قوه تفکر و تعقل

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
از دیدگاه معرفتی اسلام آدمی موجود دو بُعدی و دو ساحتی است، یک ساحت آن مادی و جسمانی است، ساحت دیگر آن فرا طبیعی و غیر مادی است. جنبه اول همان بدن و قوا و اعضا و جوارح و فعل و انفعال مرتبط به آن است و جنبه دوم آن روح، نفس و قوای نفسانی انسان است.
از نظر فلاسفه اسلامی همه فعل و انفعالات قوای بدنی انسان ، همه ابزار و وسایل کار نفس هستند. اراده کار نفس است و نه کار بدن و قوای بدنی. همه کارهای بدنی و حتى کوچک‌ترین حرکت انسان به وسیله اعضا و جوارح بدنی خاستگاهش روح و نفس انسان است و در پی اراده نفس انجام می شود. بنابر این اراده و اندیشه و مانند آن کار نفس و روح است. روح است که می بیند، نه چشم؛ بلکه چشم ابزاری است برای دیدن روح. تا زمانی که ابزار به درستی فعالیت نکند ،دیدن هم رخ نخواهد داد. نفس و روح انسان به صورت مستقل از بدن کاری را انجام نمی هد، بلکه به واسطه و ابزار و قوای بدن انجام می دهد؛ مغز و تمام اعضای بدن، ابزار و قواهای روح و نفس انسانی هستند؛ در نتیجه ممکن است ابزار دیدن یا شنیدن و فکر کردن و ...کاملا سالم باشد اما وقتی روح در بدن نباشد، دیدن هم محقق نشود؛ چنان که در افرادی که می میرند یا دچار مرگ مغزی می شوند و یا حتی دچار بی هوشی می گردند، چنین حالتی به وجود می آید ؛
اصولا بدون فرض وجود روح در بدن، تصویر روشنی از مرگ برای بدن و مغز نمی توان ارائه داد، زیرا همان فرد که
تاکنون به اصطلاح زنده بوده و دستگاه های گوناگون بدنش فعالیت می کرده، همان گونه است و به کمک دستگاه های مجهز اندام بدنش مانند قلب و ... هم به کار مشغولند، اما در حقیقت نه می بیند و نه می شنود و... چون شنونده و بیننده حقیقی در وجود او چیزی غیر از جسم او بوده؛ اگر دیدن و شنیدن را به مغز هم نسبت بدهیم، هیچ اتفاق خاصی پس از مرگ برای مغز او رخ نداده، اما مغز دیگر به فعالیت ادامه نمی دهد، اما اگر اندام ها و حتی مغز به فرد زنده دیگری پیوند زده شود، به فعالیت خود ادامه داده و کارایی خود را خواهد داشت .
مشخص شد كه از نظر اسلام جايگاه خاطرات، حافظه و قوه تفكر در روح و نفس انسان مي باشد . بدن و مغز تنها ابزاري براي رسيدن به اين مسايل است. اما بايد توجه داشته باشيد كه نظريات علمي نيز اين مساله را رد نمي كند .بعضي نيز بر اين عقيده اند كه جايگاه خاطرات انسان نه در مغز،بلكه در جايي ديگر وراي دنياي مادي است.
در حدود 90سال پيش ابتدا دانشمندان به اين نتيجه رسيدند كه در مغز جايگاه ويژه اي براي حافظه وجود دارد. بعد از بيست سال نظريه ديگري مطرح شد كه حافظه جايگاه خاصي در مغز ندارد. هنگام به ياد آوردن يك خاطره، آن خاطره در تمام سطح مغز گسترده مي شود. به عبارت ديگر در اين نظريه اين حرف مطرح شد كه مغز انسان مانند يك تلويزيون، آن خاطره را از حافظه بر روي خود پخش مي كند.
حال با این سوال جدی روبرو هستیم که اگر وقتی خاطره ای را به یاد می آوریم، مغز فقط مانند یک نمایشگر آن قطعه از حافظه را به نمایش می گذارد، پس باید حافظه ما در جای دیگری اطلاعات را ذخیره کرده ؛ دقیقا مانند کاربرد حافظه داخلي یک رايانه که اطلاعاتی که در دسترس قرار ندارند، در خود ذخیره می نماید. حال اگر هارد دیسک در بدن مادی ما نیست، پس کجاست؟آیا می تواند جایی درجهان مادی ،ولی خارج از جسم ما باشد؟
در جواب خیلی سریع به پاسخ منفی می رسیم و برای مان روشن می شود حافظه نمی تواند جایگاهی در جهان مادی داشته باشد، چون فقط بدن ما از جهان مادی به ما تعلق واقعی دارد.بقیه متعلقات ما از این جهان صرفا قراردادی است .پس باید حافظه را در جهان ماورای ماده جستجو کنیم. در واقع ناگزیریم بپذیریم که حافظه ما عضوی از روح ماست ،نه بدن مادی ما.
