من کسی رامیشناسم که ازدواج نمی کندوبازنی ارتباط درحدارتباط زناشویی داردو اوفامیل ماست ودرجلوی فامیل آن زن راآورده ومی گوید که دوستش است منظورم این است که قبح وحیای آن شخص ریخته است میخواستم امربه معروفش کنم چگونه این کارراانجام دهم با ذکرچند حدیث وروایت راهنماییم کنید متشکرم
با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با این مرکز.
احساس مسئولیت شما نسبت به انجام وظیفه مهم امر به معروف و نهی از منکر، قابل تقدیر است. برای شما آرزوی موفقیت داریم.
امر به معروف و نهى از منکر مسئولیت بزرگى است که باید با ظرافت خاص انجام گیرد. طبیعى است که اگر این فریضه الهى به طور شایسته عملى نگردد، چه بسا اثر معکوس خواهد داشت. از این رو اسلام آداب و شرایط خاصى را براى امر به معروف و نهى از منکر در نظر گرفته است که شخص ابتدا باید از آن ها آگاهی داشته باشد .
شرایط امر به معروف در توضیح المسائل حضرت امام (ره) بیان شده است ، اما مهم ترین آداب آن عبارتند از:
1_ حُسن برخورد:
قرآن مجید خطاب به پیامبر اکرم(ص) مى فرماید:
«اى پیغمبر! به بندگانم بگو که با مردم با نیکوترین وجه صحبت نمایند».(1)
خداوند از حضرت موسى (ع) مى خواهد با فرعونى که ادعاى خدایى دارد ،با نرمى و ملاطفت تکلم کند و به ایشان بگوید: آیا میل دارى که پاکیزه شوی؟ آیا مى خواهى تو را به راه خداوند هدایت کنم تا به درگاه او خاشع شوی؟(2)
هرگز نمى توان با خشم و خشونت جوانى را از گناه باز داشت. روح جوان بسیار آسیب پذیر است و در برابر برخورد قهر آمیز واکنش نشان مى دهد ؛ از این رو باید مواظب بود تا لطمه اى به شخصیت افراد وارد نشود. استفاده از جملاتى مانند «این عمل در شأن شما نیست» و «شأن شما بالاتر از این ها است»، «سرمایه هاى این مملکت هستید و جامعه و تاریخ به شما امید دارد» بسیار مؤثر است. امام خمینى در این باره مى گوید:
سزاوار است آمر به معروف و ناهى از منکر،در امر و نهى خود و مراتب انکارش، چون طبیبى دلسوز و پدرى مهربان که مصلحت مرتکب را رعایت مى کند ،باشد و انکارش بر او خصوصاً و بر امت عموماً لطف و رحمت باشد.(3)
2_ جلب اعتماد:
امر به معروف و نهى از منکر در صورتى با موفقیت انجام مى گیرد که اعتماد طرف مقابل جلب شود. بدون جلب اعتماد نمى توان در شخصى نفوذ کرد، از این رو امام علی(ع) مى فرماید:«دل هاى مردم وحشى است، پس هر کسى بتواند با آن ها الفت برقرار کند، به او روى خواهند آورد».(4) براى این کار باید به خطاکار شخصیت داد و از به کار بردن الفاظ تحقیر آمیز خوددارى کرد.
3_ در نظر گرفتن وضع روحى و روانی:
در اجراى صحیح امر به معروف و نهى از منکر باید شرایط مخاطب را در نظر گرفت. اگر عصبانى است، نمى توان نصیحت کرد. امام علی(ع) مى فرماید:«براى دل هاى آدمیان، علاقه و اقبال و گاهى تنفر و ادبار است. هنگامى که مى خواهید کارى را انجام دهید ،از طریق علاقه اشخاص وارد شوید، زیرا هنگامى که کسى را مجبور بر کارى کنید ،نابینا مى شود».(5) یعنى خود را به کورى و کرى مى زند.
4_ محترم شمردن عقاید افراد:
دختر خانمى که لباس مبتذل پوشیده و یا جوانى که سر و وضع خاصى دارد و یا دختر و پسری که با یکدیگر روابطی دارند ، این ها را ارزش تلقى مى کنند .نشانه شخصیت مى دانند. اگر چه از دید ما این نظریه باطل است اما باید توجه داشت که توهین کردن به عقیده و نظر آن ها توهین به همة وجودشان خواهد بود.
حتماً مى دانید وجوب امر به معروف و نهى از منکر شرایطى دارد و از جمله:
1- خود آمر و ناهى از آن چه مى خواهد نهى و یا ارشاد کند، آگاهى داشته باشد.
2- بداند حرفش اثر دارد.
3- براى خودش و خانواده و بستگانش ضرر جانى و مالى و آبرویى و... نداشته باشد..
درهر صورت با وجود چنین شرایطى :
اولاً: در میان جمع و افرادى که طرف پیش آن ها آبرو و حیثیت دارد نباشد .
دوم: با زبان نرم و لطیف با او برخورد کند. وقتى حضرت موسى به مقام نبوت رسید، از طرف خداوند مأموریت پیدا کرد به اتفاق برادرش هارون پیش فرعون بروند . او را امر به معروف و نهى از منکر کنند.خداوند به آن ها فرمود: وقتى پیش او رفتید ،با خشونت برخورد نکنید. با زبان خوش و شیرین به او متذکر شوید.(6)
سوم: ابتدا به صورت کنایه و غیر مستقیم به او متذکر شوید.
پینوشتها:
1. اسراء (17) آیه .
2. نازعات (79) آیه 18 و 19.
3. تحریر الوسیله، ج1، ص 481.
4. نهج البلاغه،قصار 47.
5. همان، قصار 193.
6. طه (16) آیه 43.
