تاریخ

پرسش: با سلام آیا قبل از حضرت آدم انسان و یا موجودات دیگری رو زمین زنگی میکردن؟
پاسخ: پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز.
از پاره ای روایات می توان به این نتیجه رسید که: حضرت آدم (ع) که پدر نسل کنونی بشر است، اولین انسان روی زمین نبود، بلکه قبل از آدم (ع) انسان‌های دیگری در زمین می‌زیسته اند. از امام سجاد (ع)سؤال شد: آیا قبل از این انسان ، انسان هایی بوده‌اند ؟ فرمود: آری ، به خدا سوگند! خداوند هزار هزار آدم و هزار هزار عالَم آفرید که تو در آخرین آن عوالم قرار داری. (1)
از امیرالمؤمنین (ع) نیز روایت شده که حضرت در پاسخ کسی که پرسید: قبل از آدم که بود؟ فرمود: آدم . وی سؤال خود را تکرار کرد، فرمود: اگر صد بار بپرسی ، خواهم گفت : آدم .
همچنین از امام باقر (ع)روایت شده : خداوند پس از فنای این خلق و جهان ، جهان و خلقی دیگر پدید می آورد، با زمین وآسمانی دیگر، که او را به یگانگی پرستش کنند. آیا می پنداری خدا جز شما بشری نیافریده است ؟ چنین نیست‌، بلکه هزار هزار عالم و هزار هزار آدم آفرید که تو آخر آن عالم ها و آدم هایی . (2)
بر اساس این روایات اندیشمندان اسلامی به این نتیجه رسیده اند که از هزاران بلکه میلیون ها سال قبل از خلقت حضرت آدم و بنی آدم، موجوداتی همچون انسان در زمین می زیسته اند ؛ مرحوم علامه طباطبایی می‌فرماید: «از بعض روایات اهل بیت (ع) معلوم می‌شود که این نوع (انسان) ادوار زیادی قبل از این دوره به خود دیده است». (3) در واقع نسل کنونی بشر دوره آخر از حیات موجودی دوپا به نام انسان محسوب می شود .
بر این اساس می توان نتیجه گرفت چه بسا پاره ای ‌آثار تمدنی از هزاره های دور و یا فسیل هایی که امروزه از برخی انسان های اولیه در دست است، متعلق به نمونه هایی نظیر انسان نئاندرتال و مانند آن یعنی نسل هایی از همین انسان نماها باشد ؛ البته در مورد حقیقت وجودی این انسان های اولیه اطلاعات چندانی در منابع دینی وجود ندارد ؛ در حدیثی از امام علی (ع) آمده است که پیش از خلقت آدم، موجودی شبیه بشر به نام "‌نسناس" وجود‌ داشت.(4)
غلامحسین مصاحب در دایره المعارف فارسی، واژه نسناس می‏گوید: «نسناس در جانورشناسی، نام عمومی گروهی از آدم نمایان است که شبیه به انسان هستند». (5)
پی‌نوشت‌ها:
1.بحارالانوار، ج 25 ، ص 25.
2. سید مصطفی دشتی ، معارف و معاریف ، ج 1 ،ص 53 به نقل از سفینةالبحار.
3. تفسیر المیزان (ترجمه) ج 4، ص 239.
4. بحارالانوار، مجلسی، ج58، ص 298.
5. دائره المعارف فارسی، ج 2، بخش 2، ص 3027، واژه نسناس.