در بهشت پارادوکسی هست؛ اگر بناست حسرت بودن در مرتبه ی پایین و عدم امکان صعود تا بی نهایت یا حداقل هزاران سال، توسط بهشتیان درک شود، با توجه به بی نهایت طلبی انسان و اینکه برای همیشه این گرایشش بی پاسخ خواهد ماند، بهشت، جز جهنمی از حسرت نخواهد بود. اگر بناست نسبت به مراتب بالاتر خدا او را غافل کند، یعنی اصلاً تصور لذت بالاتر را هم نداشته باشد، پس چه انگیزه ای در این دنیا برای کسب مراتب بالاتر بهشت وجود دارد؟ به بیان دیگر، اگر بناست خدا گرایشی از انسان را در بهشت برای همیشه بی پاسخ بگذارد، این خود جهنم است و اگر بناست تمام ظرفش را پر کند و تمام گرایش هایش ارضا شود، چه فرقی بین او و مرتبه ی بالاترش هست؟ زیرا می دانیم لذت یا رفاه، برابر نسبت ارضاء به کل نیازهاست.
با عرض سلام و تشکر از ارتباطتان با این مرکز
ریشه حسرت در انسان نرسیدن به مقام و درجه ای است که آن را درک می کند و میل رسیدن به آن را دارد و می توانست به آن برسد. آیات قرآن بهشتیان را در هر مقام و مرتبه ای جاودان توصیف می کند. در حالی که وضعیت آن ها را به گونه ای ترسیم می کند که به قدری از جایگاه خود در بهشت راضی هستند که هرگز در خواست انتقال از آن جا را نمی کنند (1).به همین خاطر می توان نتیجه گرفت که در آن جا حسرتی که در فرض سؤال شما مطرح می باشد و آزار دهنده می باشد، وجود ندارد. پارادوکس فرضی شما با توجه به چند نکته قابل رفع است:
1. انسان اگر چه در دنیا درک می کند که در قیامت و در بهشت جایگاه های متفاوت و با نعمت های گوناگون وجود دارد و هر چه در دنیا تلاش و رشد بیش تری کند ،در بهشت از نعمت های بالاتری بهره مند می شود اما در بهشت زمانی که غرق در لذت ها و مواهب الهی شد، دیگر نسبت به مراتب بالاتر بی توجه شود یا به اراده الهی فراموش کند. دیگر زمینه حسرت در او وجود نخواهد داشت اما باز اشکال شما پیش نمی آید، زیرا حتی اگر انسان الان و در دنیا بداند که در بهشت در هر مرتبه ای که باشد، در اوج لذت و به آن مرتبه راضی خواهد بود اما باز انگیزه رشد و تلاش بیش تر در او باقی می ماند، چون الان می داند که هر چه در بهشت مراتبش بالاتر باشد ،لذت ها و نعمت های بالاتری را خواهد چشید، نعمت هائی که اگر در مرتبه پایین تر باشد، حتی آن ها را درک نمی کند تا چه رسد به آن میل پیدا کند. همین احساس نه تنها او را بی انگیزه نمی کند، بلکه انگیزه حرکت بیش تری در او ایجاد می کند.
2. خداوند حتی در بهشت انسان را از مراتب بالاتر غافل نمی کند و به آن ها علم دارد.اما میل وی به بی نهایت و روحیه بی نهایت طلبی در او که خداوند به صورت فطری در نهاد انسان قرار داده است، در بهشت از بین برود. هر کس به همان جایگاهی که در آن است، راضی و خشنود باشد. بر فرض که انسان قادر به درک مراتب بالاتر از مرتبه خود در بهشت هم باشد، با فرض نبودن این گرایش دیگر زمینه حسرت خوردن در او به وجود نخواهد آمد و آگاهی آزار دهنده نخواهد بود.
3. حتی میل و گرایش در انسان در بهشت باقی باشد.اما از آن جائی که دائما به مراتب پائین تر از خود علم و آگاهی دارد، تلخی حسرت نرسیدن به مقام بالاتر ،با لذت صعود از مرتبه های پائین تر خنثی می شود .
4. همان طور که در دنیا وقتی انسان هدیه ای را از دست محبوبی دریافت می کند، گرچه هدیه او نسبت به هدایای سایرین ارزش کم تری داشته باشد.اما چون احساس می کند رضایت و اراده محبوب و معشوق او همین هدیه خاص بوده است، به آن راضی و خرسند می شود . هرگز حسرت نداشتن هدایای بهتر را نمی خورد .در بهشت هم افراد چنان به تقدیر و اراده محبوب و معشوق خود یعنی خداوند متعال و عطایای او راضی می شوند که دیگر جای حسرت باقی نمی ماند.پسندد آنچه را جانان پسندد.
پی نوشت:
1.کهف (18)، آیه 108.
