آیا جمله (خانم ها مقدم اند) در دیدن اسلام تایید می شود؟چرا؟

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز.
از این جمله دو معنا می توان برداشت کرد :
1- خانم ها به جهت ضعف یا لطافت و حساسیت روحی و جسمی که دارند، باید بیشتر مورد رعایت از طرف آقایان و جامعه قرار گیرند و مردان به خاطر نیروی بیشتر و استحکام روحی و جسمی بیشتر آنها را مورد بی اعتنائی قرار ندهند و آنها را در موضع ضعف قرار ندهند تا حقی از زنان ضایع نشود.
2- نگاه برتری جویانه و درجه اولی نسبت به جنس زن در مقابل مرد به عنوان جنس دوم و حاشیه ای که این جنس درجه دو و حاشیه ای همیشه باید تحت نفوذ و سیطره زن باشد و همواره زن را بر خود در تمام امور مقدم بدارد.
نگاه اول و معنای نخست ، منافاتی با اسلام و آموزه های روح بخش آن ندارد و برعکس مورد تایید اسلام نیز می باشد.
در جای جای آیات قرآن و روایات نسبت به رعایت حق ضعیفان و زیر دستان و کسانی که تحت مدیریت قویتر ها هستند توصیه شده است.
از جمله رعایت حال زنان به خاطر لطافت و حساسیت روحی و جسمی بیشتر ، مورد تاکید اسلام واقع شده است.
قال رسول الله صلی الله علیه و آله : «من دخل السوق فاشتری تحفة فحملها الی عیاله کان کحامل صدقة الی قوم محاویج و لیبدأ بالأناث قبل الذکور فانّ من فرَّح ابنته فکأنّما اعتق رقبة من ولد إسماعیل...؛ (1) ابن عباس از رسول اکرم صلی الله علیه و آله روایت کرده که فرمود: هر کس تحفه ای بخرد و برای خانواده خود ببرد، اجر او در پیشگاه خداوند، مانند کسی است که به مستمندان کمک کرده باشد؛ و در تقسیم تحفه ها، اوّل به دخترها بدهید و سپس به پسرها، و آن کس که دختر خردسال خود را مسرور کند، اجر آزاد کردن بنده ای از فرزندان اسماعیل را دارد».
معنای دوم برداشت شده از جمله مورد سوال ، نمی تواند مورد تایید اسلام باشد چرا که اصل و اساس اسلام بر عدالت و دیدن هر چیز در جایگاه خود است.
نه برتری مرد بر زن به دلیل مرد بودن در اسلام مورد تایید است و نه برتری زن بر مرد به دلیل زن بودن. این هر دو در نگاه اسلامی یکی هستند و از یک میزان ارزش و اهمیت برخوردارند.
تنها میزان برتری در اسلام نزد خداوند متعال میزان ایمان و تقوای فرد است. زن یا مرد در این جهت تفاوتی نمی کند و هر دو یکسان دیده می شوند.
« يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى‏ وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَليمٌ خَبير؛ (2) اى مردم! ما شما را از يك مرد و زن آفريديم و شما را تيره‏ها و قبيله‏ها قرار داديم تا يكديگر را بشناسيد (اينها ملاك امتياز نيست،) گرامى‏ترين شما نزد خداوند با تقواترين شماست خداوند دانا و آگاه است».
با توجه به نگاه عدالت محور اسلام هر کس باید در جایگاه خود دیده شود و به همان میزان مورد توجه قرار بگیرد.
البته عدالت به معنای تساوی در حقوق و امتیازات نیست؛ بلکه به معنی قرار دادن هر چیزی در جایگاه مناسبش می باشد. (3)
بر این اساس است که اسلام در جائی که مرد باید مقدم باشد مرد را مقدم داشته است؛ مانند : مدیریت خانه و اجتماع به خاطر قدرت بدنی ، فکری ، مدیریتی و اجتماعی بالاتر و در جائی که زنان باید مقدم باشند زن را مقدم داشته است مانند تقدم در تربیت فرزندان ، تقدم در حق نفقه نسبت به دیگران ، تقدم در توجه و حمایت ، تقدم در احترام و محبت از طرف همسر یا فرزندان و موارد دیگر به خاطر عاطفه و لطافت و حساسیت بیشتر و بالاتر .
البته هر دو معنای فوق را در دیدگاه اسلامی به یک اصل یعنی اصل عدالت می توان برگرداند. به این صورت که هر جائی که بحث تقدم زنان وجود داشته باشد چه در مسائل عاطفی و احساسی و در مسائل اجتماعی وفرهنگی عین رفتار به عدالت می باشد و هر جائی هم که بحث از تقدم مردان شده است باز ناظر به همین اصل است. چرا که اگر ما فرد ضعیف را ( چه خانم چه آقا ) مورد حمایت قرار ندهیم و از افراد دیگر بیشتر مورد توجه و پشتیبانی قرار ندهیم ، خلاف عدالت رفتار کرده ایم و رفتارمان را از جایگاه حقیقی خودش خارج نموده ایم. همانگونه که اگر در یک حکم فقهی یا قانونی این حق تقدم یکی بر دیگری را که حق هر کدام از آن ها می باشد ، رعایت نکنیم دچار این بی عدالتی شده ایم.
پس ملاک و میزان در تقدم زنان یا مردان بریکدیگر در امورد مختلف تنها و تنها برپایه اصل عدالت است و مساله و برتری و تقدم مرد بر زن یا زن بر مرد بر پایه جنسیت ملاک نمی باشد.
پی نوشت :
1. شیخ حر عاملی ، وسائل الشیعه ، قم ، موسسه آل البیت ، 1409هـ.ق، کتاب النکاح ، ابواب النفقات ، باب 3 ، ح 1 ، ص 227 .
2. حجرات (49) ، آیه 13 .
3. ر.ک: نهج البلاغه ،(فیض الاسلام)، حکمت 429.