فشار قبر

پرسش: فشار قبر
شرح : با سلام در روایات آمده است اعمالی مانند تلاوت سوره یاسین، حج به جا آوردن و ... باعث ایمن شدن از فشار قبر می شود. از طرفی در روایات آمده است فشار قبر بسیاری از گناهان انسان را نابود می کند تا انسان در قیامت سبک بار تر باشد. سوال من این است که اگر اعمالی به جا آورده شد که خداوند به سبب آن اعمال انسان را از فشار قبر ایمن کرد حال محاسبات خداوند چگونه است؟ یعنی اگر فشار قبر برداشته شد اعمال بد انسان کماکان سر جایشان خواهند ماند یا آن اعمال بد بدون فشار قبر از بین خواهد رفت؟ با تشکر

پاسخ: پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز.
اگر مؤمن اعمال خوبی انجام داد، مسلماً سکرات مرگ و فشار قبر و هول و احوال قیامت از او برداشته می شود. این اعمال، چون از یک مؤمن به خدا صادر شده است، از تمامی گناهان پاک می شود و اعمال بدش نیز بخشوده می شود؛ حتی آن اعمالی که سبب فشار قبر است، از بین می رود و آثار و تبعاتی نیز برای او باقی نمی ماند. گفتنی است برطرف شدن عذاب قبر در صورتی است که این مؤمن اعمال دیگرش خوب باشد و اگر احیاناً گناهی داشته با توبه و عمل صالح آن را از بین برده باشد.
اما برای کافران همین سکرات مرگ و فشار قبر و هول و احوال قیامت، از مقدمات عذاب آخرت است. اما اگر در مواقعی می بینیم که برای برخی مؤمنان حتی با وجود همین حد از ایمان و عمل صالح، باز فشار قبر وجود دارد، به جهت آن است كه هنوز ناخالصي هايي دارند كه بايد پاك شوند. البته ممکن است یک گناه چند اثر داشته باشد که یکی از آن ها فشار قبر است و این به دلیل وجود برخی از انحراف ها و آلودگی‏های اخلاقی و عملی است که شرعاً از آن ها نهی شده است که شخص باید برای مصون ماندن از فشار قبر، خود را از این رذایل اخلاقی و عملی پاک کند.
برخی از آلودگی های اخلاقی و عملی که در کلمات گهربار ائمه (ع) وارد شده است، عبارت اند از:
1. گذشتن از کنار مظلوم و یاری نکردن او.
2. سخن چینی.
3. نافرمانی و کناره گیری از خانواده و دوری از همسر و پاسخ مثبت ندادن به خواسته های طبیعی او.
4. بداخلاقی با خانواده.
عوامل فشار قبر، منحصر در این امور نیست؛ اما این عوامل به طور صریح در روایات بیان شده است. (1)
روشن است که پرهیز از این عوامل می تواند موجب کاهش یا از بین رفتن فشار قبر باشد.
خلاصه آن كه: انسان با توبه از گناهان پاك و بخشيده مي شود. در آيات و روايات آمده است که خداوند علاوه بر پذيرش توبه، گناهان او را هم به حَسَنات تبدیل مي كند؛ «إِلاَّ مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلاً صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحيماً؛ (2) مگر كسانى كه توبه كنند و ايمان آورند و عمل صالح انجام دهند كه خداوند گناهان آنان را به نیکی ها مبدّل مى‏كند و خداوند همواره آمرزنده و مهربان بوده است». وقتي گناهان بخشيده شد، آثار و تبعات آن ها هم كه يكي از آن ها فشار قبر است، برداشته مي شود.
در روایات به برخی اعمال صالح که تأثیر ویژه­ای در جلوگیری از فشار قبر دارند، اشاره شده است. لازم است کتاب­های نوشته شده در موضوع معاد مانند "معاد در قرآن" تأليف آيت الله جوادي را مطالعه نمایید.

پی‌نوشت ها‌:
1. شیخ صدوق، علل الشرائع، ج 1، ص 309.
2. فرقان (25)، آيه 70.