شد و بسیاری از مباشران و عوامل اصلی واقعه کربلا نیز در جریان اقدامات مختار به مجازات رسیدند.

وی ادامه داد: بنابراین اگر «ثارالله» صرفاً به معنای قصاص قاتل باشد، پس از اجرای قصاص و مجازات قاتلان، موضوع باید پایان یافته باشد؛ در حالی که در روایات، ظهور امام عصر(عج) با مطالبه خون امام حسین(ع) و انتقام از واقعه کربلا پیوند خورده است.

رستم‌نژاد با استناد به روایات ذیل آیه «وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا» اظهار کرد: در برخی روایات، این آیه درباره امام حسین(ع) تطبیق داده شده و امام عصر(عج) به عنوان کسی معرفی شده است که مطالبه خون آن حضرت را دنبال می‌کند.

وی افزود: در این نگاه، مسئله صرفاً شخص قاتل و مباشر جنایت نیست، بلکه یک جریان و تفکر مورد توجه است؛ به همین دلیل در روایات، مسئله انتقام از واقعه کربلا فراتر از مجازات افرادی است که در آن حادثه حضور مستقیم داشتند.

انتقام از یک جریان، نه صرفاً یک فرد

حجت‌الاسلام رستم‌نژاد با تأکید بر اینکه باید میان «قصاص شخصی» و «انتقام الهی» تمایز قائل شد، گفت: در قصاص، یک جنایت مشخص و شخصی رخ داده و مقابله نیز در همان چارچوب تعریف می‌شود؛ اما در انتقام الهی ممکن است تعرض به یک مقام، جایگاه یا حقیقت الهی موضوع قرار گرفته باشد.

وی در همین زمینه با اشاره به واقعه عاشورا اظهار کرد: در کربلا صرفاً یک انسان به شهادت نرسید، بلکه مقام امامت و ولایت مورد تعرض قرار گرفت؛ جایگاهی که یک امر الهی است. از این رو، نمی‌توان مسئله انتقام از عاشورا را صرفاً در قالب مقابله فرد با فرد یا کشتن قاتل تحلیل کرد.

استمرار مجازات یک جریان در قرآن

رستم‌نژاد برای تبیین مفهوم «انتقام جریانی» به آیات مربوط به بنی‌اسرائیل اشاره کرد و گفت: قرآن کریم در سوره اعراف از سنتی سخن می‌گوید که بر اساس آن، خداوند تا روز قیامت کسانی را بر بنی‌اسرائیل مسلط می‌کند که آنان را به عذاب و مجازات دچار کنند.

وی افزود: این آیات نشان می‌دهد که در مفهوم انتقام الهی، لزوماً با یک فرد معین و یک مجازات فردی مواجه نیستیم؛ بلکه ممکن است یک جریان و تفکر در طول تاریخ موضوع مجازات قرار گیرد.

این استاد حوزه در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: در قصاص، فرد و حق شخصی محور است، اما در انتقام الهی، مجازات و کیفر الهی می‌تواند ناظر به یک جریان و تعرض به یک جایگاه باشد. از همین منظر، می‌توان تفاوت میان قصاص، انتقام و مفهوم «ثارالله» را بهتر فهم کرد.

وی همچنین با اشاره به برخی برداشت‌های غیرعلمی درباره مفهوم انتقام خاطرنشان کرد: در تبیین این مسئله نباید منفعلانه و صرفاً بر اساس برداشت‌های عامیانه سخن گفت، بلکه باید مبانی قرآنی و روایی مفهوم انتقام را به‌درستی تبیین و از ظرفیت آیات و روایات برای ارائه یک تحلیل دقیق استفاده کرد.

به همت مرکز خدمات روان‌شناسی و مشاوره مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی
مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، مرحله اول کارگاه تخصصی «زوج‌درمانی شناختی، رفتاری پیشرفته» را با هدف ارتقای مهارت‌های تخصصی دانشجویان روان‌شناسی برگزار کرد.

مرکز خدمات روان‌شناسی و مشاوره مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، با همکاری مرکز آموزش‌های کاربردی دفتر تبلیغات اسلامی، کارگاه تخصصی «زوج‌درمانی شناختی، رفتاری پیشرفته» را برگزار کرد.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، این کارگاه به‌صورت حضوری و مجازی و با هدف ارتقای دانش و مهارت دانشجویان رشته روان‌شناسی و رشته‌های مرتبط برگزار شد.

