علامه جعفري و محمدرضا حكيمي

پرسش 1:
علامه جعفري و محمدرضا حكيمي
شرح : بسم الله الرحمن الرحيم سلام عليكم مايل بودم بدانم علامه جعفري در چه زمينه‌ هايي صاحب نظرند؟ آثار ايشان براي چه افرادي سودمند است؟ و نظر ساير انديشمندان در مورد ايشان چيست؟ توضيحا عرض مي‌ كنم كه بنده تحصيلات حوزوي ندارم اما به مطالعه متون ديني علاقه مندم و علاوه بر مطالعه پراكنده اين گونه كتب به طور وي‍ژه از آثار آيت الله جوادي آملي و آيت الله مصباح نيز استفاده كرده و مي كنم. متشكرم
پاسخ:
باسلام وقدر داني از ار تباطتان با اين مرکز
محمدتقي جعفري در سال 1304، در تبريز به دنيا آمد ودر سال 1377چشم از جهان فروبست
وي تحصيلات ابتدايي را در دبستان اعتماد آغاز کرد، اما در کلاس پنجم به دليل فقر مالي ناگزير مدرسه را رها کرد و براي امرار معاش به کار مشغول شد.
پس از مدتي نيمي از روز را به کار پرداخت و نيمي ديگر را به تحصيل مشغول شد. سپس براي ادامه تحصيل عازم تهران شد و از درس آيت‌الله شيخ محمدرضا تنکابني و همچنين ميرزا مهدي آشتياني که در مدرسه مروي تشکيل مي‌شد، بهره‌برد.
محمدتقي جعفري پس از تحصيل در تهران به قم رفت . بعد از يک سال و نيم اقامت در اين شهر در سال 1327 رهسپار نجف شد. در اين شهر وارد مدرسه صدر شد و درس خارج را شروع کرد.
وي از محضر آيات عظام شيخ محمدکاظم شيرازي، سيدابوالقاسم خوئي، سيد محمود شاهرودي، سيد محسن طباطبائي حکيم، سيدعبدالهادي شيرازي، سيدهادي ميلاني و سيدجمال گلپايگاني بهره‌هاي فراوان برد.
او دروس فلسفي و عرفاني را نزد شيخ صدراي قفقازي و شيخ مرتضي طالقاني فراگرفت. همزمان به مطالعه کتب علوم انساني پرداخت و با انديشه‌ها و معارف شرق و غرب آشنا شد.
پس از طي مراحل فوق به تدريس درس خارج و فقه و اصول به ويژه کتاب‌هاي مکاسب و کفايه پرداخت . قسمت‌هايي از تقريرات درسي آيت‌الله خوئي و آيت‌الله سيد عبدالهادي شيرازي را به رشته تحرير در‌آورد.
پس از 10 سال اقامت در نجف در سال 1337 عازم ايران شد و به خدمت آيت‌الله بروجردي رسيد. آيت‌الله بروجردي از وي خواست در قم بماند و به تدريس ادامه دهدکه به عللي نپذيرفت و به سوي مشهدحرکت کرد.
علامه محمدتقي جعفري يک ‌سال در مشهد ماند و سپس رهسپار تهران شد و در مدرسه مروي به تدريس پرداخت.
وي درخواست آيات عظام شيخ محمدتقي آملي و سيد احمد خوانساري را براي عهده‌داري مسئوليت امام‌جماعت مسجد نپذيرفت و به کار تدريس و تحقيق و تأليف پرداخت.
بعدها با استاداني چون مرتضي مطهري، بديع‌الزمان فروزانفر و دکتر محمدابراهيم آيتي آشنا شد و مورد توجه و عنايت آنان قرار گرفت.
از ويژگي‌‌هاي علامه، تلاش مداوم ايشان براي اتصال حوزه و دانشگاه و علوم قديم و جديد بود. او به دليل آشنائي با زبان حوزويان و دانشگاهيان آثاري به يادگار گذاشت که مورد توجه هر دو قشر قرار گرفت.
