پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
وجود حوض در حیاط مساجد، به خصوص در معماری های سنتی گذشته، ظاهراً تفاوتی با وجود حوض در همه اماکن اعم از منازل و ... نداشت. دلیل این امر، به یقین از یک جهت تلطیف فضای درونی امکان و ابنیه بود و از طرف دیگر، فراهم بودن فضایی برای نظافت ظاهری و شستشوی دست و پا و مانند آن.
اما در مساجد، حوض ها به طور جدی تر و با اندازه های وسیع تری ساخته می شود و توجه بیش تری به آن ها می شد؛ زیرا به نوعی حوض میان مسجد، وضوخانه مسجد هم محسوب می شد و در زمان های قدیم به دلیل کمبود دسترسی به آب و ضرورت نیاز به آب در مسجد به جهت وضو ساختن، معمولاً آب انبارهایی در حاشیه مسجد ساخته می شد یا قنات هایی وقف مسجد شده و دهانه های آن به مسجد ختم می شد یا با جویی هایی از آب قنات به مسجد منتقل می شد و در ساده ترین شکل، چاه هایی در مساجد حفر می شد تا همواره امکان استفاده از آب وجود داشته باشد و بتوان حوض مسجد را به طور مکرر و مداوم از آب تمیز پر نمود.
در نتیجه، ضرورت وجود حوض در مساجد معمولاً هم به جهت لطافت فضا و آبیاری درختان حیاط مسجد بود و هم به جهت طهارت، اعم از طهارت ظاهری و نظافت بدن و هم به جهت طهارت باطنی و وضو ساختن.