در این دوره، دکتر حمزه عبدی به ارائه مباحث تخصصی در زمینه زوج‌درمانی شناختی ـ رفتاری پرداخت. این رویکرد درمانی از جمله روش‌های مؤثر در حوزه درمان تعارضات و مشکلات زوجین به شمار می‌رود.

از جمله محورهای مطرح‌شده در این کارگاه:
- قواعد روابط زناشویی رضایت بخش؛
- الگوهای رفتار زناشویی رضایت بخش و مخرب؛
- الگوهای شناخنی زناشویی رضایت بخش و مخرب؛
- الگوهای هیجانی زناشویی رضایت بخش و مخرب؛
- الگوهای انگیزشی زن و مرد در رابطه زناشویی؛
- الگوهای ارتباطی زن و شوهر ( درون و  بیرون خانواده)؛
- تاثیر ویژگیهای روان شناختی فردی؛ بالینی و شخصیتی  در مشکلات زناشویی.

این کارگاه به مدت 10 ساعت، طی روزهای چهارشنبه ۲۸ و پنجشنبه ۲۹ مردادماه ۱۴۰۵ در سالن شهید رئیسی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی واقع در قم، بلوار امین، سه راه سالاریه برگزار شد.

لازم به ذکر است که مرحله دوم این کارگاه نیز در چهارشنبه 18 و پنجشنبه 19 شهریور 1405 و با سرفصل های زیر به صورت حضوری و مجازی برگزار خواهد شد:
- هیجانات تا چه اندازه در روابط زناشویی تاثیر دارند؟
- چگونه هیجانات زمینه اختلاف زناشویی را فراهم می کنند؟ 
- همسران با رضایت زناشویی بالا چگونه هیجانات خود را مدیریت می کنند؟
- مسیر  هیجانات سالم در روابط زناشویی چیست؟
- چگونه تزاهم نیازهای زن و مرد باعث پایین آمدن رضایت زناشویی می شود؟ 
- نیازهای فردی و اجتماعی چگونه خود را در زندگی آشکار می کنند؟
- انواع انگیزه های مرتبط با روابط زوجین
- تفاوت های جنسیتی در انگیزه ها
- مصاحبه تشخیصی مشکلات زناشویی
- چگونه مشکلات زناشویی ، در درمان شناختی رفتاری ساخت بندی(case formulation) می شود؟

دانشجویان رشته روان‌شناسی و رشته‌های مرتبط علاقه مند به شرکت در این کارگاه، می توانند طی تماس با شماره های 09191976441 و نیز 02537174168 جهت ثبت نام اقدام نمایند

پاسخگویی در پیام رسان ایتا 
mahdavinik1364@
 

حجت الاسلام جواد مرادی رئیس اداره رسانه و مکتوب مرکز ملی
مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی با رصد مستمر شبهات روز، تولید محتوای دینی تخصصی و ماندگار را در قالب‌های متنوع رسانه‌ای دنبال می‌کند.

حجت‌الاسلام جواد مرادی، رئیس اداره رسانه و مکتوب مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی عنوان کرد: مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی در سال‌های اخیر تلاش کرده است از الگوی سنتی پاسخ به پرسش‌های موردی فاصله گرفته و با شناسایی مسائل و شبهات پرتکرار جامعه، به سمت تولید محتوایی جامع، تخصصی و ماندگار حرکت کند. این رویکرد با هدف پاسخگویی دقیق‌تر به دغدغه‌های فکری و اعتقادی مخاطبان و ارائه محتوا در قالب‌های متنوع دنبال می‌شود.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، ایشان درباره رویکرد این بخش توضیح داد: فعالیت مجموعه صرفاً به سؤالاتی که از سوی مخاطبان مطرح می‌شود محدود نیست، بلکه با رصد مستمر فضای عمومی جامعه، موضوعات پرتکرار و شبهات مطرح ‌شده شناسایی می‌شوند. پس از این مرحله، مسائل اولویت‌دار در فرآیند تولید قرار گرفته و پاسخ‌هایی با رویکردی عمیق و قابل استفاده در بلندمدت تهیه می‌شود.