علامه جعفري با اشراف به فقه، فلسفه، هنر و زيبائي شناسي در اسلام و نيم‌قرن فعاليت علمي و پژوهشي، بيش از 100 جلد کتاب و رساله تحرير کرد.
همچنين 27 جلد کتاب در زمينه شرح و تفسير نهج‌البلاغه و 15 جلد کتاب در زمينه تفسير مثنوي معنوي مولوي نگاشت. .
وي بيش از 70 جلسه بحث و گفت و گو با شخصيت‌هاي بين‌المللي از جمله برتراند راسل، روژه‌گارودي، پروفسور عبدالسلام و پروفسور روزنتال داشته است.
وي به دليل علاقه به هنر و ادبيات، بيش از تعدادزيادي شعر و قصيده و نظم فارسي و عربي و همچنين بخش‌هائي از ادبيات غرب را حفظ بود .آثار هنري ايشان همچنان يکي از منابع اصيل هنر از ديدگاه فلسفه و حکمت اسلامي است.
استاد محمدتقي جعفري فيلسوف و انديشمند بزرگ دنياي اسلام، 25 آبان سال 1377 در 73 سالگي، در اثر سکته مغزي در يکي از بيمارستان‌هاي لندن به ديار باقي شتافت.
پيکر اين عالم فرزانه در جوار امام رضا (ع) به خاک سپرده شد.
(1)
کتاب وآثار مرحوم جعفري کتاب هاب خوب وقابل استفاده مي باشند. البته اين بدان نيست که همه مطالب کتاب هاي وي بدون اشکال مي باشند، کتاب هاي ايشان نيز مانند ساير کتاب هاي ديگر برخي کاستي ها ومشکلات دارد، اما در مجموع آثار وي مفيد وقابل استفاده مي باشند .در ضمن کتاب وآثار مرحوم جعفري براي افراد که از نظر معلومات درحد متوسط وبا لاتر ،مانند ديپلمه ها ودانشجويان هستند قابل استفاده مي باشد.و توده مردم - معمولا- از آثاري وي نمي توانند استفاده کنند
مر حوم محمد تقي جعفري از شخصيت هاي مي باشد که مورد توجه عالمان وانديشمندان قرار گرفته واينان شخصيت وجايگاه علمي وي را ستوده واز او به عنوان متفکر ونظريه پرداز مسلمان ياد کرده اند.
پينوشت :
1. رک: http://www.tebyan-hamedan.

پرسش 2:
مايل بودم بدانم استاد محمدرضا حكيمي در چه زمينه‌ هايي صاحب نظرند؟ آثار ايشان براي چه افرادي سودمند است؟ و نظر ساير انديشمندان در مورد ايشان چيست؟ توضيحا عرض مي‌ كنم كه بنده تحصيلات حوزوي ندارم اما به مطالعه متون ديني علاقه مندم و علاوه بر مطالعه پراكنده اين گونه كتب به طور وي‍ژه از آثار آيت الله جوادي آملي و آيت الله مصباح نيز استفاده كرده و مي كنم. متشكرم
پاسخ:

محمد رضا حکيمي چهارده فروردين ???? شمسي (???? قمري) در مشهدمتولد گرديد . پدرش عبدالوهاب، از معتمدين و محترمين بازار مشهد بود.
حکيمي در سال ???? تحصيلاتش را آغاز کرد. در سال ????در حوزه علميه خراسان وارد تحصيلات حوزوي شد و تا بيست سال از عمر خود را در حوزه گذراند. در اين مدت به تحصيل دروس مقدمات و سطح، خارج، فلسفه، ادبيات عرب، نجوم، تقويم و ... پرداخت. از استادان وي مي توان محمد تقي اديب نيشابوري، شيخ مجتبي قزويني خراساني، سيد محمد هادي ميلاني، احمد مدرس يزدي، اسماعيل نجوميان، حاج سيد ابوالحسن حافظيان و حاجي خان مخيري را نام برد.حکيمي اجازه اجتهاد را از آقا بزرگ تهراني در سال ???? ش دريافت کرد.
