به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی ـ حجت‌الاسلام والمسلمین رستم‌نژاد رئیس پژوهشکده حج و زیارت، در این نشست با اشاره به سه واژه «قصاص»، «انتقام» و «ثارالله» اظهار کرد: قصاص یک حق شخصی و محدود است که در چارچوب احکام فقهی و با نظارت حاکم و قاضی اجرا می‌شود و نمی‌توان آن را اقدامی شخصی و خارج از ضوابط شرعی دانست.

وی افزود: قصاص اگرچه نوعی انتقام محسوب می‌شود، اما هدف‌گذاری آن با انتقام الهی متفاوت است. قرآن کریم فلسفه اصلی تشریع قصاص را در تعبیر «وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ» بیان کرده و آن را عاملی بازدارنده برای جلوگیری از گسترش قتل و کشتار معرفی می‌کند.

این استاد حوزه با تأکید بر اینکه عفو، صلح و گذشت نیز در نظام قصاص مورد توجه قرار گرفته است، ادامه داد: در قصاص، حق شخصی مطرح است و صاحب حق می‌تواند در چارچوب احکام شرعی از حق خود بگذرد؛ بنابراین تشفی و فروکش کردن ناراحتی ممکن است در مقام اجرا رخ دهد، اما هدف اصلی تشریع قصاص، حفظ حیات و جلوگیری از گسترش جنایت است.

انتقام الهی؛ مجازات فراتر از قصاص

رستم‌نژاد با اشاره به کاربرد واژه «انتقام» در قرآن کریم تصریح کرد: انتقام در فرهنگ قرآن با مجازات و عذاب الهی پیوند دارد و الزاماً به معنای مقابله فرد با فرد نیست.

وی برای تبیین این موضوع به آیات مربوط به جنگ بدر اشاره کرد و گفت: در قرآن کریم تعبیر «فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ» آمده است، در حالی که انتقام مورد اشاره در این آیه از طریق یک حادثه طبیعی همچون طوفان و صاعقه تحقق نیافت، بلکه در جنگ بدر به دست پیامبر(ص) و مسلمانان انجام شد. از این رو، می‌توان گفت انتقام الهی گاه به دست انسان‌ها و در قالب یک اقدام بشری تحقق پیدا می‌کند، اما نسبت آن به خداوند به دلیل هدف و حقیقت الهی آن است.

وی افزود: در آیات مربوط به جنگ نیز از یک سو خطاب «قَاتِلُوهُمْ» متوجه مؤمنان است و از سوی دیگر نتیجه و عذاب به خداوند نسبت داده می‌شود؛ بنابراین مجازات الهی می‌تواند از طریق دست انسان‌ها تحقق پیدا کند.

«ثارالله» و تفاوت آن با قصاص

این پژوهشگر دینی در ادامه به مفهوم «ثارالله» پرداخت و گفت: اگر شهادت امیرالمؤمنین(ع) و امام حسین(ع) صرفاً از منظر قصاص بررسی شود، باید گفت قصاص عاملان شهادت آنان انجام شده است؛ ابن‌ملجم به دست امام حسن مجتبی(ع) قصاص شد و بسیاری از مباشران و عوامل اصلی واقعه کربلا نیز در جریان اقدامات مختار به مجازات رسیدند.

وی ادامه داد: بنابراین اگر «ثارالله» صرفاً به معنای قصاص قاتل باشد، پس از اجرای قصاص و مجازات قاتلان، موضوع باید پایان یافته باشد؛ در حالی که در روایات، ظهور امام عصر(عج) با مطالبه خون امام حسین(ع) و انتقام از واقعه کربلا پیوند خورده است.

رستم‌نژاد با استناد به روایات ذیل آیه «وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا» اظهار کرد: در برخی روایات، این آیه درباره امام حسین(ع) تطبیق داده شده و امام عصر(عج) به عنوان کسی معرفی شده است که مطالبه خون آن حضرت را دنبال می‌کند.

وی افزود: در این نگاه، مسئله صرفاً شخص قاتل و مباشر جنایت نیست، بلکه یک جریان و تفکر مورد توجه است؛ به همین دلیل در روایات، مسئله انتقام از واقعه کربلا فراتر از مجازات افرادی است که در آن حادثه حضور مستقیم داشتند.

انتقام از یک جریان، نه صرفاً یک فرد

حجت‌الاسلام رستم‌نژاد با تأکید بر اینکه باید میان «قصاص شخصی» و «انتقام الهی» تمایز قائل شد، گفت: در قصاص، یک جنایت مشخص و شخصی رخ داده و مقابله نیز در همان چارچوب تعریف می‌شود؛ اما در انتقام الهی ممکن است تعرض به یک مقام، جایگاه یا حقیقت الهی موضوع قرار گرفته باشد.

