من چیکار کنم میخوام خودم باشم اعتماد به نفس داشته باشم کارایی رو که دوست دارم و میدونم تواناییش رو دارم انجام بدم مثل جلو رفتن برای حل تمرینات ریاضی یا سوال پرسیدن از استاد سر کلاس اما استرس نمیذاره من قبل از دانشگاه جز شاگرد اول کلاس بودم همه ی معلمانم هم قبولم داشتن وهمیشه هر سوالی داشتم حتی اگه واسه بچه ها مسخره بود اما بدون هیچ ترسی سوالاتمو میگفتم و معلمام واسه همین جرات تشویقم میکردن اما حالا که ترم اول دانشگاهم به حدی رسیدم که حتی خجالت میکشم جواب سوال استادمو بدم گاهی وقتام رفتارایی انجام میدم که نه تنها دوستام بلکه خانواده ام هم از من به شدت از اخلاقم ناراحت میشن اما من که نمیخوام اینطوری بشه میشینم غصه میخورم میخوام راه حل پیداکنم اما... خواهشا شما کمکم کنید تا بتونم خودمو پیدا کنم من میخوام مثل قبل شاگرد برتر کلاس باشم و بدون ترس و خجالت سوالامو سر کلاس بپرسم نمیدونم شاید واسه وجود پسرا تو کلاسه اما حتی اگه به من خیره هم بشن بهشون نگاهم نمیکنم پس علت چیه چیکار کنم؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!!!
خواهر گرامی با تشکر از تماس تان با این مرکز
نشانه هاى گفته شده همه حاکى از احساس حقارت (کوچکى) و عدم اعتماد به نفس است که خودتان نیز بدان اشاره کردهاید. قطعاً در پیدایش این مشکل، عواملى موثر بوده که شناخت آن در درمان احساس حقارت و اصلاح رفتار بسیار مهم و حیاتى است.
"عزت نفس" يک منبع انرژي است. يک چتر وسيعي است که" اعتماد به نفس " زير سايه آن است. اعتماد به نفس يعني ديدن خود به عنوان فردي توانا با کفايت، دوست داشتني ومنحصر به فرد.
شناخت مثبت و سازنده که هر فرد از خود دارد، اعتماد به نفس میباشد. اعتماد به نفس به فرد کمک میکند تا نیروی درونی خود را به خوبی شناخته و از آن ها در جهت شکوفایی استعدادها و بهبود زندگی خود بهره ببرد. فردی که اعتماد به نفس دارد ،در مقابله با مشکلات، خود را نمیبازد. استقامت و پشتکار فراوانی از خود نشان میدهد. او در شرایط دشوار همواره خود را آماده نشان میدهد. همواره دارای این تصور است که بهتر از هر کسی از عهده کارها بر میآید.
راهکارهای عملی زیر را جهت حل مشکل خود بکار ببندید:
1. اعتماد به نفس، پدیدهاى اکتسابى است، نه ذاتى. اگر خود را در این مورد ضعیف و ناتوان مىیابید، مىتوانید با استفاده از روشهاى علمى و با روحیه امیدوارى براى تغییر شخصیت خود اقدام نمایید.
2. اعتماد به نفس، شرط موفقیت شما در مراحل مختلف زندگى است. پس کسب آن را با جدّیّت دنبال کنید. ثبات شخصیت و پایدارى شما در برابر دشوارىها و تنگناهاى زندگى، درگرو اعتماد به نفس و خودباورى است. اگر خواهان ارتباط با دوستان و حضور در جمع و اظهار نظر هستید، باید خود را باور کنید.
3. نگرش و دید جامع شما درباره خود که از آن به «خود پنداره»(1) یاد مى شود، تأثیر خاصى بر رفتار شما دارد. اگر قضاوت انسان درباره خود مثبت باشد، از فعالیت خویش لذّت مى برد و به آینده امیدوار مى گردد. اما اگر ارزش یابى انسان از خود منفى باشد. از عزت نفس کمترى برخوردار است. نیز از موقعیتهاى اجتماعى، هراسناک است و خیلى سریع دلسرد مى شود و احساس یأس دارد. بر این اساس بعضى از روان شناسان در طبقه بندى نیازهاى انسان، نیاز به احترام و عزّت نفس را از نیازهاى اساسى بر شمردهاند.(2)
اسلام نیز بر این نکته پا مى فشارد و در احکام فردى و اجتماعى و توصیههاى اخلاقى اسلام، عزت و کرامت انسان محوریّت دارد. اگر فکر کنید از دوستانتان پایین ترید، با این تصور و تخیّل اوّلین قدم در راه شکست را برداشتهاید.
