سوال در باره آیه اطیعوالله و ااطیعو الرسول

با سلام و تشکر به خاطر ارتباطتان با این مرکز
آیه مورد نظر به شرح زیر است:
یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللَّهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُم؛‏(1)
اى کسانى که ایمان آورده‏اید! اطاعت کنید خدا را! و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولو الأمر [اوصیاى پیامبر] را!
در این که چرا "اطیعوا" را در آیه تکرار کرده، بعضی گفته اند برای تاکید در وجوب اطاعت از رسول و اولی الامر است؛ ولی این حرف صحیح نیست. زیرا اگر منظور فقط تاکید بود، با عطف رسول و اولی الامر بر "الله" این تاکید بهتر فهمانده می شد.(2)
رسول گرامی دو جنبه دارد:
1. رسالت و ابلاغ از جانب خدا و تشریع و تبین جزئیات احکام قرآن.
2. حکومت و ولایتی که بر مردم دارد و به مقتضای آن احکام و دستوراتی صادر می کند که در این وجه دوم "اولی الامر" هم با او شریک هستند .پس از ایشان متصدی امر حکومت و منشاء صدور این امر و نهی ها می باشند.
این دو جنبه با هم تفاوت دارند. در جنبه اول رسول فقط سخن خدا را می رساند و تبین و تشریع او هم مستند به وحی غیر قرآنی است و از جانب خود سخن نمی گوید و تصمیم نمی گیرد . اطاعت او عین اطاعت خداست ،زیرا او واسطه ابلاغ حکم و امر خداست و از خود، شأن و استقلالی ندارد.
از جنبه دوم گر چه اطاعت از او به امر خدا واجب است و در این صورت هم اطاعت از او اطاعت از خداست. زیرا ناشی از امر خداست ،ولی بالاخره حکم و امر صادر از رسول است، به اعتبار این که مصدر امر و حکومت است. با توجه به این دو جنبه "اطیعوا" تکرار شده است.
در "اطیعوا الله" منظور اطاعت از وحی و تشریع است که ولایت تشریعی با خدا و رسولش می باشد . رسول در این جا از باب واسطه در تشریع و ابلاغ منظور می باشد.
در "اطیعوا الرسول و اولی الامر" منظور اطاعت از اوامر ولایی رسول و اولی الامر می باشد.(3)
"اطیعوا" تکرار شد تا به این دو جنبه بودن توجه دهد و هر دو را واجب گرداند.
پی نوشت ها:
1. نساء(4)آیه59.
2. ترجمه المیزان،ج4،ص618.
3. همان،ص616-620.