پرسش 1:
احاديث و توصيه هاي ائمه در مورد علم، را ذکر نماييد.
پاسخ:
با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با اين مرکز.
احاديث و توصيه هاي ائمه(عليهم السلام) در اين زمينه بسيار است که به نمونه هايي از آن ها اشاره مي کنيم :
امام صادق (ع) فرمود : « به طلب دانش و علم برخيزيد، هر چند با فرو رفتن در گرداب ها و در خطر افتادن جان ها همراه باشد».
امام باقر (ع) فرمود : « هيچ بندهاى نيست که در جستجوى دانش، شب را به روز يا روز را به شب آرد، مگر آن که در رحمت خدا درآيد. فرشتگان به او بانگ بر آورند که «آفرين به آن کس که به زيارت خدا مىرود . چنين کس همين گونه راه بهشت را بپيمايد».
امام على (ع) فرمود: « دانش بياموزيد، که آموختن آن حسنه است. گفتگو در باره آن تسبيح است. جستجوى آن جهاد است. آموختن آن به کسى که نمىداند صدقه است ... علم مونس است در بيمناکى. يار است در تنهايى. سلاح است بر ضد دشمنان. آرايشى است در ميان دوستان. خدا به برکت علم، گروه هايى را برمىآورد . پيشوايان خير و نيکى قرار مىدهد، تا ديگران از آنان پيروى کنند .... علم زندگى دل هاست .... مايه نيرومندى تنها در برابر سستى... از روى علم و دانايى است که خدا اطاعت و پرستش مىشود» .
امام صادق(ع) فرمود : « دوست ندارم جوانى از شما را جز آن ببينم که شب را در يکى از دو حال به روز آورد: يا عالم باشد يا جوينده علم. اگر چنين نکند ،تقصير کرده و چون تقصير کند خويشتن را تباه ساخته باشد. چون خويشتن تباه سازد، گناهکار باشد. چون گناهکار باشد، در دوزخ جاى گيرد».(1)
رسول خدا (ص) فرمود: ارزش علم و دانش نزد خدا بيش تر از ارزش عبادت است......(2)
پي نوشت ها:
1. الحيات ،ترجمه آرام ، ج1 ، ص71 تا 75.
2. ترجمه ج67و 68 بحارالانوار ، موسوي همداني ،ج1 ،ص 31.
پرسش 2:
احاديث و توصيه هاي ائمه در مورد، اخلاق را ذکر نماييد.
پاسخ:
در مورد تقاضاي شما احاديث و کتاب هاي زيادي است که موضوعات مختلف اخلاقي را از زاويه هاي گوناگون مورد توجه قرار داده ، از هر زاويه آيات و روايت مناسب را يادآوري کرده که مي توانيد به آن ها مراجعه کنيد از جمله :
ميزان الحکمه ، ري شهري-
آثار الصادقين،احسانبخش-
ترجمه اصول کافي،ج3 و 4،ترجمه صادق حسن زاده و...
اميد است با مراجعه به يکي از کتب نامبرده يا کتاب هاي مشابه مطلوب تان حاصل شود.
به چند مورد از روايات و توصيه هاي ائمه اشاره مي کنيم :
1- امام صادق (ع) فرمود:
« خُلق هديهاى است که خداوند به بندگانش هديه مىکند. بعضى از اخلاق از طبيعت بر مىخيزد . بعضى هم اکتسابى مىباشد.
راوى گويد: عرض کردم کدام يک بهتر هستند ، فرمود : آن کس که از روى فطرت و طبيعت عمل مىکند اختيارى نيست. طبيعت به او حکم مىکند که آن کارها را انجام دهد، ولى کسى که صبر مىکند و با نيت و شکيبائى با خلق نيک رفتار مىکند ، افضل مىباشد».(1)
2- به داوود(ع) وحى رسيد که اخلاق خود را مانند اخلاق من گردان . همانا يک قسمت از اخلاق من اين است که بسيار شکيبايم . شکيبا و صابر اگر در حال صبر بميرد ، شهيد مرده است . اگر زنده بماند، عزيز است. بدانيد که صبر کردن بر آنچه که نفس از انسان مي خواهد، سرلوحه پيروزي است . شکيبائى بر محنتها سرلوحه فرج و گشايش است.(2)
3- امام صادق (ع) فرمود :خداوند رسول خدا (ص) را به مکارم اخلاق آراسته ساخت . خود را بدان بيازمائيد . اگر در شما باشد، خدا را حمد کنيد . فزونى آن را بخواهيد .
آن را ده شمرد: يقين، قناعت، صبر، شکر، بردباري، حسن خلق، سخاوت، غيرت، شجاعت. مروت(3)
4- امام صادق (ع) فرمود: رسول خدا در سخنرانى خود فرمود:
آيا شما را به بهترين اخلاق دنيا و آخرت خبر ندهم؟ آن ها عبارتند از:
گذشت از آن کس که به تو ستم روا داشته،
اينکه پيوند کنى با آن کس که رابطهاش را از تو بريده،
نيکى نمودن به آن کس که به تو بدى نموده،
بخشش به کسى که تو را محروم ساخته است.
همانا در نهاد دشمنى و کينهتوزى، بريدن و چيدن نهفته است، منظورم بريدن مو نيست ، بلکه بريدن دين است.(4)
پي نوشت ها:
1.ايمان و کفر، ترجمه الايمان و الکفر بحارالانوار، ج2 ،ص 285.
2.ارشاد القلوب ،ترجمه رضايي ،ج1 ، ص 306.
3.امالي شيخ صدوق ، ترجمه کمره اي ،مجلس 39 ،ص 221.
4.امالي شيخ مفيد ، ترجمه استاد ولي ، مجلس 23 ، ص200.
پرسش 3:
احاديث و توصيه هاي ائمه در مورد توسعه را ذکر نماييد.
پاسخ:
سؤال شما در مورد توسعه، کلي است و اينکه هدف شما از سؤال با چه نگاهي است مشخص نيست، يعني منظور شما توسعه فرهنگي است ، يا اجتماعي، يا علمي، يا اخلاقي،يا اقتصادي ،يا نظامي،يا سياسي و يا مسائل ديگر؟
از پاسخ به اين سوال معذوريم . در ارتباط بعدي محدوده آن را روشن کنيد تا بتوانيم به طور شفاف و دقيق پاسخ بدهيم.