این اصل مهم در روان شناسى است که معمولاً همان اتفاقى مى افتد که به وقوع آن فکر مى کنید.(3)
ویلیام جیمز مى گوید: «بزرگ ترین کشف در زمانه ما، پى بردن به این راز است که مردم با تغییر در طرز تفکّر خود، قادر خواهند بود زندگى خود را عوض کنند».(4) جالب این که قرنها پیش، این نکته ظریف را مولاى متقیان على(ع) مطرح کرده و فرمودهاند: «من لم یُنجِد لم ینجد؛ کسى که خود را بالا نگیرد، بالا نمى رود».(5)
4. به هنگام بروز افکار منفى، اندیشه مثبت را درباره خویش مشخص کنید و آن را به ذهن تان تلقین نمایید. از واژه «نمى توانم، غیر ممکن است» استفاده نکنید. به جاى آن به خود بگویید: مى توانم و مى خواهم. بهترین موقع براى انجام تلقین به نفس، شب و قبل از خواب است.
5. هرگز از موقعیتهاى دشوار نگریزید، بلکه به جاى فرار از مسئله، به حل آن فکر کنید. در وسط میدان حاضر شوید . خود را در معرکهها قرار دهید، مثلاً از پاسخ دادن به سؤال دوستان و ابراز وجود نهراسید . به رغم میل باطنى، این کار را انجام دهید. برخى مواقع خود را وارد آن کرده و بیفکنید.
امام على(ع) مى فرماید: «هرگاه سختى چیزى باعث بیم و هراست شد، تو نیز در مقابل آن سخت و مقاوم شو که با تن دادن به سختىها، مشکل بر تو آسان خواهد شد».(6)
6. زندگى نامه علما ، بزرگان و نام آوران عرصههاى علم و اندیشه را مطالعه کنید که در ایجاد اعتماد به نفس بسیار مؤثر است.
7. با تقویت مبانى دینى و انجام عبادات مانند نماز و روزه و دعا و توکّل بر خدا، اراده خود را تقویت کنید. از این طریق احساس مى کنید دیگر تنها نیستید و توانایى غلبه بر مشکلات را پیدا کردهاید.
8. مقتدرانه و با گام هاي بلند راه برويد.سرعت راه رفتن تان را 25%تندتر كنيد.حركات بدن نتيجه واكنش ذهن است. آدم هاي با اعتماد به نفس راه رفتن شان كمي شبيه به دويدن است,انگار به جاي مهمي مي روند و يا كار مهمي دارند.اين تكنيك را بكار ببريد تا نگرش محيط خارجي نسبت به شما تغيير كند.
9. نگاه كردن به چشمان ديگران را تمرين كنيد. عدم نگاه به ديگران 2معنا دارد:
الف: احساس گناه در برابر او.
ب:احساس ضعف وناتواني در برابر وی.
10.خندان باشيد.لبخند شما بهترين دارو براي كمبود اعتماد به نفس است.
11.هيچ گاه خود را با ديگران مقايسه نكنيد.
12- تمرين هاي ريلاكسيشن را از اينترنت گرفته و در مورد فوبياي اجتماعي از سايت هايي مانند ويكي پديا استفاده فرماييد.
در پایان توصیه می کنیم کتاب "جوان و نیروى چهارم زندگى" از محمد رضا شرفى و "معجزه اراده" از وینسنت پیل را تهیه کرده و مطالعه کنید.
موفق باشید.
پى نوشتها:
1.نهج البلاغه، خطبه 225.
2.برونینگ، روان شناسى تربیتى، اصول و کاربرد آن، ترجمه على نقى خرازى، ص 245.
3.مزلو،ابراهام، انگیزش و شخصیت، ترجمه احمد رضوانى، ص 82.
4.وینسنت پیل، معجزه اراده، ص 76.
5.همان.
6.غررالحکم، ج 5، ص 253.