اما اینک می خواهیم دیدگاه جدیدی را که از حافظه پیش روی شماست، روشن تر کنیم، برای درک ساده تر ابتدا این مثال را تصور کنید.
تاکنون فرض بر این بود که مغز ما مانند یک کامپیوتر شخصی است که بخشی هم به نام حافظه دارد که مانند هارد دیسک محل ذخیره اطلاعات است. خیلی ساده بود که تصور کنیم هر روز صبح با بیدار شدن ما از خواب، کامپیوتر مغز به کار می افتد و نسبت به امور زندگی آگاه می شویم و همزمان هم اطلاعات موجود در حافظه بسته به نیازمان در دسترس ما قرار می گیرد. اما اینک می دانیم این گونه نیست، بلکه این کامپیوتر هارد دیسکی ندارد که اطلاعات ما را در خود ذخیره کند، بلکه ما کامپیوترهایی مانند کامپیوترهای کافی نت ها هستیم . به محض بیدارشدن (با برخورداری از خطوط پر سرعت ADSL ) به اینترنت متصل شده و می توانیم اطلاعات گوناگون متعلق به خود را با یادآوری در مغز خود بارگذاری کنیم . تا هنگام خاموشی مجدد (هنگام خواب) نیز به این اطلاعات دسترسی خواهیم داشت. اما چون این اطلاعات در (کامپیوتر مرکزی) اینترنت ذخیره شده اند،به محض اینکه ارتباط شما با اینترنت قطع شود، هیچ کدام از آن اطلاعات را کامپیوترتان به یاد نخواهد داشت.
درک این مثال موجب تسهیل درک بعضی از پدیده های متافیزیکی می شود که در ادامه چند مثال ذکر می شود.
این تصور را مجددا انجام دهید . چند لحظه آن را در ذهن خود حلاجی کننید . ورود و خروج روح را از بدن مجسم نمایید تا خوب آن را بفهمید .سپس به مطالعه مثال های زیر برای درک بعضی پدیده های متافیزیکی ادامه دهید.
مثال۱ : عدم تعهد به بدن (تسلسل و روح)
وقتی تمام خاطرات موجود در حافظه همه انسان ها درجهان دیگری (مانند سرور مرکزی اینترنت) ذخیره می شود، همچنان که از هر کامپیوتری در جهان می توانید ایمیل باکس خود را چک و به حافظه خودتان دسترسی پیدا کنید و همان طور که نیازی نیست الزاما از کامپیوتر شخصی خود این کار را بکنید، الزامی هم نخواهد بود از بدن فعلی خود اطلاعات را به یاد بیاورید. اگر روح تان در بدن دیگری (مثل بدن مثالي)حلول کند، قادر به دستیابی به حافظه خود خواهید بود .
مثال ۲: عدم تعهد به شخص (ملاقات با ارواح)
همان طور که برای چک کردن ایمیل خود لازم نیست حتما از کامپیوتر شخصی اقدام کنید و با هر کامپیوتری این کار امکان پذیر است ،هر شخص دیگری هم می تواند با داشتن شناسه و رمز عبور ایمیل، باکس شما را چک کند.
مثال ۳: عدم تعهد به مکان ( غیبگویی)
وقتی می گوییم اطلاعات حافظه ما در جهان غیر مادی ذخیره می شود که در خارج از ابعاد این جهانی است و در قید مکان نیست ،پس افرادی در جهان می توانند به راحتی به اطلاعات دست یابند، بدون نیاز به اینکه خود در محلی که شما هستید،حضور یابند و از غیب حرف بزنند.
مثال ۴: عدم تهعد به زمان( پیشگویی)
همان طور که حافظه ما در جهان ماورا به مکان متعهد نیست ،به زمان هم متعهد نیست ،یعنی همان طور که نیاز ندارید برای دستیابی به مشاهدات دیگران هم مکان باشید، نیازی هم نخواهد بود هم زمان باشید. آگاهی یافتن از گذشته های دور و همچنین آینده دسترس خواهد بود.
مثال۵: تله پاتی یا فکر خوانی
در اینترنت می توانید اطلاعات خود را با دیگران به اشتراک بگذارید ( share ) برای انتقال فکرمان (تله پسیشی) به دیگران هم باید چنین راهی وجود داشته باشد.(1)

پي نوشت:
1. به نقل از سايتwww.shadfa.com با اندكي تصرف و تلخيص.