اسم برای دختر

پرسش 1:
اسم براي دختر
آيا اسم باران و غزاله جز اسماي مذهبي است؟ لطفا منبعي براي پيدا کردن اسم و القاب ديني و مذهبي نام ببريد؟
پاسخ:
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
يکى از حقوق دينى فرزندان بر اولياى خود، انتخاب نام خوب براى آن ها است. در روايات اسلامى نسبت به اين امر مهم تأکيد بسيار شده است. امير مؤمنان فرمود: «حَقُّ الْوَلَدِ عَلَى الْوَالِدِ أَنْ يُحَسِّنَ اسْمَهُ وَ يُحَسِّنَ أَدَبَهُ»؛ (1) «از حقوقى که فرزندان به پدر و مادر دارند، اين است که نام خوبى براى او تعيين کنند و به نيکى ادبش نمايند».
در روايت ديگر است:
«إِنَّ أَوَّلَ مَا يَنْحَلُ أَحَدُكُمْ وَلَدَهُ الِاسْمُ الْحَسَنُ»؛ (2) «اولين عطا و بخشش هر يک از شما به فرزند خود، اسم خوبى است که براى او انتخاب مى کنيد».
بر اساس آنچه در روايات اسلامي است، بهترين نام ها آن است که نشانه بندگي پروردگار و يادآور فضايل و مکارم اخلاقي باشد.
بدين منظور، نامگذاري پسران به نام هاي انبيا و صلحا و ائمه معصومين و نامگذاري دختران به اسما و القاب حضرت فاطمه زهرا، که احياي گوشه هايي از فرهنگ وشعائر اسلامي است، بسيار مناسب است.
اسم هاي باران و غزاله از اسماي نيکو هستند؛ ولي هيچ کدام از اسماي مذهبي به معناي خاص نيستند. با اين همه، به جهت معناي زيبايي که دارند، مورد تأييد شرع اسلامي هستند و نامگذاري فرزند به آن ها مناسب است.
منبع خاصي را نيز که به فهرست کردن اسم و القاب ديني و مذهبي اقدام کرده باشد، سراغ نداريم. مي توانيد از اداره ثبت و اسناد محل زندگي خود در اين زمينه سؤال کنيد. شايد بتوانند بهتر شما را راهنمايي کنند.
در عين حال، اگر براي نامگذاري فرزندتان از القاب و اسامي حضرت زهرا که داراي معنايي بسيار زيبايي هم هستند، استفاده کنيد، از اين جهت که از اسماي مذهبي به معناي خاص هستند، بهتر است.
برخي اسامي و القاب و کنيه هاي آن حضرت، با معاني آن ها به شرح ذيل است:
فاطمه، زهرا، بتول، مبارکه، محدثه، طاهره، زکيه، راضيه، مرضيه، حانيه، ام ابيها، ام الحسن، ام الحسين و ام الأئمه است. اينک معناي اين ها:
فاطمه، به معناي بريده. حضرت زهرا بدين جهت فاطمه ناميده شد، چون که آن حضرت از شرّ بريده شده است. (3) يا اين که آن حضرت و شيعيانش از آتش جهنم بريده شده اند. (4)
زهرا، به معناي درخشنده. ‌حضرت زهرا را زهرا ناميده اند، چون که نور معنوي آن حضرت مايه روشنايي کواکب و آسمان ها است. (5)
بتول، به معناي پاکدامن و قطع کننده. آن حضرت را بدين جهت بتول خوانده اند، چون که قطع کننده علايق دنيا بود و يا اين که در فضل و دينداري بي نظير بود. (6)
مبارکه، به معناي زن با برکت.
محدثه، به معناي زني که با فرشتگان در ارتباط است.
طاهره، به معناي زن پاکدامن.
زکيه، به معناي زن پاک و پاکيزه.
راضيه، به معناي زني که از خدا خشنود است.
مرضيه، به معناي زني که خدا از او خشنود است.
حانيه، به معناي زن شوهر دوست و زن اولاد دوست. (7)
براي اگاهي بيش تر به کتاب: "بانوي نمونه، از آيت الله ابراهيم اميني" و "فاطمه زهرا شادماني دل پيامبر، از احمد رحماني همداني،ترجمه سيد حسن افتخار زاده سبزواري" مراجعه نماييد.

پي نوشت ها:
1. امام على بن ابى طالب عليه السلام، نهج البلاغه، ص 546، انتشارات دار الهجرة، قم.
2. محدث نورى، مستدرك الوسائل، ج 15، ص 127، مؤسسه آل البيت عليهم السلام، قم، 1408 ق.
3. علامه مجلسى، بحار الأنوار، ج 43، ص 10، مؤسسة الوفاء بيروت، لبنان، 1404 ق.
4. همان، ص 12.
5. همان.
6. امين، سيد محسن، اعيان الشيعه، تحقيق: سيد حسن امين ج 1، ص 447، بيروت، دار التعارف للمطبوعات، چاپ پنجم، 1418 ه ق.
7. علامه مجلسى، بحار الانوار، ج 43، ص 17.
پرسش 2:
آيا اسم مذهبي گذاشتن واجب و الزامي است ؟
پاسخ:

نامگذاري بچه به نام هاي مذهبي و نام هايي که محتواي خوبي دارد، خوب و مستحب است؛ ولي واجب نيست. پدر و مادر مي توانند هر نامي که دوست دارند، روي بچه خود بگذارند و او را به آن نام صدا بزنند. (1)
از نظر روايات ديني، يکي از حقوق فرزندان بر پدر و مادر، انتخاب نام نيکو براي فرزندان است.
از امام علي(ع) حکايت شده: «حق کودک بر پدر و مادر اين است که اسم نيکويي بر او بگذارند، او را با آداب اسلامي و آداب نيکو پرورش دهند و به او قرآن را بياموزند». (2)

پي نوشت ها:
1. سؤال از دفتر ايت الله سيستاني، شماره تلفن تماس: 7836363 - 0251.
2. علامه مجلسي، بحار الانوار، ج 104، ص 128.