ارواح

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
در روایات آمده که مردگان گاهی به خانواده و بازماندگانش سر می‌زنند.امام صادق(ع) فرمود:
أنّ المؤمن لیزور أهله فیرى ما یحبّ و یستر عنه ما یکره وأنّ الکافر لیزور أهله فیرى ما یکره و یستر عنه ما یحبّ، قال: ومنهم من یزور کلّ جمعةٍ ومنهم من یزور على قدر عمله؛(1)
مؤمن خانواده خود را می‌بیند. آنچه را که موجب محبت اوست می‌بیند، لیکن چیزهایی که موجب کراهت او می‌گردد، از نظر او پوشیده می‌شود. کافر نیز اهل خود را می‌بیند . آنچه موجب ناراحتی و کراهت اوست، مشاهده می‌کند، لیکن چیزهایی که موجب محبت او از نظرش پوشیده می‌گردد.
بعضی از مؤمنان در هر هفته یک بار در روز جمعه به ملاقات اهل خود می‌رسند . بعضی دیگر بر حسب مقدار عمل خود می‌توانند آنان را ملاقات کنند.
مرحوم شیخ کلینی (ره) در کتاب شریف کافی بابی تحت عنوان«ان المیت یزور اهله» (2) را مطرح کرده ‌است. روایات معتبری را در این باره نقل نموده‌اند . در روایات آمده است که اموات، اعمّ از مؤمن و غیر مؤمن به دیدار بازماندگان خود می‌آیند . هر میّتی برحسب منزلت و شأنی که دارد ،اجازه این کار را پیدا می‌کند.
بعضی از اموات هر روز ، بعضی دیگر هر هفته و برخی هر سال و بعضی هر چند سال یک‌بار. حداقل اجازه‌ای که مؤمنان دارند، هر جمعه است که می‌توانند به دیدار آشنایان خود در دنیا بیایند. مؤمنان وقتی به دیدار اقوام خود می‌آیند، اگر آن ها را مشغول اعمال صالح ببینند ، خوشحال شده و خدا را شکر می‌کنند. کافران وقتی به دیدار اقوام خود می‌آیند و آن ها را مشغول انجام اعمال صالح می‌بینند، حسرت می‌خورند.
همچنين در حدیثی که در کتاب جامع الاخبار آمده، (3) بیان شده که اموات مومنان در شب جمعه به كنار خانه هاي خود مي آيند. با التماس و تضرع از خویشاوندان انتظار دارند کار خیری و صدقه‌ای برای آن ها انجام داده شود .
ميزان ملاقات و سر زدن اموات به خانواده هاي شان بسته به ميزان آزادي عملي است كه در برزخ براي ايشان در نظر گرفته مي شود كه اين امر هم تابع اعمال و رفتارهاي آنان در دنياست .
از امام کاظم علیه السلام روایت شده که روح اموات به بازماندگان سر می‌زند. اگر از آنان کردار خوب و عمل صالح ببینند، خوشحال می‌شوند و از آنان راضی می‌گردند. . (4)
اسحاق بن عمار می‌گوید: از امام موسی بن جعفر (علیهما السلام ) پرسیدم:
آیا میّت از خانواده‌اش دیدار می‌کند؟ فرمود: بله- .(5)
از مجموع روايات به دست مي آيد كه اموات از زندگان به نحوي خبردار مي شوند، ولي اين كه هميشه آن ها را زير نظر داشته باشند، دليلي بر آن وجود ندارد. بعيد است چنين امکاني براي آنان فراهم باشد . از دقت در روايات ياد شده نيز به دست مي آيد كه اين كار هر چند گاه صورت مي گیرد .پس نظارت مداوم نخواهد داشت و در همه حال ناظر آن ها نيستند .
جن می تواند انسان را بیبیند ؟
انسان در همه حال نمی تواند جن را بیبیند .چون جن موجودات لطیف‌اند که توان انبساط و انقباض دارند .در حال انبساط قابل دیدن نیست، ولی در حال انقباض می‌توان جن را دید و یا لمس کرد.(6) جن می تواند انسان را بیبیند
چون موانع ديد كه براي انسان نسبت به جن است، براي او نسبت به انسان وجود ندارد (هر چند کلیت این امر که در هر حال بتوانند بینند ،دلیل روشنی نداریم ). جن می‌توانند در دورترین جاها در کم ترین زمان ممکن خبردار شوند و یا از موانع به آسانی عبور نمایند.
سدیر صیرفی می‌گوید: روزی از مدینه عازم کوفه شدم، امام باقر(ع) به من سفارشاتی فرمود، وقتی از مدینه بیرون شدم ،در یکی از منازل بین راه ناگهان مردی را دیدم که نزد من آمد. نامه‌ای به من داد که مرکب مُهر آن هنوز خشک نشده بود، دیدم مُهر امام باقر است، به من گفت: «‌اکنون» این کار را انجام دهید و آن گاه از نظرم ناپدید شد، بعد از مدتی وقتی دوباره به مدینه آمدم و محضر امام رسیدم، جریان را به حضرت عرض کردم، فرمود:
«خدمتکارانی از جن داریم . وقتی بخواهیم کاری به طوری فوری انجام پذیرد، آن ها را در پی آن می‌فرستیم».(7)
در روز عاشورا وقتي عده ي از جنيان به حضور امام حسين آمدند و پیشنهاد كردند با دشمنان او بجنگند و آن ها را از بين ببرند ،حضرت فرمود : جنگ شما با آن ها نابرابر است، زيرا آنان را مي بينيد، ولي آن ها شما را نمي بينند . اجازه چنين كمكي را به شما نمي دهم . (8)
از اين حديث نيز معلوم مي شود كه جن مي تواند انسان را بيبيند و منعی در اين كار ندارد. چه این در قرآن کریم تصریح شده که شیاطین جن انسان را می بینند، ولی آدمی آن ها را نمی بیند :
انه یراکم هو و قبیله من حیث لاترونهم ؛(9)شیطان و سپاهش از آن جا که نمی بینیدشان ، شما را می بینند .

پی‌نوشت‌:
1. محمد باقر مجلسی ، بحار الانوار،دار الاحیا التراث العربی، بیروت 1403ق ج 6، ص 256، باب 8، احوال البرزخ و القبر وعذابه.
2. شيخ محمد بن یعقوب كليني ، فروع کافی، دارالکتب الاسلامیه، تهران 1388ق. ج3 ، ص 230 ،
3. تاج الدين شعيرى‏ ، جامع الاخبار ، انتشارات رضى‏ ، قم‏ ، 1405‏ ق .ص169،
4. بحار الانوار، ج 6، ص 257 .
5. همان ،ج 58 ،ص 52.
6. محمدتقی مصباح، معارف قرآن، مؤسسه در راه حق، قم 1367ش. ص 316.
7. حسینی دشتی ، معارف و معاریف، مؤسسه فرهنگی آرایه، تهران، 1369ش. ج 4، ص 209.
8. عماد الدين طوسي ، الثاقب في المناقب ، موسسه انصاريان، قم، 1412 ق، ص227 .
9. اعراف (7) آیه 27 .