وی در همین زمینه با اشاره به واقعه عاشورا اظهار کرد: در کربلا صرفاً یک انسان به شهادت نرسید، بلکه مقام امامت و ولایت مورد تعرض قرار گرفت؛ جایگاهی که یک امر الهی است. از این رو، نمی‌توان مسئله انتقام از عاشورا را صرفاً در قالب مقابله فرد با فرد یا کشتن قاتل تحلیل کرد.

استمرار مجازات یک جریان در قرآن

رستم‌نژاد برای تبیین مفهوم «انتقام جریانی» به آیات مربوط به بنی‌اسرائیل اشاره کرد و گفت: قرآن کریم در سوره اعراف از سنتی سخن می‌گوید که بر اساس آن، خداوند تا روز قیامت کسانی را بر بنی‌اسرائیل مسلط می‌کند که آنان را به عذاب و مجازات دچار کنند.

وی افزود: این آیات نشان می‌دهد که در مفهوم انتقام الهی، لزوماً با یک فرد معین و یک مجازات فردی مواجه نیستیم؛ بلکه ممکن است یک جریان و تفکر در طول تاریخ موضوع مجازات قرار گیرد.

این استاد حوزه در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: در قصاص، فرد و حق شخصی محور است، اما در انتقام الهی، مجازات و کیفر الهی می‌تواند ناظر به یک جریان و تعرض به یک جایگاه باشد. از همین منظر، می‌توان تفاوت میان قصاص، انتقام و مفهوم «ثارالله» را بهتر فهم کرد.

وی همچنین با اشاره به برخی برداشت‌های غیرعلمی درباره مفهوم انتقام خاطرنشان کرد: در تبیین این مسئله نباید منفعلانه و صرفاً بر اساس برداشت‌های عامیانه سخن گفت، بلکه باید مبانی قرآنی و روایی مفهوم انتقام را به‌درستی تبیین و از ظرفیت آیات و روایات برای ارائه یک تحلیل دقیق استفاده کرد.

مرکز خدمات روان‌شناسی و مشاوره مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، با همکاری مرکز آموزش‌های کاربردی دفتر تبلیغات اسلامی، کارگاه تخصصی «زوج‌درمانی شناختی، رفتاری پیشرفته» را برگزار کرد.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، این کارگاه به‌صورت حضوری و مجازی و با هدف ارتقای دانش و مهارت دانشجویان رشته روان‌شناسی و رشته‌های مرتبط برگزار شد.

در این دوره، دکتر حمزه عبدی به ارائه مباحث تخصصی در زمینه زوج‌درمانی شناختی ـ رفتاری پرداخت. این رویکرد درمانی از جمله روش‌های مؤثر در حوزه درمان تعارضات و مشکلات زوجین به شمار می‌رود.

از جمله محورهای مطرح‌شده در این کارگاه:
- قواعد روابط زناشویی رضایت بخش؛
- الگوهای رفتار زناشویی رضایت بخش و مخرب؛
- الگوهای شناخنی زناشویی رضایت بخش و مخرب؛
- الگوهای هیجانی زناشویی رضایت بخش و مخرب؛
- الگوهای انگیزشی زن و مرد در رابطه زناشویی؛
- الگوهای ارتباطی زن و شوهر ( درون و  بیرون خانواده)؛
- تاثیر ویژگیهای روان شناختی فردی؛ بالینی و شخصیتی  در مشکلات زناشویی.

این کارگاه به مدت 10 ساعت، طی روزهای چهارشنبه ۲۸ و پنجشنبه ۲۹ مردادماه ۱۴۰۵ در سالن شهید رئیسی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی واقع در قم، بلوار امین، سه راه سالاریه برگزار شد.

لازم به ذکر است که مرحله دوم این کارگاه نیز در چهارشنبه 18 و پنجشنبه 19 شهریور 1405 و با سرفصل های زیر به صورت حضوری و مجازی برگزار خواهد شد:
- هیجانات تا چه اندازه در روابط زناشویی تاثیر دارند؟
- چگونه هیجانات زمینه اختلاف زناشویی را فراهم می کنند؟ 
- همسران با رضایت زناشویی بالا چگونه هیجانات خود را مدیریت می کنند؟
- مسیر  هیجانات سالم در روابط زناشویی چیست؟
- چگونه تزاهم نیازهای زن و مرد باعث پایین آمدن رضایت زناشویی می شود؟ 
- نیازهای فردی و اجتماعی چگونه خود را در زندگی آشکار می کنند؟
- انواع انگیزه های مرتبط با روابط زوجین
- تفاوت های جنسیتی در انگیزه ها
- مصاحبه تشخیصی مشکلات زناشویی
- چگونه مشکلات زناشویی ، در درمان شناختی رفتاری ساخت بندی(case formulation) می شود؟

