پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباط تان با این مرکز:
در آیات زیر آمده:
«مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً سيماهُمْ في‏ وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْراةِ ؛ (1) محمّد (ص) فرستاده خداست و كسانى كه با او هستند در برابر كفّار سرسخت و شديد، و در ميان خود مهربانند پيوسته آنها را در حال ركوع و سجود مى‏بينى در حالى كه همواره فضل خدا و رضاى او را مى‏طلبند نشانه آنها در صورتشان از اثر سجده نمايان است اين توصيف آنان در تورات است».
در آیه دیگر آمده:
«لِلْفُقَراءِ الَّذينَ أُحْصِرُوا في‏ سَبيلِ اللَّهِ لا يَسْتَطيعُونَ ضَرْباً فِي الْأَرْضِ يَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِياءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسيماهُمْ لا يَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحافاً وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَليمٌ ؛ (2) (انفاقِ شما، مخصوصاً بايد) براى نيازمندانى باشد كه در راه خدا، در تنگنا قرار گرفته‏اند (و توجّه به آيين خدا، آن ها را از وطن هاى خويش آواره ساخته و شركت در ميدانِ جهاد، به آن ها اجازه نمى‏دهد تا براى تأمين هزينه زندگى، دست به كسب و تجارتى بزنند) نمى‏توانند مسافرتى كنند (و سرمايه‏اى به دست آورند) و از شدّت خويشتن‏دارى، افراد ناآگاه آن ها را بى‏نياز مى‏پندارند، امّا آن ها را از چهره‏هايشان مى‏شناسى و هرگز با اصرار چيزى از مردم نمى‏خواهند. (اين است مشخّصات آن ها!) و هر چيز خوبى در راه خدا انفاق كنيد، خداوند از آن آگاه است».
با توجه به این دو آیه و به طور طبیعی ، حالات و روحیات افراد در ظاهر آن ها نمود می کند. صداقت هم اقتضا دارد که ظاهر فرد حکایت کننده باطن او باشد، گر چه زیباتر بودن باطن از ظاهر پسندیده است؛ اما زیباتر بودن ظاهر از باطن، نفاق و دورویی بوده و ناپسند و ممنوع است.
انعکاس باطن در ظاهر چنان طبیعی است که حتی اگر به امر شرع در مواردی با آن مبارزه هم شود، با این وجود این انعکاس صورت خواهد گرفت. مثلا دین به پوشاندن فقر دعوت کرده و از متدینان خواسته با سیلی چهره خود را قرمز کنند و اجازه ندهند فقرشان نمود یابد و فقر خود را جار نزنند و به همین جهت افراد جاهل آنان را غنی و توانمند خیال می کنند، با این وجود آنان را از سیمایشان می توان شناخت.
انعکاس حالات روحی افراد در چهره آن ها یک حالت طبیعی است؛ اما منافقان با جد و جهد سعی در مقابله با این حالت طبیعی داشته و سعی شان بر این است که نه تنها روحیاتشان نمود نیابد، بلکه نشانه های ایمان و تقوا و دینداری از خود بروز می دهند. خداوند در باره منافقان می فرماید:
«وَ لَوْ نَشاءُ لَأَرَيْناكَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُمْ بِسيماهُمْ وَ لَتَعْرِفَنَّهُمْ في‏ لَحْنِ الْقَوْلِ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ أَعْمالَكُمْ ؛ (3) و اگر ما بخواهيم آنها را به تو نشان مى‏دهيم تا آنان را با قيافه‏هايشان بشناسى، هر چند مى‏توانى آنها را از طرز سخنانشان بشناسى و خداوند اعمال شما را مى‏داند!».
در قیامت هم حالات و روحیات افراد به طور کامل در چهره آنان نمایان می شود به طوری که با مشاهده، کاملا شناخته شده و سیمای آها به همه گناهانشان شهادت می دهد:
«يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسيماهُمْ فَيُؤْخَذُ بِالنَّواصي‏ وَ الْأَقْدامِ ؛ (4) مجرمان از چهره‏هايشان شناخته مى‏شوند و آن گاه آنها را از موهاى پيش سر، و پاهايشان مى‏گيرند (و به دوزخ مى‏افكنند)! ».
پی نوشت ها:
1. فتح (48) آیه 29.
2. بقره (2) آیه 273.
3. محمد (47) آیه 30.
4. رحمان (55) آیه 41.