به گفته وی، پس از شناسایی و ثبت سؤالات در سامانه، هر موضوع به کارشناس مرتبط ارجاع داده می‌شود و مراحل مختلف بررسی محتوایی، کنترل ساختار و ویرایش نیز به شکل نظام‌مند و سیستمی انجام می‌گیرد. برای افزایش اعتبار و کارآمدی پاسخ‌ها، استفاده از کلیدواژه‌های تخصصی، معرفی منابع مرتبط و درج ارجاعات کامل نیز در فرآیند تولید محتوا مورد توجه قرار دارد. همچنین پاسخ‌های کوتاه و فشرده برای بهره‌گیری در سامانه هوش مصنوعی مرکز و نسخه‌های مختصر برای تولیدات چندرسانه‌ای تهیه می‌شود.

مدیر بخش مکتوب و رسانه مرکز ملی پاسخگویی همچنین درباره شیوه‌های مختلف ارائه این تولیدات گفت: محصولات مرکز تنها به محتوای نوشتاری محدود نمی‌شوند و در قالب کتاب‌های چاپی، الکترونیکی و صوتی نیز در اختیار مخاطبان قرار می‌گیرند. در حوزه رسانه نیز برای انتقال یک موضوع از قالب‌های مختلفی مانند عکس‌نوشته، اینفوگرافیک، موشن‌گرافیک، پوستر، کلیپ‌های تولیدشده با هوش مصنوعی، پادکست، ریلز و نرم‌افزارهای کاربردی استفاده می‌شود. هدف از این تنوع، رساندن محتوای واحد به مخاطبان مختلف با توجه به نوع سلیقه و شیوه مصرف رسانه‌ای آنان است.

حجت‌الاسلام مرادی در پایان با اشاره به میزان انتشار و دسترسی به محصولات مرکز در فضای دیجیتال اظهار داشت: بخش قابل توجهی از تولیدات در بسترهایی مانند سایت و اپلیکیشن «پاسخگو» منتشر می‌شود. بر اساس آمارهای رسمی گوگل، محتوای موجود در سایت پاسخگو هر ماه بیش از دو میلیون بازدید غیرمستقیم دارد. این میزان مراجعه، بیانگر گستردگی دسترسی و توجه مخاطبان به محتوای دینی و اعتقادی تولیدشده در این مجموعه است.
 

رئیس گروه پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی هشدار داد:
آینده پاسخگویی دینی بدون بهره‌گیری از فناوری‌های نوین قابل تصور نیست، اما فناوری هرگز جایگزین کارشناسان دینی نخواهد شد.

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی ملی پاسخگویی دینی از پاسخگویی به 37 درصد مراجعان امسال خبر داد.

حجت‌الاسلام محمدمهدی پورمدنی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در قم، با اشاره به استقبال روزافزون مردم از دریافت پاسخ‌های دینی در بسترهای آنلاین، از پاسخگویی به حدود 37 درصد مراجعان درگاه‌های پاسخگویی فضای مجازی در سال جاری خبر داد و گفت: برای پاسخگویی مطلوب به نیاز جامعه، ظرفیت فعلی باید دست‌کم سه برابر افزایش یابد.

وی در تشریح خدمات این مرکز در فضای مجازی اظهار کرد: بخش قابل توجهی از مخاطبان ترجیح می‌دهند پرسش‌های دینی خود را از طریق فضای مجازی مطرح کنند و به همین دلیل، مرکز طی سال‌های اخیر خدمات خود را بر بستر «سامانه جامع پاسخگو» متمرکز کرده است.

پورمدنی افزود: این سامانه در دو نسخه وب و اپلیکیشن ارائه می‌شود و امکاناتی مانند پاسخگویی آنلاین و آفلاین، گفت‌وگوی متنی زنده، جست‌وجوی هوشمند در بانک پرسش و پاسخ، کانال‌های تخصصی، آرشیو سوابق گفت‌وگو و امکان اشتراک‌گذاری محتوا در شبکه‌های اجتماعی را در اختیار کاربران قرار می‌دهد؛ هدف ما این است که دسترسی مردم به پاسخ‌های معتبر دینی ساده، سریع و در هر زمان ممکن باشد.