دانشجویان رشته روان‌شناسی و رشته‌های مرتبط علاقه مند به شرکت در این کارگاه، می توانند طی تماس با شماره های 09191976441 و نیز 02537174168 جهت ثبت نام اقدام نمایند

پاسخگویی در پیام رسان ایتا 
mahdavinik1364@
 

حجت‌الاسلام جواد مرادی، رئیس اداره رسانه و مکتوب مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی عنوان کرد: مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی در سال‌های اخیر تلاش کرده است از الگوی سنتی پاسخ به پرسش‌های موردی فاصله گرفته و با شناسایی مسائل و شبهات پرتکرار جامعه، به سمت تولید محتوایی جامع، تخصصی و ماندگار حرکت کند. این رویکرد با هدف پاسخگویی دقیق‌تر به دغدغه‌های فکری و اعتقادی مخاطبان و ارائه محتوا در قالب‌های متنوع دنبال می‌شود.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، ایشان درباره رویکرد این بخش توضیح داد: فعالیت مجموعه صرفاً به سؤالاتی که از سوی مخاطبان مطرح می‌شود محدود نیست، بلکه با رصد مستمر فضای عمومی جامعه، موضوعات پرتکرار و شبهات مطرح ‌شده شناسایی می‌شوند. پس از این مرحله، مسائل اولویت‌دار در فرآیند تولید قرار گرفته و پاسخ‌هایی با رویکردی عمیق و قابل استفاده در بلندمدت تهیه می‌شود.

به گفته وی، پس از شناسایی و ثبت سؤالات در سامانه، هر موضوع به کارشناس مرتبط ارجاع داده می‌شود و مراحل مختلف بررسی محتوایی، کنترل ساختار و ویرایش نیز به شکل نظام‌مند و سیستمی انجام می‌گیرد. برای افزایش اعتبار و کارآمدی پاسخ‌ها، استفاده از کلیدواژه‌های تخصصی، معرفی منابع مرتبط و درج ارجاعات کامل نیز در فرآیند تولید محتوا مورد توجه قرار دارد. همچنین پاسخ‌های کوتاه و فشرده برای بهره‌گیری در سامانه هوش مصنوعی مرکز و نسخه‌های مختصر برای تولیدات چندرسانه‌ای تهیه می‌شود.

مدیر بخش مکتوب و رسانه مرکز ملی پاسخگویی همچنین درباره شیوه‌های مختلف ارائه این تولیدات گفت: محصولات مرکز تنها به محتوای نوشتاری محدود نمی‌شوند و در قالب کتاب‌های چاپی، الکترونیکی و صوتی نیز در اختیار مخاطبان قرار می‌گیرند. در حوزه رسانه نیز برای انتقال یک موضوع از قالب‌های مختلفی مانند عکس‌نوشته، اینفوگرافیک، موشن‌گرافیک، پوستر، کلیپ‌های تولیدشده با هوش مصنوعی، پادکست، ریلز و نرم‌افزارهای کاربردی استفاده می‌شود. هدف از این تنوع، رساندن محتوای واحد به مخاطبان مختلف با توجه به نوع سلیقه و شیوه مصرف رسانه‌ای آنان است.

حجت‌الاسلام مرادی در پایان با اشاره به میزان انتشار و دسترسی به محصولات مرکز در فضای دیجیتال اظهار داشت: بخش قابل توجهی از تولیدات در بسترهایی مانند سایت و اپلیکیشن «پاسخگو» منتشر می‌شود. بر اساس آمارهای رسمی گوگل، محتوای موجود در سایت پاسخگو هر ماه بیش از دو میلیون بازدید غیرمستقیم دارد. این میزان مراجعه، بیانگر گستردگی دسترسی و توجه مخاطبان به محتوای دینی و اعتقادی تولیدشده در این مجموعه است.
 

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی ملی پاسخگویی دینی از پاسخگویی به 37 درصد مراجعان امسال خبر داد.

حجت‌الاسلام محمدمهدی پورمدنی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در قم، با اشاره به استقبال روزافزون مردم از دریافت پاسخ‌های دینی در بسترهای آنلاین، از پاسخگویی به حدود 37 درصد مراجعان درگاه‌های پاسخگویی فضای مجازی در سال جاری خبر داد و گفت: برای پاسخگویی مطلوب به نیاز جامعه، ظرفیت فعلی باید دست‌کم سه برابر افزایش یابد.

وی در تشریح خدمات این مرکز در فضای مجازی اظهار کرد: بخش قابل توجهی از مخاطبان ترجیح می‌دهند پرسش‌های دینی خود را از طریق فضای مجازی مطرح کنند و به همین دلیل، مرکز طی سال‌های اخیر خدمات خود را بر بستر «سامانه جامع پاسخگو» متمرکز کرده است.

