تفاوت خدایان ادیان

با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با این مرکز.
پیش از پاسخ تذکر نکاتی چند ضروری است.
1- شیعه و وهابیت دو فرقه و دو مذهب از مذاهب اسلامی هستند ،نه دو دین در عرض دین اسلام . بنابراین خدای شیعه همان خدای اسلام است . خدای هر فرقه دیگری از مسلمانان همان خدائی است که اسلام معرفی کرده است.
البته ممکن است در برخی از فرقه ها در تفسیر برخی از صفات خدا اختلافات و انحرافاتی وجود داشته باشد ، ولی اصل توحید در نزد همه مسلمانان یک حقیقت است و اختلافی در آن نیست .
2- بررسی ماهیت اعتقاد هر یک از ادیان مسیحیت و یهودیت و اسلام در توحید الهی امری است وسیع که نیاز به فرصت و مجال وسیع و مناسب دارد که در اختیار ما نیست.
هر سه دین اسلام و مسیحیت و یهودیت جزو ادیان توحیدی به حساب می آیند. یعنی در همه این سه دین اعتقاد به خدای واحد وجود دارد.
اما در این بین آنچه که این سه دین را از هم جدا کرده، تفسیر هائی است که مسیحیان و یهودیان از توحید ارائه کرده اند که به واسطه این تفسیر ها که گاه سر از شرک و الحاد در می آورند ، خدا در مسیحیت و یهودیت و اسلام متفاوت شده است .
البته بحث بر سر اینکه هر یک از این سه دین چه نگاهی به توحید دارند ، بحث مفصلی است . نمی توان آن را در یک پاسخ مختصر گنجاند.
به عنوان نمونه در مسیحیت تصویری که از توحید در کتاب مقدس ارائه می شود، برخلاف آن تصویری است که بزرگان مسیحیت از خدای واحد ارائه کرده اند.
در عهد جدید مسیحیت ( اناجیل چهارگانه ) خدا را واحد ازلی و معبود لاشریک می یابید همان گونه که عیسی خدا را «خدای واحدِ حقیقی» خواند. (1) ولی این آموزه توحید با اعتقاد به تثلیث مشرکانه که به خاطر استفاده غلط و مغالطه آمیز از برخی عبارات کتاب مقدس به وجود آمده ، در هم آمیخته و دچار یک تناقض و پارادوکس گردیده است. عباراتی همچون : « ایشان را به اسم اب و ابن و روح القدس تعمید دهید ». (2)
بر همین اساس مسیحیت کنونی در مورد خدا اعتقاد به توحید در ضمن اعتقاد به اقانیم ثلاثه ( پدر ، پسر ، روح القدس ) پیدا کرده که هم به لحاظ منطقی مساله ای غیر قابل پذیرش است و هم توحید الوهی را از بین می برد.
در مورد یهودیت نیز چنین مساله ای وجود دارد.
در کتاب مقدس یهودیان بخش تورات در بخش هائی از آن صریحا اعتقاد به خدای واحد و ازلی و سرمدی را جزو اعتقادات اصلی یهودیت می شمارد :« ای اسرائیل بشنو: یَهوِه خدای ما یَهوِۀ واحد است. » (3) لکن در همین تورات به گونه ای از صفات خدای متعال سخن می گوید که اعتقاد به توحید اولیه را از پایه فرو می ریزد. مانند داستانی که به حضرت یعقوب علیه السلام نسبت می دهند که در این داستان او با خدا کشتی گرفت. جالب این جا است که خدا به نوعی از بنده خود یعقوب شکست خورد. (4)
اختلافات و تناقضات در کتب مقدس این دو دین بزرگ تنها به این خاطر است که این دو دین و شریعت در طول تاریخ دچار تحریف شده و از مسیر اصلی و حقیقی خود خارج شده اند. آموزه های صحیح آن که نازل شده از طرف خدای متعال است ،با آموزه های غلط و فهم بشری در هم آمیخته و آن را دچار کدری و آلودگی نموده است.
بر همین اساس بود که خدای متعال در ادامه این دو شریعت ، شریعت اسلام را برای بشر فرستاد . با حفظ کتاب مقدس آن از انحراف و تحریف آن را برای بشر جاودانه ساخت تا منبع پاک و زلالی در دسترس بشر تا نهایت جهان وجود داشته باشد که بتواند به کمک آن از انحراف و تحریف و افتادن در چاه شرک و کفر خود را رهائی بخشد.
اسلام به تفکر و تعقل در باب اصول اعتقادی از جمله توحید و اعتقاد به خدای واحد توصیه کرده است: « إِنَّا أَنْزَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِیًّا لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ ؛ قرآن را به زبانى عربى نازل کردیم شاید به عقل آیید " (5 ) همچنین در آیه دیگر می فرماید :
« اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ یُحْیِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها قَدْ بَیَّنَّا لَکُمُ الْآیاتِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُون‏ ؛
بدانید که خداوند زمین را پس از مرگش زنده مى‏کند. ما آیات خود را براى شما بیان کردیم. شاید به عقل آیید" (6) . بر اساس همین توصیه خود به خردگرائی و خردورزی در باب اعتقادات در تبیین آن ها از روش عقلی و برهانی استفاده کرده است.
توحید اسلامی به اندازه ذره ای با شرک در ذات و صفات در هم نیامیخته است . هر آنچه را که اصول عقلی و براهین یقینی اثبات کننده اند، به عنوان اعتقاد صحیح به بشر معرفی کرده است. البته برخی از فرقه های اسلامی در برخی از صفات خدای متعال به خاطر دور ماندن از خانه مفسران حقیقی قرآن که پیامبر آن ها را بعد از خود به عنون یاران و همراهان همیشگی قرآن و مفسران آن معرفی کرده است، یعنی اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام ، دچار انحراف و کج فهمی هائی شده اند که در تبیین اعتقاد وهابیت به توحید و صفات الهی این تحریفات نشان داده می شود.
در توحید اسلامی خدا واحد و احد است :« قل هو الله احد * الله الصمد * لم یلد و لم یولد* و لم یکن له کفوا احد » (7) بدون اعتقاد به تثلیث مشرکانه مسیحی و حتی در مقام نقد آن بر آمده و اعتقاد به آن را منافی با توحید و کفر آمیز دانسته است :
« لَقَدْ کَفَرَ الَّذینَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَةٍ وَ ما مِنْ إِلهٍ إِلاَّ إِلهٌ واحِدٌ وَ إِنْ لَمْ یَنْتَهُوا عَمَّا یَقُولُونَ لَیَمَسَّنَّ الَّذینَ کَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلیم‏ ؛
آن ها که گفتند: «خداوند، یکى از سه خداست» (نیز) به یقین کافر شدند ،معبودى جز معبود یگانه نیست . اگر از آنچه مى‏گویند دست بر ندارند، عذاب دردناکى به کافران (که روى این عقیده ایستادگى کنند،) خواهد رسید. " (8)
در اسلام خدا « لیس کمثله شیء » (9) است بر خلاف توحید یهودی که خدا را در حد یک پادشاه قدرتمند که حتی ممکن است از بنده خود شکست بخورد ،تنزل داده است. در اسلام خدا موجودی غیر مادی و بی نهایت و لم یزلی است ،برخلاف توحید تحریف شده مسیحیت کنونی که خدا را در جسم یک انسان به نام مسیح حلول می دهد و آن را انسان خدا نما و خدا در هیکل انسانی می داند.
تفاوت های عمده بسیاری وجود دارد که به همین اجمال بسنده می کنیم.
برای مطالعه تفصیلی در مقایسه نگاه ادیان بزرگ ابراهیمی به خدا و صفات خدا شما را به مطالعه برخی از مقالات و کتاب هائی که نگاشته شده است توصیه می کنیم.