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی با اشاره به محدودیت ظرفیت پاسخگویی گفت: با وجود تلاش شبانه‌روزی کارشناسان، در سال جاری تنها توانسته‌ایم به حدود 37 درصد مراجعان درگاه‌های پاسخگویی فضای مجازی پاسخ ارائه کنیم و بخش قابل توجهی از پرسشگران به دلیل محدودیت نیروی انسانی و امکانات، پاسخی دریافت نکرده‌اند.

وی ادامه داد: این موضوع نشان می‌دهد نیاز جامعه بسیار فراتر از ظرفیت موجود است و اگر بخواهیم شرایط مطلوبی را تجربه کنیم، باید ظرفیت پاسخگویی دست‌کم سه برابر شود. حتی برای اینکه بتوانیم پاسخگوی بخش قابل قبولی از درخواست‌های مردم باشیم، افزایش حدود 150 درصدی ظرفیت فعلی ضروری است و تحقق این موضوع نیازمند حمایت جدی در حوزه نیروی انسانی، زیرساخت‌های فنی و توسعه خدمات است.

پورمدنی درباره دیگر مأموریت‌های اداره پاسخگویی فضای مجازی عنوان کرد: مأموریت این اداره صرفاً پاسخ دادن به پرسش‌ها نیست؛ ما به‌صورت مستمر فضای مجازی را رصد می‌کنیم تا شبهات و مسائل نوپدید را شناسایی کنیم و سپس با همکاری گروه‌های علمی، پاسخ‌های مستند و متناسب با مخاطبان تولید می‌شود.

وی گفت: بر کیفیت علمی و سرعت پاسخگویی نیز نظارت داریم و محتوای تولیدشده را در قالب‌های متنوعی مانند اینفوگرافیک، موشن‌گرافیک، کلیپ، عکس‌نوشته و محتوای متنی منتشر می‌کنیم. همچنین شبکه توزیع گسترده‌ای برای انتشار محتوا در پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرده‌ایم تا علاوه بر پاسخ به سؤال، از گسترش شبهات نیز پیشگیری کنیم

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی با اشاره به فعالیت‌های این مرکز در حوزه فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین پروژه‌های مرکز، توسعه دستیار هوشمند «دین‌دان» است که با تکیه بر بانک عظیم پرسش و پاسخ‌های معتبر مرکز و فناوری هوش مصنوعی طراحی شده است.

پورمدنی افزود: این پروژه از سال 1398 آغاز شد و اکنون به مرحله‌ای رسیده که می‌تواند دسترسی 24 ساعته به پاسخ‌های دینی را فراهم کرده و بخشی از بار پاسخگویی کارشناسان را کاهش دهد. هسته این سامانه بر پایه بیش از چهار میلیون رکورد پرسش و پاسخ معتبر آموزش دیده و صرفاً از منابع پالایش‌شده و تأییدشده مرکز استفاده می‌کند که این موضوع به افزایش دقت پاسخ‌ها و کاهش احتمال تولید اطلاعات نادرست کمک می‌کند.

وی درباره چشم‌انداز آینده پاسخگویی دینی در فضای مجازی گفت: آینده پاسخگویی دینی بدون بهره‌گیری از فناوری‌های نوین قابل تصور نیست، اما فناوری هرگز جایگزین کارشناسان دینی نخواهد شد؛ بلکه ابزاری برای افزایش سرعت، دقت و دسترسی است

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی خاطرنشان کرد: تلاش می‌کنیم با توسعه سامانه‌های هوشمند، ارتقای کیفیت محتوای علمی و افزایش ظرفیت پاسخگویی، شرایطی فراهم کنیم که هیچ پرسشگری بدون پاسخ نماند. تحقق این هدف نیازمند سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های فنی، تقویت منابع انسانی متخصص و حمایت از پروژه‌های دانش‌بنیان در حوزه پاسخگویی دینی است.

پورمدنی تأکید کرد: تلفیق دانش دینی اصیل با فناوری‌های نوین می‌تواند الگویی موفق برای پاسخگویی به نیازهای جامعه در عصر دیجیتال باشد.

صفحه‌ها