پورمدنی افزود: این سامانه در دو نسخه وب و اپلیکیشن ارائه می‌شود و امکاناتی مانند پاسخگویی آنلاین و آفلاین، گفت‌وگوی متنی زنده، جست‌وجوی هوشمند در بانک پرسش و پاسخ، کانال‌های تخصصی، آرشیو سوابق گفت‌وگو و امکان اشتراک‌گذاری محتوا در شبکه‌های اجتماعی را در اختیار کاربران قرار می‌دهد؛ هدف ما این است که دسترسی مردم به پاسخ‌های معتبر دینی ساده، سریع و در هر زمان ممکن باشد.

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی با اشاره به محدودیت ظرفیت پاسخگویی گفت: با وجود تلاش شبانه‌روزی کارشناسان، در سال جاری تنها توانسته‌ایم به حدود 37 درصد مراجعان درگاه‌های پاسخگویی فضای مجازی پاسخ ارائه کنیم و بخش قابل توجهی از پرسشگران به دلیل محدودیت نیروی انسانی و امکانات، پاسخی دریافت نکرده‌اند.

وی ادامه داد: این موضوع نشان می‌دهد نیاز جامعه بسیار فراتر از ظرفیت موجود است و اگر بخواهیم شرایط مطلوبی را تجربه کنیم، باید ظرفیت پاسخگویی دست‌کم سه برابر شود. حتی برای اینکه بتوانیم پاسخگوی بخش قابل قبولی از درخواست‌های مردم باشیم، افزایش حدود 150 درصدی ظرفیت فعلی ضروری است و تحقق این موضوع نیازمند حمایت جدی در حوزه نیروی انسانی، زیرساخت‌های فنی و توسعه خدمات است.

پورمدنی درباره دیگر مأموریت‌های اداره پاسخگویی فضای مجازی عنوان کرد: مأموریت این اداره صرفاً پاسخ دادن به پرسش‌ها نیست؛ ما به‌صورت مستمر فضای مجازی را رصد می‌کنیم تا شبهات و مسائل نوپدید را شناسایی کنیم و سپس با همکاری گروه‌های علمی، پاسخ‌های مستند و متناسب با مخاطبان تولید می‌شود.

وی گفت: بر کیفیت علمی و سرعت پاسخگویی نیز نظارت داریم و محتوای تولیدشده را در قالب‌های متنوعی مانند اینفوگرافیک، موشن‌گرافیک، کلیپ، عکس‌نوشته و محتوای متنی منتشر می‌کنیم. همچنین شبکه توزیع گسترده‌ای برای انتشار محتوا در پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرده‌ایم تا علاوه بر پاسخ به سؤال، از گسترش شبهات نیز پیشگیری کنیم

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی با اشاره به فعالیت‌های این مرکز در حوزه فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین پروژه‌های مرکز، توسعه دستیار هوشمند «دین‌دان» است که با تکیه بر بانک عظیم پرسش و پاسخ‌های معتبر مرکز و فناوری هوش مصنوعی طراحی شده است.

پورمدنی افزود: این پروژه از سال 1398 آغاز شد و اکنون به مرحله‌ای رسیده که می‌تواند دسترسی 24 ساعته به پاسخ‌های دینی را فراهم کرده و بخشی از بار پاسخگویی کارشناسان را کاهش دهد. هسته این سامانه بر پایه بیش از چهار میلیون رکورد پرسش و پاسخ معتبر آموزش دیده و صرفاً از منابع پالایش‌شده و تأییدشده مرکز استفاده می‌کند که این موضوع به افزایش دقت پاسخ‌ها و کاهش احتمال تولید اطلاعات نادرست کمک می‌کند.

وی درباره چشم‌انداز آینده پاسخگویی دینی در فضای مجازی گفت: آینده پاسخگویی دینی بدون بهره‌گیری از فناوری‌های نوین قابل تصور نیست، اما فناوری هرگز جایگزین کارشناسان دینی نخواهد شد؛ بلکه ابزاری برای افزایش سرعت، دقت و دسترسی است

رئیس اداره پاسخگویی فضای مجازی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی خاطرنشان کرد: تلاش می‌کنیم با توسعه سامانه‌های هوشمند، ارتقای کیفیت محتوای علمی و افزایش ظرفیت پاسخگویی، شرایطی فراهم کنیم که هیچ پرسشگری بدون پاسخ نماند. تحقق این هدف نیازمند سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های فنی، تقویت منابع انسانی متخصص و حمایت از پروژه‌های دانش‌بنیان در حوزه پاسخگویی دینی است.