1. <http://www.pedar.net/1505.html>
2. <http://www.pedar.net/246.html>
3. <http://www.tahoordanesh.com/docs/8f4f03015027.php>
4. کتاب آشنائی با ادیان بزرگ ، حسین توفیقی
همچنین برای مطالعه در باب اعتقاد وهابیت به توحید و صفات الهی مراجعه کنید به : <http://www.valiasr-aj.com/fa/page.php?bank=shobheh&id=34>
نیز برای مطالعه در باب نگاه شیعی به توحید خدا و صفات خدا که نگاه ناب اسلامی است و استفاده شده از منبع وحی و بیانات مفسران حقیقی کتاب خدا و نیز براهین عقلی و فلسفی است مراجعه کنید به کتاب های کلامی و اعتقادی مانند :
آموزش عقائد ، آیت الله مصباح یزدی -
مجموعه آثار شهید مطهری ج 1، 2 ، 3 ، 4 -
کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد ، خواجه نصیرالدین طوسی و علامه حلی .
برای دسترسی آسان تر می توانید به این آدرس نیز مراجعه کنید : <http://www.askquran.ir/showthread.php?t=3405>
و مسیحیت مقایسه ای از زیبایی نژاد

پی نوشت :
1.یوحنّا ۱۷:‌۳.
2.بخش پایانی انجیل متی
3.تثنیه ، 4:6.
4.سفر پیدایش 32: 24-32.
5.یوسف (12)، آیه 2.
6.حدید( 57)، آیه 17.
7. سوره اخلاص(112)
8. مائده (5)، آیه 73 .
9. شوری (42)،آیه 11.