ایرانی مسلمان یا مسلمان ایرانی

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
اگر مراد شما از تفکیک بین مسلمان با ایرانی، تقدم و ترتب یکی بر دیگری نبوده و فقط در مقام بیان، مسلمانیت یا ایرانیت را بر دیگری مقدم می دارید، این امری لفظی بوده ، تقدم و تاخر هر یک خللی در اصل اعتقادات ما وارد نمی کند.
ما هم ایرانی مسلمانیم و هم مسلمان ایرانی، اما اگر مراد شما آن است که آیا برای یک فرد مسلمان، ایرانی بودن اولویت دارد یا اسلام و به عبارت دیگر در برابر دو سنت متفاوت که یکی اسلامی و دیگری ایرانی بوده ،کدام مقدم است؟ باید گفت: قطعاً اسلام تقدم داشته ، در نتیجه ما مسلمان ایرانی هستیم ، همان گونه که یک مسیحی کشور آمریکا خود را مسیحی آمریکایی به این معنا می داند. مگر اینکه در این میان کسی مسیحی یا مسلمان واقعی نباشد و فقط نام آن ها را یدک بکشد، اگر چه در این میان هیچ گاه منکر خدمات ایران به اسلام نشده ،چنان که از شهید مطهری کتاب مستقلی در این زمینه با عنوان خدمات متقابل اسلام و ایران نوشته اما از نظر عقل انسان همیشه در پی راهی برای سعادت دنیا و آخرت است. حال به اعتقاد ما صرف ایرانی، افغان، آمريكايي و... بودن زمینه ساز هیچ گونه سعادتی برای اشخاص نیست، بر خلاف مسلمان بودن که ما آن را یگانه راه سعادت بشر برای دنیا و آخرت می دانیم ، چنانکه قرآن می فرماید :
" وَ لا تَمُوتُنَّ إِلاَّ وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُون؛ (1)( به شما سفارش می کنم که) جز در حال مسلمانی از دنیا نروید".
خداوند نعمت های بی شماری به ما ارزانی فرموده است. آن قدر بیشمار که خود می گوید:
وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها؛(2)اگر بخواهید که نعمت های خداوند را بشمارید، هرگز نمی توانید. اما خداوند بر هیچ یک از نعمت ها، بر آدمیان منت ننهاده . فقط بر یک نعمت به صراحت منت می گذارد:
"يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُواقُلْ لا تَمُنُّوا عَلَيَّ إِسْلامَكُمْ بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلْإِيمان؛ (3)
اي پیامبر! اعراب بر تو منت می گذارند که مسلمان شده اند. به آن ها بگو :مسلمانی خویش را بر من منت نگذارید، بلکه خداوند است که بر شما منت نهاده است که شما را به وادی ایمان هدایت کرده است" .
نیز می فرماید: لَقَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ إِذْ بَعَثَ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْ أَنْفُسِهِم؛(4)
خداوند بر مومنانی منت نهاد که از میان خودشان رسولی برانگیخت.
مسلمانی نعمت بسیار بزرگی است که خداوند بر ما لطف و عنایت کرده و آن را به ما ارزانی فرموده و درباره مسلمانی به ما فرموده است:"ِ
هُوَ اجْتَباكُمْ وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْراهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ الْمُسْلِمِينَ مِنْ قَبْلُ وَ فِي هذا؛ (5)خداوند شما را برگزیده است و در دین اسلام برای تان تنگی و سختی قرار نداده است. دین اسلام همان دین پدر شما ابراهیم است که پیش تر و نیز در این زمان، شما را مسلمان نامیده است.
نعمت مسلمانی چنان مهم و ارزشمند است که مورد وصیت ابراهیم و یعقوب به فرزندان شان قرار گرفته است:
وَ وَصَّى بِها إِبْراهِيمُ بَنِيهِ وَ يَعْقُوبُ يا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى‏ لَكُمُ الدِّينَ فَلا تَمُوتُنَّ إِلاَّ وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُون ؛(6)
ابراهیم و نیز یعقوب، فرزندان خویش را به دین اسلام سفارش کردند و گفتند: فرزندانم، خداوند این دین را برای شما برگزیده است . پس مبادا که جز بر مسلمانی بمیرید.
پاسخ خود را با کلام حکمیانه امیرالمومنین(ع) درباره اهمیت دین ختم می نماییم:
" أيها الناس دينكم دينكم دينكم فإن السيئة فيه خير من الحسنة في غيره لأن السيئة فيه تغفر و الحسنة في غيره لا تقبل؛(7)
مردم !دین تان ،دین تان، دین تان(را دریابید .سخت به آن چنگ زنید و مراقب باشید مبادا کسی شما را از آن بلغزاند و برگرداند) چرا که اگر دیندار باشید و احیانا خطاکار، بهتر است از این که بی دین باشید و احیانا خوش کردار. اگر در دینداری خطایی از شما سرزند ، امید آمرزش و بخشایش می رود، اما اگر بی دین باشید و نیکی کنید، کار نیک از شما پذیرفته نمی شود.

پی نوشت ها:
1. أل عمران(3)آیه 102.
2. نحل (16)آیه18.
3. حجرات(49)آیه17.
4. ال عمران،آیه 164.
5. حج(2) آیه78.
6. بقره(2)آیه 132.
7. دیلمی ،ارشاد القلوب، چ شریف رضی ، قم 1412ق، ج1 ، ص 183.