پورمدنی تأکید کرد: تلفیق دانش دینی اصیل با فناوری‌های نوین می‌تواند الگویی موفق برای پاسخگویی به نیازهای جامعه در عصر دیجیتال باشد.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی، روزگاری که گسترش فضای مجازی و ابزارهای هوشمند، شیوه دسترسی مردم به اطلاعات و پاسخ پرسش‌های دینی را دگرگون کرده است، ارتباط مستقیم و گفت‌وگوی زنده با کارشناس همچنان جایگاه ویژه‌ای دارد.

در همین راستا، خبرنگار خبرگزاری حوزه در گفت‌وگو با حجت‌الاسلام حبیبیان مدیر بخش تلفنی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، درباره روند فعالیت این بخش، ظرفیت کارشناسان، نحوه پاسخگویی به پرسش‌های مردم و جایگاه ارتباط تلفنی با روحانیون به گفت‌وگو پرداخته است که مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید.

بخش تلفنی در این مرکز از کی شروع به کار کرد؟

بخش تلفنی مرکز ملی پاسخگویی از ابتدای تاسیس این مرکز از حدود ۱۸ سال پیش به عنوان پر مخاطب ترین و بزرگترین بخش مرکز شروع به فعالیت نمود. این بخش که با شماره ۰۹۶۴۰۰ در میان مردم در سطح کشور شناخته می شود در گروه‌های هشتگانه قرآن، حدیث، عقاید، اخلاق، مشاوره، احکام، تاریخ، و سیاسی_اجتماعی سال‌هاست به سؤالات هموطنان پاسخ می‌دهد.

چند نفر پاسخگو و کارشناس در بخش تلفنی دارید؟

این بخش بهره‌مند از حدود ۳۰۰ نفر از کارشناسان فرهیخته دارای تحصیلات حوزوی می باشد که متناسب با رشته تخصصی خود از مدرک کارشناسی ارشد یا دکتری در موسسات یا دانشگاه های معتبر نیز برخوردارند .

این ۳۰۰ نفر نیروی رسمی مرکز و در ساختار مرکز هستند؟

خیر، شاید برخی به غلط تصور کنند پاسخگویی روزانه به حدود 5 هزار سوال حتما 300 کارمند رسمی و ساختاری عظیم دارد درحالی که اساسا مزیت مرکز ملی پاسخگویی، ساختاری کوچک و چابک است. این پاسخگویان عزیز به صورت قراردادی با مرکز همکاری می کنند و در ساختار اداری قرار نمی گیرند.

پاسخگویی در این بخش از چه ساعتی آغاز و تا چه ساعتی برقرار است؟

پاسخگویی در بخش تلفنی مرکز از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب در سه نوبت ۴ ساعته بی وقفه ادامه دارد و بطور میانگین روزانه ۵۰۰۰ تماس از طرف هم‌وطنان گرامی به سامانه پاسخگویی متصل می گردد.

پاسخگویی تلفنی مرکز چه ویژگی هایی دارد؟

امکان اتصال آسان به سامانه، وجود کارشناسان خبره خانم در دو بخش احکام شرعی و مشاوره، پاسخگویی تخصصی به هر سوال توسط متخصصان همان رشته، ارزیابی مستمر از پاسخگویی و نظارت بر ارائه جواب دقیق و کامل، امکان اتصال پرسشگر به کارشناسان گوناگون برای رسیدن به پاسخ سوالات مختلف در یک تماس و اموری از این دست باعث شده تا علی رغم وجود بسترهای دیگر رسیدن به جواب، اکثر مخاطبان مرکز، تماس تلفنی را بهترین سازوکار برای رسیدن به جواب قانع کننده و اطمینان بخش در برابر پرسشهایشان بدانند.

آیا با توسعه فضای مجازی و هوش، امکان کاهش تماس های تلفنی به مرکز وجود دارد؟

بله، قطعا این اتفاق می‌تواند بیافتد. برای همین است که مرکز در قالب های دیگر مانند شبکه های اجتماعی،پیام رسان ها، صندوق صوتی، هوش مصنوعی و غیره نیز حاضر است.

البته باید تاکید کنم تلفن هم مانند تلویزیون از جمله ابزارهایی است که هرچند رقبای بسیار پیدا کرده اما همچنان مورد استفاده است به ویژه از طرف خانواده‌ها.

همچنین در تلفن، گفتگوی زنده مردم با روحانیت رخ می دهد که به احیا و ارتقای مرجعیت فکری روحانیت و حفظ ارتباطات مردمی کمک می کند.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، حجت‌الاسلام عبادی نیک، رئیس پشتیبانی علمی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، با تشریح فعالیت‌ها و مأموریت‌های این بخش اظهار کرد: پشتیبانی علمی یکی از بخش‌های مهم مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی است که با هدف ارتقای مستمر سطح علمی و مهارتی کارشناسان و همچنین افزایش کیفیت پاسخگویی فعالیت می‌کند. این بخش چهار مأموریت اصلی شامل آموزش، پژوهش، ارزیابی و جذب کارشناسان جدید را دنبال می‌کند.

