تنبیه دانش آموز

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
معلمین (البته با اجازه از ولی بچه) و پدر بچه در مواردى که لازم بوده و راه منحصر به همین باشد ،مى توانند بچه را براى ادب کردن تنبیه بدنى کنند؛ ولى باید به طورى باشد که بدن بچه سرخ، کبود ، سیاه و یا مجروح نشود؛ زیرا اگر به این حد رسید، دیه واجب مى شود.
تذکر : دیه سیلی یا ضربه ای که به صورت وارد می شود دو برابر مقدار دیه ای است که به سایر بدن اصابت کند.
پس اگر به صورت کسى- چه بچه و چه غیر آن - سیلى یا چیز دیگرى بزند، به طورى که صورت او سرخ شود، باید یک مثقال و نیم طلا (که هر مثقال شرعى 18 نخود است) به عنوان دیه بدهد . اگر جاى آن ضربه کبود یا سبز شود، سه مثقال طلا و اگر جاى آن سیاه شود، شش مثقال طلا دیه بدهد؛ ولى اگر جاى دیگر بدن کسى را به واسطه زدن سرخ، کبود و یا سیاه کند، باید نصف آنچه را که گفته شد، به عنوان دیه به او بدهد. (1)
اگر ضربه ای بزند که باعث خراش و پارگی پوست شود, پنج دینار طلا, دیه دارد . اگر گوشت را نیز پاره کند, ده دینار دیه دارد. اگر گوشت را عمقاً زیاد پاره کند, پانزده مثقال دیه دارد. اگر به پرده نازک استخوان رسیده باشد, بیست مثقال و اگر پرده استخوان را پاره کرده است , 25دینار دیده دارد. در این مقدار فرقی بین بزرگ وکوچک و پسر و دختر نیست . (2)
اگر زدن باعث قتل شود, باید دیه کامل توسط قاتل به ورّاث مقتول داده شود. (3)
پرسشگر گرامی !
اسلام تنبیه را به عنوان یک وسیله تربیتى پذیرفته و انجام آن را در بعضى مواقع مفید بلکه احیانا لازم مى داند. تنبیه هاى غیر بدنى مانند تهدید و انذار مجرمین از عقوبت هاى دنیوى و اخروى، پرداخت جریمه و دیه و یا تنبیه هاى محدود بدنى مانند زندان، تبعید، زدن، قطع عضو که موارد و مقدار آن ها در احکام شرع بیان شده، نیز تنبیه هایى که به عنوان تعزیرات معین شده و تعیین مقدار آن به عهده حاکم شرع نهاده شده ، همه این 3 نوع تنبیه ها در اسلام جایگاه خاصى دارد. به عنوان عامل تربیتى مهم و لازم پذیرفته شده است و براى حفظ حقوق مردم و امنیت اجتماعى باید خطاکار تنبیه شود.
با این که اسلام جهت رعایت مصالح اجتماعى و فردى بر اجراى حدود و تعزیرات درباره مجرمین بالغ تأکید دارد، اما اجراى آنها درباره کودکان نابالغ تجویز نمى نماید.
نکته مهمی دیگری که باید به آن توجه کامل داشت این است که : هر چند ما مخالف تنبیه هاى بدنى کودکان توسط اولیا و مربیان هستیم، ولى خوب مى دانید که تنها به پند و اندرز در امر تربیت نمى توان اکتفا کرد، بلکه:
اولا مربى باید کودک را بشناسد و با روانشناسى کودک آشنا باشد.
ثانیا به مسأله تربیت بیاندیشد و تصور خوبى از آینده کارش داشته باشد و شرایط لازم و کافى را براى کودک فراهم کند.
کودکان امانت هایى هستند از جانب خداوند که اول بار به دست والدین و سپس به دست مربیان و مدرسه سپرده مى شوند. اسلام سفارش مى کند تا بزرگ ترها در برابر کوچک ترها بیشتر احساس مسؤولیت کنند و حقوق آن ها را رعایت کنند.
نوشته ای: اگر مرتکب گناه شده ام چگونه می توانم این گناهان را جبران کنم؟!
هر گناهی در درجه اول نا فرمانی خدا و نادیده گرفتن حق پروردگار است . بنا بر این برای جبران گذشته، برای خود استغفار کنید . یعنی ابتدا باید از گناه و خطایی که انجام داده ای توبه کنید، و تصمیم بگیرید خطاها و گناهان گذشته را تکرار نکنید . اگر تنبیه دانش آموز در حدی بوده که به آن دیه تعلق گرفته باشد، باید دیه آن به اولیایش و یا خودش بدهید یا از آن ها حلالیت بگیرید و اگر از پیدا کردن آن ها مأیوس هستی به مقدار دیه در راه خدا صدقه بدهید (البته با اجازه از حاکم شرع) و نیت کنید که ثواب آن را به عنوان رد مظالم به آن طرفی که به او ظلم و یا در حق او بدی کرده ام ، هدیه می کنم . از خدا بخواهید که با این عمل مثلا صدقه و انفاق کردن ، آن طرف را در قیامت با فضل و رحمت خویش از شما راضی سازد .
خواندن دعای روز دوشنبه از دعاهای ایام هفته که در اوایل مفاتیح الجنان ذکر شده در آمرزش این گونه گناها ن مؤثر است .
در صورتی که اطلاعات بیشتری ارائه بفرمایید ،کمک بیشتری در این زمینه خواهیم داشت.
موفق باشید!

پی نوشت ها :
1. آیت الله فاضل لنکرانی ، جامع المسائل، انتشارات امیر العلم ، چاپ دهم ، سال 1380، ج 1 ، ص 552.
2. همان .
3. امام خمینی ، تحریر الوسیله، ناشر : مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ، 1421 ، ج 2 ، ص 560 ، مسئله 3.