درمورد مشاوره و احکامه این سوال من

با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با اين مرکز.
قرآن مجيد در سوره حجرات به ساختن جامعه اسلامى بر اساس معيارهاى اخلاقى پرداخته و مى‏فرمايد:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسى‏ أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ عَسى‏ أَنْ يَكُنَّ خَيْراً مِنْهُنَّ وَ لا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ وَ لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ بِئْسَ الاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمانِ وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ * يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَ لا تَجَسَّسُوا وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوهُ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِيمٌ ؛(1)
دستورهاى ششگانه‏اى كه در دو آيه فوق مطرح شده (ترک مسخره کردن ، عيبجويى ، صدا زدن افراد با القاب زشت، گمان بد به ديگران داشتن ، تجسس در زندگي افراد و غيبت نمودن ) هر گاه به طور كامل در جامعه پياده شود، آبرو و حيثيت افراد جامعه را از هر نظر بيمه مى‏كند. نه كسى مى‏تواند به عنوان خود برتربينى ديگران را وسيله تفريح و مسخره قرار دهد، نه مى‏تواند زبان به عيبجويى اين و آن بگشايد، نه با القاب زشت‏ حرمت و شخصيت افراد را در هم بشكند. نه حق دارد حتى گمان بد ببرد، نه در زندگى خصوصى افراد به جستجو پردازد، و نه عيب پنهانى آن ها را براى ديگران فاش كند.
پيغمبر گرامى مى‏فرمايد:« ان اللَّه حرم من المسلم دمه و ماله و عرضه ؛
خداوند خون و مال و آبروى مسلمان را بر ديگران حرام كرده » (2)
آيات فوق و روايات اسلامى نشان مى‏دهد که سرمايه بزرگ انسان در زندگى حيثيت و آبرو و شخصيت او است. هر چيز آن را به خطر بيندازد، مانند آن است كه جان او را به خطر انداخته باشد، بلكه گاه ترور شخصيت از ترور شخص مهم تر محسوب مى‏شود، روزى پيامبر خطبه خواند و فرمود :
« يا معشر من آمن بلسانه و لم يؤمن بقلبه! لا تغتابوا المسلمين، و لا تتبعوا عوراتهم، فانه من تتبع عورة اخيه تتبع اللَّه عورته، و من تتبع اللَّه عورته يفضحه فى جوف بيته؛
اى گروهى كه به زبان ايمان آورده‏ايد و نه با قلب! غيبت مسلمانان نكنيد، و از عيوب پنهانى آن ها جستجو ننمائيد، زيرا كسى كه در امور پنهانى برادر دينى خود جستجو كند ،خداوند اسرار او را فاش مى‏سازد، و در دل خانه‏اش رسوايش مى‏كند"! (3).
تمام اين تأكيدات و عبارات تكان دهنده به خاطر اهميت فوق العاده‏اى است كه اسلام براى حفظ آبرو، و حيثيت اجتماعى مؤمنان قائل است، نيز به خاطر تأثير مخربى است كه اين صفات در وحدت جامعه، و اعتماد متقابل و پيوند دل ها دارد.
براي حفظ آبروي افراد بايد از تمسخر و عيبجويى و گمان بد و تجسس و غيبت دوري گزيد.
در نامه خود نوشته اید :تکلیف من نسبت به این مورد چیست؟
برای روشن شدن وظیفه خود به موارد ذیل توجه کنید:
1 - در مكتب آسمانى اسلام ، احترام به عزت و شرافت و اجتناب از خوارى و ذلت ، يك اصل ثابت در جميع شئون مادى و معنوى شناخته شده است .
از نظر شرعي وظيفه داريد که با اخلاق نيک و زبان ملايم افراد مذکور را امر به معروف و نهي از منکر کنيد. اما مراقب باشید کار را به دعوا و مجادله نرسانيد. فقط به تذکر و نصيحت با اخلاق نيک و بدون خشونت اکتفا کنيد. روشن است كه امر به معروف براي تبديل وضعيت نامطلوب به وضعيت بهتر و نيكوتر است . اگر گفتن شما تاثيري ندارد، تکليفي نداريد. اگر تا به حال چند بار تذكر داده ايد، بهتر است از اصرار بر این مساله خودداری نمایید و در چهره و برخورد با آن ها ناراحتی خود را به ایشان بفهمانید.
2- توجه به عواقب دردناك دنيوي و اخروي اين صفت ناپسند و انديشه در آثار نكبت بار و كيفرهاى سنگين الهى - كه ارتکاب اين رذيله اخلاقي موجبات آن را فراهم مي آورد - از نکاتی است که می توانید دوستان خود را به آن متذکر شوید.
3- آبرو از حق الناس است . تا صاحب حق راضى نشود، خدا او را نمى بخشد . چه بسا کسي که مرتکب رذيله مذکوره مي شود ، دسترسى براى جلب رضايت طرف پيدا نمى كند، و بار گناه براى هميشه بر دوش او مى ماند. توجه دادن به اين حقيقت می تواند دوستان تان را از ادامه این کار بازدارد.
4- به جهت اعلام نارضایتی از عمل این افراد و حفظ آبروي افراد ،مجالسي را که در آن ها افراد به خصوص دختر خانمی که همسایه شما هستند، مورد تمسخر و عيبجويى و و گمان بد و غيبت و... قرار مي گيرند ـ مخصوصاً در مورد كسانى كه اين افعال زشت به صورت
عادت براى افراد حاضر در آن مجالس در آمده - ترک کنید.
اگر اقدامات بالا را انجام دادید و موثر نشد ، بیش تر از این وظیفه ای ندارید.

پي نوشت ها :
1. حجرات(49) آيات 12-11.
2. المحجة البيضاء ،ج5 ،ص 268.
3. همان ،ص 252 .