وی افزود: تلاش ما این است که پاسخگویی به سؤالات و شبهات دینی از پشتوانه علمی، پژوهشی و مهارتی لازم برخوردار باشد و مخاطبان بتوانند پاسخ‌هایی دقیق، مستند و متناسب با نیاز خود دریافت کنند.

رئیس پشتیبانی علمی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی درباره فعالیت‌های آموزشی این بخش گفت: یکی از مأموریت‌های اصلی ما، آموزش مستمر کارشناسان مرکز است. از آنجا که مسائل دینی و شبهات مطرح‌شده از سوی مخاطبان دائماً در حال تغییر است، کارشناسان نیز باید دانش و مهارت‌های خود را به‌صورت مستمر به‌روز کنند.

عبادی نیک ادامه داد: در همین راستا، کمیته‌های علمی گروه‌های هشت‌گانه پاسخگویی در تخصص های علوم قرآنی، احکام شرعی، مباحث اعتقادی، مباحث حدیثی، تاریخ، اخلاق و تربیت، سیاسی و اجتماعی و همچنین مشاوره و روانشناسی، در طول سال مهم‌ترین نیازهای علمی و مهارتی کارشناسان را شناسایی کرده و متناسب با این نیازها، برنامه‌های آموزشی برگزار می‌کنند. این آموزش‌ها حوزه‌های مختلفی از جمله مسائل علمی و محتوایی، موضوعات نوظهور، شبهات پرتکرار و مهارت‌های پاسخگویی را دربرمی‌گیرد.

وی با اشاره به اینکه فعالیت‌های آموزشی مرکز تنها به کارشناسان داخلی محدود نمی‌شود، خاطرنشان کرد: مرکز ملی با استفاده از ظرفیت اساتید و کارشناسان خبره و باتجربه خود، زمینه تربیت نیروهای مستعد در عرصه پاسخگویی را نیز فراهم کرده است. در همین زمینه، دوره‌های علمی و مهارتی متعددی برای توانمندسازی فعالان فرهنگی و حوزوی و علاقه‌مندان به عرصه پاسخگویی برگزار می‌شود.

به گفته وی، این دوره‌ها با همکاری مراکز، مؤسسات و نهادهای حوزوی، دانشگاهی، دولتی، نظامی و سایر مجموعه‌های مرتبط و همچنین با همکاری مرکز آموزش‌های کاربردی دفتر تبلیغات اسلامی برگزار می‌شود.

رئیس پشتیبانی علمی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی در ادامه درباره نقش پژوهش در فعالیت‌های این بخش بیان کرد: پاسخگویان برای ارائه پاسخ‌های دقیق و معتبر، به منابع علمی متقن و روزآمد نیاز دارند؛ به‌ویژه در موضوعات نوظهور، مسائل مهم و شبهات پرتکرار. بر همین اساس، پشتیبانی علمی از پروژه‌های تحقیقاتی با رویکرد پژوهش‌های کاربردی در عرصه پاسخگویی حمایت می‌کند.

عبادی نیک تصریح کرد: هدف از این پژوهش‌ها، تأمین منابع علمی معتبر و کاربردی و فراهم کردن امکان استفاده کارشناسان از این منابع است. تلاش ما این است که پژوهش‌ها مستقیماً با نیازهای واقعی عرصه پاسخگویی ارتباط داشته باشند و بتوانند در حل مسائل و پاسخ به پرسش‌های جدید مخاطبان مورد استفاده قرار گیرند.

وی ارزیابی کارشناسان را یکی دیگر از مأموریت‌های مهم پشتیبانی علمی دانست و گفت: این ارزیابی با دو هدف اصلی ارتقای علمی و مهارتی کارشناسان و صیانت از حقوق پرسشگران انجام می‌شود. پاسخگویی به سؤالات دینی مسئولیتی حساس است و مخاطب انتظار دارد پاسخی که دریافت می‌کند از دقت علمی، استناد مناسب و کیفیت لازم برخوردار باشد.

وی ادامه داد: به همین دلیل، پاسخگویان مرکز به‌صورت مستمر از نظر علمی و مهارتی ارزیابی می‌شوند. تیم ارزیابی از ارزیابان عالی، یعنی مدیران علمی گروه‌ها، و ارزیابان کمکی تشکیل شده است. در طول سال، فایل‌های متعددی از پاسخ‌های کارشناسان بررسی می‌شود و نتایج این ارزیابی‌ها نیز در اختیار خود کارشناسان قرار می‌گیرد.

عبادی نیک هدف از این فرایند را شناسایی نقاط قوت و زمینه‌های قابل بهبود و کمک به رشد علمی و حرفه‌ای پاسخگویان عنوان کرد.

