متعه

پرسش 1:
متعه
شرح : با سلام آيا متعه که توسط عمر حرام اعلام شد در زمان پيامبر رواج داشت؟
پاسخ:
پرسشگر گرامي با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با اين مرکز
از زمان پيامبر(ص) ازدواج موقت مشروعيت داشته و در زمان ابوبکر نيز عمل مى‏شده است؛ ولى خليفه دوم آن را منع نمود. اين روايت مکرر در متون شيعه و اهل سنت نقل شده است که خليفه دوم اعلام کرد:
دو متعه (متعة الحج و متعه زنان) در زمان پيامبر(ص) وجود داشت ،ولى من آن دو را تحريم نموده و انجام دهنده آن ها را عذاب مى‏کنم.(1)
در قرآن مجيد موضوع متعه يا ازدواج موقت مطرح شده است :
زنانى را که متعه مى کنيد, مهريه آن ها را واجب است بپردازيد.(2)
از آيه استفاده مى شود اصل تشريع ازدواج موقت , قبل از نزول آيه ,براى مسلمانان مسلم بوده است , که آيه نسبت به پرداخت مهريه توصيه مى کند. امام صادق (ع)مى فرمايد:
"حکم متعه در قرآن نازل شده و سنت پيغمبر(ص) طبق آن جارى گرديده است.(3).
از جابر بن عبد الله انصاري نقل شده:در زمان پيامبر به طور ساده اقدام به از دواج موقت مي کرديم و اين وضع ادامه داشت تا اينکه عمر از اين کار جلوگيري نمود.(4)
پي نوشت ها:

1. جاحظ، البيان و التبين، ج2، ص223؛ احکام القرآن،جصاص، ج1،ص342؛ناصر مکارم شيرازي، تفسير نمونه، تهران، دارالکتب الاسلاميه، ج3 ، ص337.
2.نساء(4) آيه24.
3.ناصر مکارم شيرازي، همان، ج 3،ص 337.
4. علامه اميني، الغدير، چ بيروت، صادر الکتب العربي، چاپ سوم، 1387، ج6، ص206.

پرسش 2:
آيا شرعا متعه كردن فعل حرام نيست چرا؟
پاسخ:

ازدواج موقت نوعي ازدواج است و دليل آن قرآن کريم و روايات معتبره از اهل بيت پيامبر اسلام مي باشد. خداوند در قرآن مي فرمايد:
«فما استمتعتم به منهنّ فآتوهنّ أُجورهنّ و لا جناح عليکم فيما تراضيتم به من بعد الفريضة؛(1)
زناني را که متعه مي کنيد، واجب است مهريه آنان را بپردازيد.گناهي بر شما نيست در آن چه بعد از تعيين مهر با يکديگر توافق کرده ايد».
امام صادق فرمود:اگر مرد و زني به خاطر رضاي خدا ازدواج موقت نمايند، خداوند با هر کلمه اي که با هم صحبت مي کنند، حسنه عنايت مي کند. رابطه که با هم انجام مي دهند، حسنه دارد. سبب آمرزش گناهان آن ها مي شود.(2)
در منابع اهل سنت نيز روايت بر جواز متعه وجود دارد (3) . بر همين اساس بعضي از علماي اهل سنت آن را قبول دارند لکن اکثر علماي اهل سنت قائل به حرمت ازدواج موقت هستند. دليل آن ها گفته عمر بن خطاب است :
« مُتْعَتَانِ کَانَتَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ص أَنَا أَنْهَى عَنْهُمَا وَ أُعَاقِبُ عَلَيْهِمَا مُتْعَةُ النِّسَاءِ وَ مُتْعَةُ الْحَجِّ (4) ؛
در زمان پيامبر دو متعه جايز بود و من (عمر) آن ها را حرام اعلام مي کنم. کسي که اين دو متعه را انجام دهد، او را عقوبت مي کنم».
اين روايت در کتب اهل سنت مشهور است. در اين روايت عمر اعتراف به جواز آن در زمان پيامبر کرده، ولي او حرام نموده است. در حالي که مي دانيم کسي حق تحريم حلال خدا را ندارد. عمر صلاحيت نداشته است که حلال خدا را حرام کند.
در هر صورت ازدواج موقت با رعايت شرايط ، نه تنها عمل ضد اخلاقي نيست، بلکه يک ضرورت اجتماعي است. اگر با شرائط آن در بين جامعه رائج گردد و فرهنگ ازدواج موقت به صورت درست جا بيافتد، دامنه فساد و فحشا محدود مي شود. به همين جهت امير المؤمنين علي عليه السلام فرمود :
اگر عمر بن خطاب آن را منع نکرده بود و ازدواج موقت رائج مي شد، کسي جزء افراد بدبخت، مرتکب زنا نمي شد.(5)
بنابراين، جوانان اگر زمينه ازدواج دائم ندارند، در صورتي که زمينه ازدواج موقت با رعايت شرايط براي شان فراهم گردد، مي توانند ازدواج موقت نمايند. ازدواج موقت اگر به خاطر رضاي خدا و دور ماندن از گناه باشد، نه تنها برخلاف اخلاق نيست، بلکه مطابق با اخلاق صحيح مي باشد و باعث جلو گيري از مفاسد اخلاقي مي گردد.
پي نوشت ها:
1. نساء (4)آيه24.
2. حر عاملي وسائل الشيعه،نشر دارالحجه للثقافه، بيروت، 1412 ق، ج1، ص442، ابواب المتعه،باب 2،روايت 3.
3.علي متقي، کنزالعمال، موسسه الرساله، بيروت، 1413 ق ،ج 16 ،ص 518.
4.محمد باقر مجلسي، بحار الانوار، دار الاحيا التراث العربي،بيروت، 1403 ق ،ج30،ص630 .
5.شيخ طوسي، تهذيب‏الأحکام، دالاحيا التراث العربي،بيروت، 1416 ق ، ج7،ص250.

پرسش 3:
چگونه مي توان فردي را صيغه کرد به عنوان مثال من توانايي ازدواج را ندارم و تاکنون با ورزش و سرگرم کردن خود و از ارتکاب گناه بحمدالله دوري کردم. اما زماني که در اين رابطه با روحاني مسجد ويا افراد آگاه مشورت کردم تنها با لبخند و گذر از اين موضوع و اکتفا به توکل و تقوا مرا رها کردن در صورتي شرعا خواسته حرامي نيست. آيا مرجعي در کشور براي اين موضوع وجود دارد با تشکر
پاسخ:
اگر موقعيت ازدواج دايم را نداري ،مي تواني ازدواج موقت بکني . اگر موردي که مانع نداشته باشد، پيدا کردي،مي تواني اقدام بکني. براي اين کار ابتدا بايد از خويشان و دوستان خود در باره زني که آمادگي داشته باشد، کمک بگيري.مرکزي که براي اين کار اقدام بکند، سراغ نداريم .