حق الناس

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز.
پاسخ:
پاسخ سوال اول:
الف) به مقداری که به باغ و میوه های آن خسارت وارد نموده اید، خسارت آن را به صاحب باغ پرداخت نمایید و یا از ایشان حلالیت بجویید. (1)
ب) اگر صاحب باغ را نمی شناسید و یا پیدا نمی کنید مال بر ذمه شما در حکم مظالم است با اجازه مرجع تقلید تان به فقرا صدقه بدهید. (2)
ج) اگر صاحب باغ را پیدا کردید و وی از دنیا رفته بود باید به ورثه او مقدار خسارت را پرداخت نمایید و یا از وی حلالیت بجویید. (3)
د) می توانید کسی دیگری را واسطه قرار دهید که برای شما حلالیت بگیرد، و یا به همان مقداری که از مال او تلف کرده اید به صورت هدیه به وی پرداخت نمایید.
پاسخ سوال دوم:
الف) نسبت به کودکانی که موجب جرح و یا کبودی صورت و یا بدن آنها شده اید، در این صورت چیزی بر عهده شما نیست، بلکه دیه آن بر عهده عاقله یعنی اقوام پدری شما می باشد، و خوب است به آن ها اطلاع دهید، و اگر آنها چیزی پرداخت نکردند چیزی بر عهده شما نیست. (4)
ب) اما اگر موجب تلف مال دیگران شده باشید، چنانچه آن مال بسیار ناچیز باشد به گونه ای علم به رضایت صاحبان آن دارید، مانند یک مداد در این صورت بر عهده شما چیزی نیست، اما اگر جزو چیزهای باشد که معمولا علم به عدم رضایت صاحبان آن نسبت به تملک و یا تصرف آن دارید، لازم است اگر مال موجود است عین آن را به صاحبان شان باز گردانیم، و اگر تلف شده مثل و یا قیمت آن را به صاحبان شان باز گردانیم، و یا در هر دو صورت رضایت آنان را جلب نماییم. و اگر به کلی دسترسی به آنان ممکن نیست؛ مثلا در شهر دیگری رفته ما از آنان آدرس و نشانی نداریم، در این صورت اگر عین مال موجود باشد مجهول المالک است، و اگر عین مال موجود نباشد ذمه شما مشغول به قیمت و یا مثل آن شده، در هر صورت عین مال و یا قیمت آن را با اذن مرجع تقلید تان به فقیر صدقه بدهید. (5)
پی نوشت ها:
1. امام خمینی، تحریر الوسیله، ج2، ص610.
2. امام خمینی، استفتائات، ج2، ص607، س16.
3. امام خمینی، استفتائات، ج2، ص540، س51.
4. امام خمینی، تحریر الوسیلة، ج2، ص601.
5. امام خمینی، استفتائات، ج3، ص576، س21.