رئیس پشتیبانی علمی مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی همچنین درباره روند جذب کارشناسان جدید اظهار کرد: با توجه به ظرفیت و نیاز گروه‌ها و بخش‌های مختلف پاسخگویی، پشتیبانی علمی مسئولیت شناسایی و ارزیابی نیروهای جدید را نیز بر عهده دارد.

وی افزود: افرادی که علاقه‌مند به همکاری با مرکز ملی هستند، می‌توانند از طریق بخش «دعوت به همکاری» در سایت مرکز، مشخصات خود را ثبت کنند. پس از بررسی اولیه، افراد واجد شرایط متناسب با نیاز گروه‌ها برای مصاحبه و ارزیابی علمی دعوت خواهند شد.

عبادی نیک خاطرنشان کرد: افرادی که در مصاحبه علمی موفق شوند، پس از تأیید کمیته امور پاسخگویان، وارد دوره پاسخگویی آزمایشی خواهند شد و در صورت موفقیت در این دوره، فعالیت رسمی خود را به عنوان کارشناس پاسخگو در مرکز ملی آغاز می‌کنند.

وی در پایان گفت: در مجموع، پشتیبانی علمی تلاش می‌کند با ایجاد چرخه‌ای منسجم از آموزش، پژوهش، ارزیابی و جذب، پشتوانه علمی و مهارتی پاسخگویی را تقویت کند تا مرکز ملی بتواند متناسب با نیازهای روز جامعه، پاسخ‌هایی دقیق، مستند و کارآمد به سؤالات و شبهات دینی ارائه دهد.

رییس مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی با تشریح فعالیت‌های این مرکز، از شکل‌گیری بزرگ‌ترین بانک پرسش‌های دینی کشور در نتیجه نزدیک به دو دهه پاسخگویی به میلیون‌ها سؤال و شبهه خبر داد.

حجت‌الاسلام والمسلمین احمد اولیایی، رییس مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، در گفت‌وگو با خبرنگار فارس با تشریح فعالیت‌ها و ظرفیت‌های این مرکز اظهار کرد: مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی حدود ۱۸ سال پیش ذیل دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تأسیس شد و فعالیت خود را آغاز کرد.وی افزود: این مرکز در هفت گروه تخصصی شامل قرآن و حدیث، احکام، کلام و اعتقادات، اخلاق، روان‌شناسی و مشاوره، تاریخ و سیره و همچنین مسائل سیاسی و اجتماعی به پرسش‌های مردم پاسخ می‌دهد و خدمات آن در قالب‌های تلفنی، پیامکی، آنلاین، آفلاین، رسانه‌ای، میدانی، شبکه‌های اجتماعی، آثار مکتوب و هوش مصنوعی ارائه می‌شود.

روزانه ۶ هزار تماس دینی از سراسر کشور با مرکز ملی پاسخگوییرییس مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی با اشاره به ظرفیت‌های این مجموعه گفت: در حال حاضر حدود ۳۰۰ خط تلفن در مرکز فعال است و روزانه به تماس‌های مردمی پاسخ داده می‌شود. همچنین بخشی ویژه رصد و داده‌کاوی در مرکز فعالیت می‌کند که به صورت مستمر پرسش‌ها و شبهات جامعه را پایش می‌کند.

رییس مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، با اشاره به حجم بالای مراجعات گفت: روزانه حدود ۶ هزار تماس از سراسر کشور با مرکز برقرار می‌شود که توسط حدود ۴۰۰ پاسخگوی متخصص از میان طلاب دارای تخصص‌های علمی مرتبط پاسخ داده می‌شود. وی افزود: در کنار پاسخگویی انسانی، سامانه هوش مصنوعی طراحی‌شده توسط متخصصان مرکز نیز بخشی از بار پاسخ به پرسش‌های پرتکرار را بر عهده گرفته است تا امکان تمرکز بیشتر کارشناسان بر مسائل تخصصی‌تر فراهم شود. اولیایی ادامه داد: ظرفیت توسعه فعالیت‌ها و افزایش تعداد پاسخگویان در مرکز وجود دارد، اما محدودیت‌های اعتباری و بودجه‌ای مهم‌ترین مانع توسعه این بخش به شمار می‌رود.اولیایی با اشاره به فعالیت‌های میدانی مرکز اظهار کرد: پاسخگویی میدانی یکی از ظرفیت‌های مهم مرکز است و از نمازهای جمعه و نمایشگاه کتاب تهران گرفته تا مدارس سراسر کشور را دربر می‌گیرد. به‌ویژه پس از تحولات سال‌های اخیر، حضور کارشناسان مرکز در مدارس، به‌خصوص مدارس سمپاد، با استقبال گسترده‌ای مواجه شده است.

وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از پاسخگویان مرکز را بانوان تشکیل می‌دهند، افزود: این امکان فراهم شده است که بانوان سؤال‌کننده در صورت تمایل با کارشناسان خانم ارتباط برقرار کنند.رییس مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی تصریح کرد: براساس ارزیابی‌ها و نظرسنجی‌های انجام‌شده، میزان رضایت مخاطبان از خدمات مرکز بین ۹۰ تا ۹۵ درصد است.رویکرد مرکز فقط پاسخ دادن نیست؛ حل مسئله استاولیایی با تشریح رویکردهای مرکز ملی پاسخگویی گفت: یکی از مهم‌ترین رویکردهای مرکز، رویکرد آفندی و پیش‌دستانه است. ما صرفاً منتظر دریافت پرسش‌ها نمی‌مانیم، بلکه شبهات و جریان‌های فکری داخل و خارج کشور را رصد می‌کنیم تا برای پرسش‌های آینده نیز آمادگی داشته باشیم.وی افزود: رویکرد دیگر مرکز، حل مسئله است. هدف ما صرفاً ارائه یک پاسخ فقهی یا اعتقادی نیست، بلکه تلاش می‌کنیم ریشه اصلی مسائل را شناسایی کنیم و در صورت نیاز، مخاطب را به بخش‌های تخصصی دیگر ارجاع دهیم.

مدیر مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی خاطرنشان کرد: پاسخگویی در این مرکز تنها با هدف افزایش آگاهی مخاطب انجام نمی‌شود، بلکه تلاش می‌شود پاسخ‌ها به حل مسائل واقعی زندگی مردم و تقویت سبک زندگی دینی منجر شود.برای پرسش‌های احتمالی سریال سلمان فارسی از هم‌اکنون آماده می‌شویموی با اشاره به رویکرد واکنش سریع مرکز گفت: تجربه نشان داده است که تولید برخی آثار رسانه‌ای می‌تواند موجی از پرسش‌ها را در جامعه ایجاد کند. به همین دلیل مرکز تلاش می‌کند پیش از وقوع چنین شرایطی برای پاسخگویی آماده باشد.اولیایی افزود: هم‌اکنون با توجه به در حال تولید بودن سریال سلمان فارسی، پژوهشگران مرکز در حال بررسی زندگی حضرت سلمان و پرسش‌های احتمالی مخاطبان هستند تا در زمان پخش این مجموعه، پاسخ‌های لازم از پیش آماده شده باشد.بانک اطلاعاتی مرکز می‌تواند به تصمیم‌سازی‌های کلان کشور کمک کندمدیر مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی با اشاره به ظرفیت‌های پژوهشی این مجموعه گفت: نزدیک به دو دهه فعالیت مرکز، بانک عظیمی از داده‌های مرتبط با پرسش‌ها و دغدغه‌های مردم را ایجاد کرده است که می‌تواند در اختیار پژوهشگران و سیاست‌گذاران قرار گیرد.وی ادامه داد: این داده‌ها امکان تحلیل مسائل بر اساس استان، شهر، جنسیت، سن، سطح تحصیلات و موضوعات مختلف را فراهم می‌کنند و می‌توانند مبنای تدوین گزارش‌های راهبردی و پیشنهادهای سیاستی باشند.اولیایی خاطرنشان کرد: در برخی موارد، افزایش ناگهانی پرسش‌ها درباره یک موضوع خاص، مانند خودکشی در یک منطقه، به شناسایی و پیگیری میدانی آن مسئله کمک کرده و آثار مثبتی به همراه داشته است.هوش مصنوعی بخشی از بار پاسخگویی را بر عهده گرفته است

وی درباره برنامه‌های آینده مرکز نیز گفت: توسعه هوش مصنوعی یکی از برنامه‌های جدی ماست. هرچند ارتباط مستقیم میان مخاطب و پاسخگو همچنان اهمیت ویژه‌ای دارد، اما هوش مصنوعی می‌تواند در پاسخگویی به پرسش‌های پرتکرار نقش مؤثری ایفا کند.رییس مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی افزود: هدف ما این است که پاسخگویان انسانی فرصت بیشتری برای رسیدگی به مسائل پیچیده‌تر و تخصصی‌تر داشته باشند و در کنار آن، رویکرد حل مسئله و تقویت سبک زندگی دینی را نیز بیش از گذشته دنبال کنیم.وی در پایان با اشاره به اهمیت پاسخگویی در آموزه‌های دینی گفت: امام باقر(ع) به ابان بن تغلب فرمودند: «دوست دارم در مسجد بنشینی و به پرسش‌های مردم پاسخ دهی؛ زیرا دوست دارم در میان شیعیان من افرادی همانند تو فراوان باشند.» این روایت نشان می‌دهد پاسخگویی مستقیم به مردم، بخشی از رسالت اصیل عالمان دین است.