آیا از نظر قرآن من میتوانم برده اختیار کنم؟
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز.
در اسلام، گرفتن برده فقط از دو راه ممکن بوده است:
1. مشرکان و کافران غیر مسلمان برای نابودی مسلمانان و به بردگی گرفتن آن ها، به کشور اسلامی هجوم بیاورند و رزمندگان اسلام در قبال آن ها، به دفاع برخیزند و بعد از شکست قطعی آن ها، بقیه افرادشان را به اسیری بگیرند. در این صورت، حاکم عادل جامعه اسلامی به حکم قرآن حق دارد اسیران را به منت یا در قبال گرفتن فدیه آزاد کند (1) یا به حکم سیره پیامبر، اگر صلاح اسلام و جامعه اسلامی دید، آن ها را به بردگی گرفته و به عنوان برده بین مجاهدان تقسیم کند.
شق سوم در گذشته که برده گرفتن اسیران معمول بود، به جهات مختلفی از طرف حاکم عادل به مصلحت جامعه اسلامی تشخیص داده می شد و اسیران به بردگی گرفته می شدند؛ ولی الآن که برده گیری انسان ها به هر قیمت و عنوان در دنیا ممنوع اعلام شده، جهت معقولی برای برده گیری اسیران جنگ وجود ندارد و اقدام به چنین کاری، مساوی با خشن جلوه دادن چهره اسلام بوده و خلاف میثاق های بین المللی است که کشورهای اسلامی هم بدان ها پیوسته اند و رعایت آن ها را تعهد کرده اند.
2. اسلام اجازه داده که برده داران بردگان خود را به کشور اسلامی وارد کرده و به مسلمانان بفروشند و مسلمانان هم اجازه دارند آنان را بخرند. اسلام با این اجازه، هم برده ها را به محیط اسلامی وارد کرده و در معرض شناخت اسلام و ایمان آوردن قرار می دهد و هم مسلمانان را به رفتار انسانی با برده ها سفارش کرده و از رفتار خشن و بی رحمانه نهی کرده و هم راه های آزادی قهری و اختیاری بسیاری برای آنان قرار داده است و این خدمتی است به برده ها و راهی برای مبارزه با برده داری.
خوشبختانه امروز در جهان، نه برده گرفتن اسیران جنگی رسم است تا حاکم اسلامی برای مقابله با مثل با متجاوزان آن را اجازه دهد و نه این کار انسانی شمرده می شود و نه برده ای رسمی در جایی وجود دارد تا آن را به کشور اسلامی وارد کرده و در معرض فروش قرار دهند تا کسی آن ها را بخرد.
پس موضوع برده داری امروزه وجود خارجی ندارد و اسلام هم که از اصل برای آزاد کردن انسان ها و مبارزه با برده داری آمده، نه در ابتدا قانون برده گیری اسیران را تأسیس کرد و نه امروز دلیلی برای اجازه آن می بیند و شما عملاً نمی توانید برده رسمی داشته باشید.
بله، متأسفانه انسان های زیادی در این دنیا برده درهم و دینار و ... می شوند و انسان می تواند با دادن درهم و دینار و... افراد بسیاری را عملاً به بردگی بگیرد؛ ولی این هم حکم اسلام نیست؛ زیرا اسلام هم انسان ها را بر گسستن بندهای بردگی غیر خدا فراخوانده و هم از بردگی گرفتن انسان ها نهی کرده است. بنی امیه را اولین کسانی شمرده اند که ظالمانه در اسلام بندگان خدا را به بردگی گرفتند. (2)
پی نوشت ها:
1. محمد (47)، آیه 4.
2. ابن شعبه حرانی، تحف العقول، ص 233، قم، انتشارات اسلامی، دوم، 1404 ق.
