سلام
فلاسفه عزيز مي گويند اولين ظهور و صدور خدا حقيقت محمديه (روح كلي محمدي )است و از ظهور ان اسما و صفات به وجود مي ايند و از ظهور صفات اعيان ثابته يا علم خدا.و....
سوالي كه پيش مي ايد اينكه مگر صفات ذات خدا مثل علم و قدرت و حيات عينيت با ذات ندارند پس چطور از ظهور ذات حقيقت محمديه و از ظهور حقيقت محمديه صفات خدا ظاهر مي شوند؟ ايا در اين صورت صفات ذات خدا زايد بر ذات و مخلوق نميشوند؟
در ابتدا باید گفت: اصطلاح یاد شده مربوطه به عرفان است و حقیقت محمدیه، در اصطلاح عرفانی به معناى اولین تعین و تجلی ذاتی حق تعالی در مقام فعل است و در نگاه عارفان از این حقیقت، همه عوالم به ظهور رسیده است و به آن حقیقةالحقایق نیز میگویند (1).
نکته دیگر این که به اعتقاد عرفا حقیقت محمدیه بهطور كامل در انسان كامل ظاهر میشود. نبى، رسول و ولىّ، مظاهر این حقیقت در عالم سفْلى هستند و كاملترین مظهر آن در این عالم پیامبر اسلام (ص) است (2). بنابر این اصطلاح حقیقت محمدیه عرفانی است. ولی برخی فلاسفه نظیر ملا صدرا این واژه را به کار برده اند. (3)
با توجه به این توضیح باید گفت که مراد از نخستین ظهور بودن حقیقت محمدیه ظهور ذات حق تعالی در مقام فعل است و نه مقام ذات و اسما و صفات، لذا گفته یاد شده عرفا منافاتی با مسله اتحاد ذات با صفات ذاتی ندارد.
پی نوشت ها :
1. عبدالرزاق كاشى، اصطلا حات صوفیه نشر بیدار قم 1378 ش، ص 131.
2. جهانگیرى، کتاب ابن عربی، نشر مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی تهران 1370ش، ج 1، ص 328ـ330.
3. ملاصدرا، المشاعر، نشر، بنیاد حکمت ملا صدرا تهران 1378 ش، ص202.