قسمتي از نامه حکيمي به فيدل کاسترو به شرح زير است:
اگر بخواهيم همه تعاليم قرآن و اسلام را در دو کلمه، خلاصه کنيم، چنين مي‌شود:
?. توحيد؛
?. عدل.
«توحيد»، يعني: «تصحيح رابطه انسان با خدا». «عدل»، يعني: «تصحيح رابطه انسان با انسان» و اکنون شما به هر شناخت اسلامي، يا حکم اسلامي، يعني اسلام از جنبه‌هاي نظري و جنبه‌هاي عملي آن که نگاه کنيد، هيچ چيز را خارج از دو موضوع بالا نمي‌بينيد. و خوب توجه داريم که براي سعادت کامل (يعني دنيوي و اخروي، يا به تعبير ديگر: سعادت فاني و سعادت باقي) انسان، همين دو اصل و رعايت دقيق نظري و عملي آن - در ضمن انواع تربيت ها و برنامه‌ريزي هايي که بايد عملي گردد - کافي و بسنده‌است. انسان، پس از اعتقاد به خدا، با اداي تکليف نسبت به آفريدگار خويش، در بعد ابدي کامياب است؛ و پس از اعتقاد به اهميت عدالت و اجراي آن (که آزادي معقول نيز در دل آن خفته‌است)، در سعادت اجتماعي و رسيدن به زندگي سالم اجتماعي به چيزي نيازمند نيست.
آثار:
•«الحياة» در اقتصاد اسلامي با همکاري دو برادرش: محمد حکيمي و علي حکيمي. (ترجمه بفارسي: احمد آرام)
•خورشيد مغرب
•شيخ آقا بزرگ
•آنجا که خورشيد مي‌وزد
•دانش مسلمين
•بيدارگران اقاليم قبله
•مکتب تفکيک
•آنجا که خورشيد مي‌وزد
•اجتهاد و تقليد در فلسفه
•ادبيات و تعهد در اسلام
•الهيات الهي و الهيات بشري (مدخل)
•الهيات الهي و الهيات بشري (نظرها)
•امام در عينيت جامعه
•انذار
•بعثت، غدير، عاشورا، مهدي (عج)
•پيام جاودانه
•جامعه سازي قرآني
•حماسه غدير
•خورشيد مغرب (خلاصه)
•سپيده باوران
•سرود جهش‌ها
•شرف الدين
•عقل سرخ
•فرياد روزها
•قصدو عدم وقوع (نامه‌ها)
•قيام جاودانه
•کلام جاودانه
•معاد جسماني در حکمت متعاليه
•مقام عقل
•مير حامد حسين
•نان و کتاب
•يکصد و پنجاه سال تلاش خونين
•عاشورا مظلوميتي مضاعف
•مرام جاودانه
•علي (ع)
•پيامبر (ص)
•از زندگي تا ابديت
•اي آفتاب
•عاشورا عدالت
•فاطميات
•عاشورا غزه
•استغفار
•امواج غدير
•نان و کتاب (قطع خشتي)
•عاشورا مظلوميتي مضاعف (قطع خشتي)(1)
محمد رضا حکيمي از شخصيت صاحب نظر و نويسنده توانا مي باشد و آثار و کتاب هاي وي مفيد و قابل استفاده مي باشند. آثاري وي به دليل ادبيات روان و ساده براي توده ي مردم قابل استفاده هستند.
گرچه دقيقا نمي توان گفت که وي در چه حوزه تخصص دارد، اما ايشان در حوزه ها مختلف قلم فرسايي نموده است، اين امر مي رساند او در برخي از علوم از جمله تاريخ و حديث از تخصص کافي برخور مي باشد. در ضمن جايگاه علمي و شخصيت ايشان مورد توجه علما و دانشمندان است.
پي نوشت :
1. ://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%1D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85%DB%8C&action=history