با سلام
آیا این حقیقت دارد که میگویند اگر مادر هر شب جمعه سر خاک فرزندش برود فرزند را در آن دنیا آزار میدهند؟چون آن وقت فرزند را از لحظه ورود مادر به قبرستان کشان کشان به پای مادر می آورند آیا این موضوع حقیقت دارد؟
سوال دوم:چرا میت قبل از غسل نجس است دلیل نجس بودن چیست؟
پرسش: رفتن مادر سر خاک فرزند
شرح : با سلام آیا این حقیقت دارد که می گویند اگر مادر هر شب جمعه سر خاک فرزندش برود فرزند را در آن دنیا آزار میدهند؟چون آن وقت فرزند را از لحظه ورود مادر به قبرستان کشان کشان به پای مادر می آورند آیا این موضوع حقیقت دارد؟
پاسخ:
باسلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در این خصوص مطلب مستندی نشنیده ایم و به علاوه ظاهر این امر هم با منابع دینی در تعارض است و نمی توان آن را پذیرفت؛ بر اساس آنچه که در روایات و کلام معصومین (ع) آمده است، اجمالا مردگان از برخی احوال بازماندگان آگاه می کردند؛ به طور کلی می توان گفت وقتی فردی از دنیا می رود و درعالم برزخ استقرار می یابد، درنتیجه به دلیل خارج شدن از عالم محدود ماده، ممکن است از توانمندی های بالاتری از نظر ادراک و انجام برخی کارها برخوردار باشد . (1) مثلا از حضور افراد در مزار خود آگاه گردند.
محمد بن مسلم می‌گوید: از امام صادق(ع) پرسیدم: آیا به قصد زیارت اموات، سر قبرشان رفتن فایده‌ای به حال آنان دارد، فرمود: «آری». عرض کردم: آیا آنان کسانی را که سرقبرشان می‌روند، می‌بیند و می‌شناسند، فرمود: «به خدا سوگند، آری! آن ها شما را می‌بینند و درک می‌کنند. از این که به یادشان بودید و به زیارت‌شان رفتید، خوشحال می‌شوند. با شما انس می‌گیرند و به شما علاقه‌مند می‌شوند».(2)
پی‌نوشت‌ها:
1. کلینی،محمد بن یعقوب ، کافی، دار الکتب الاسلامیه، تهران، 1388 ق، ج 3، ص 231 و 230.
2. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه ،جامعه مدرسین، قم، بی تا ، ج 1، ص 180، ح 540.
پرسش: سوال دوم:چرا میت قبل از غسل نجس است دلیل نجس بودن چیست؟
پاسخ:
فلسفه نجس بودن ميت در حقيقت، همان دليل نجاست مردار است كه ميت جزيي از آن است و براي فلسفه آن دلائل احتمالي متعددي مي توان مطرح كرد از جمله آنكه پس از مرگ و خروج روح از بدن،ميکربها و باکتريهايى به خون وارد شده ، شروع به رشد و نمو مى نمايند و يا خود بدن در اثر عدم فعاليت،یک رشته فعل و انفعالات شیمیایی از جمله تجزیه خود به خود سلول‌ها و...در جسد شروع می‌شود که حاصل تغییرات فیزیکی، شیمیایی و میکروبی است و در نتيجه بدن داراي ميكروب و باكتريهاي متعددي مي شود به علاوه آنكه مطابق برخي از روايات ميت هنگام جان دادن مقداري مني از او خارج مي شود كه خود به نوعي ممكن است بدن ميت را آلوده كند. آن چنانكه در روايتي از امام رضا (ع) نقل شده است كه فرمود"...يخرج منه الأذى الذي خلق منه..."(1) ميت در هنگام مرگ از وى نطفه بيرون مىآيد..."
بنابراين همه اين آلودگيها،ممكن است با لمس افراد ديگر، به آنها منتقل شده و باعث انتشار ميكروب در سطح جامعه شود كه اسلام براي جلوگيري از چنين امري، آن را نجس دانسته كه حداقل بخش اعظمي از اين ميكروبهاي ظاهري، با غسل ميت مرتفع مي شود
البته توجه داشته باشيد كه احکام الهی دارای ملاکات بوده ؛وجوب، حرمت، استحباب و کراهت آن ها بر اساس مصالح و مفاسدی است که اگر مصلحتی در حکم باشد، حکم واجب و یا مستحب؛ اگر دارای مفسده ای باشد، حکم حرام و یا مکروه خواهد بود. حال از آن جا كه احكام بر خلاف اعتقادات توقیفی و تعبدي است، هيچ گاه نبايد انتظار داشت به تمامي حكمت ها و مصالح يك حكم پي ببريم؛ چرا كه ممكن است در مجموع، از مصالح یا مفاسد یك حكم، برخی را درك و برخي ديگر را درك نكنیم، يا در برخي مواقع، به هيچ عنوان نتوان به حكمت هاي آن پي برد؛
بنابراين اگر چه برای نجاست بدن ميت دلائل و حکمت هایی به صورت حدس و گمان بيان كرده ايم اما به هيچ وجه ادعا نمي كنيم فلسفه نجاست به همان مورد بيان شده ختم می شود، چرا که شاید اين دلائل به هيچ عنوان فلسفه نجاست آن نبوده و خداوند در نجاست آن ده ها دلیل ديگر قرار داده که ما بی خبریم. لذا منطقي ترين دليل ما بر پذيرش حكم آن است كه اين دستور به عنوان تكليفي ديني از مجاري منطقي و قابل اعتماد شريعت به ما رسيده است. در نتيجه، عمل به اين دستور همانند هر دستور ديگر تعبدي شرعي، لازم و منطقي و معقول است.
پي نوشت:
1.علامه مجلسي، بحار الانوار،چ موسسه الوفاء، بيروت 1404، ج 6، ص 95.
