روانشناسي

پرسشگر گرامی با سلام سپاس از ارتباط تان با این مرکز.
دوست گرامي! ضعف گفته شده، بیش تر حاكي از احساس حقارت (كوچكي) و خود کم بینی است . منشأ خود كم بيني و كم رويي، عدم اعتماد به نفس است؛ براي اين كه آدمي بتواند شايستگي خويش را در جامعه بروز بدهد، بايد اعتماد به نفس پيدا كرده و احساس حقارت را كنار بگذارد. احساس حقارت و خود كم بيني به علت متفاوت بودن نوع تربيت هاي خانوادگي و فرهنگ هاي اجتماعي ، داراي آثار و عواقب گوناگوني است. برخي افراد به خاطر احساس خود كم بيني، اعتماد به نفس را از دست مي دهند . خود را براي انجام فعاليت هاي مهم علمي و اجتماعي ناتوان مي بيند، بلكه از انجام هر گونه فعاليتي در انظار مردم احساس ترس و وحشت مي كنند. به طور کلی هراس يا ترس خود ساخته منشأ پيدايش كم رويي و به دنبال آن احساس حقارت و خود كم بيني و در نتيجه بحران هويت و عدم اعتماد به نفس است.
دكتر احمدي مي گويد: احساس حقارت، از ارزيابي نادرست خويش سرچشمه مي گيرد و بر عدم كارآيي خيالی يا واقعي مبتني است. اين احساس وقتي براي جوان پيش مي آيد كه خود را پايين تر از نورم(حد و ميزان) مطلوب ببيند و تصور كند به آن چه كه خود را شايسته آن مي داند، نرسيده است.(1) ممكن است فرهنگ خانوادگي، گروه هم سن و سال ها ، يا صنفي كه در آن اشتغال دارد و يا جامعه اي كه در آن زندگي مي كند موجب گردند چنين احساس و روحيه اي در فردي رشد كند و به تدريج افزايش يابد.
خوشبختانه ترس خود ساخته كه ريشه اكثر ناراحتي هاي است، از مشكلاتي است که درمان پذير است. اگر بخواهید و اراده خويش را مصمم سازید، مي توانید با تحليل حالات روحي خود، بر آن مسلط گردید و خويشتن را از شرّش رهايي بخشید و ترس و اضطراب را پايگاه و نردباني براي صعود به قلّه آسايش و آرامش روحي استوار مبدّل سازید.
كسي كه از اراده قوي و قدرت تصميم‏گيري جدي برخوردار نيست، در واقع اعتماد به نفس ندارد. انسان با نيروي اراده مي‏تواند در مسير موفقيت گام‏هايي استثنايي و معجزه آسا بردارد . توانايي‏هاي نهفته در خويش را تعالي بخشد و به اعتماد به نفس نايل گردد.
اعتماد به نفس، پديده‏اي اكتسابي است، يعني برخورداري از اعتماد به نفس، در گرو تمرين، رياضت و برنامه ريزي است، شخصي كه خود را در اين مورد ضعيف و ناتوان مي‏يابد، مي‏تواند با استفاده از روش‏هاي علمي و با روحيه اميدواري، براي تغيير شخصيت خود اقدام نمايد.
اعتماد به نفس يا خوداتكايي به معني باور داشتن توانايي‏هاي ذاتي خويش است. رمز پيروزي مردان و زنان بزرگ اين بود كه استعدادها و توانايي‏هاي طبيعي و دروني خويش را شناخته‏اند.
كسي كه خواهان موفقيت و كاميابي است ،بايد واژه هاي "نمي شود و نمي توانم" را از قاموس زندگي حذف نمايد . با اعتماد به نفس و اراده اي خلل ناپذير و اميد به آينده مشكلات را از پيش پاي خود بر دارد. با قاطعيت تصميم گیری کند . در واقع قاطعيت يكي از رموز موفقيت مردان بزرگ، اراده قوي و عزم راسخ آن‏ها بوده است. كساني كه از ميان موانع و مشكلات بگذرند و از تندباد حوادث به سلامتي عبور كنند، به اهداف متعالي خود خواهند رسيد.
چه بسا افرادي كه از امكانات خوبي برخوردارند، ولي به دليل سستي اراده و عدم اعتماد به نفس و عدم قاطعيت در امور، از اتخاذ تصميم بازمانده و به ركود و شكست تن داده‏اند . چه بسا افرادي كه با وجود امكانات كم و شرايط سخت، با عزمي راسخ و اعتماد به نفس به قله‏هاي رفيع موفقيت نائل گشته‏اند.
قاطعیت و دفاع از حق خود، چارچوبی است كه مشاركت درست را در مناسبات انسانی تضمین می كند. بدون وجود چنین چارچوبی كه به هریك از ما امكان ابراز وجود و تصمیم گیری در مقابل دیگران می دهد، اعتماد و اطمینان جای خود را به سوءظن می دهد و دلسوزی به بدبینی مبدل می شود. استفاده از حق قاطعیت نوعی هنر است و نیاز به اندیشه، حوصله و آگاهی دارد. روانشناسی اعتراض می گوید: قاطعیت و اعتراض ، خودخواهی و گستاخی نیست. پس وقتی كه قاطعانه عمل می كنید، احساس گناه نكنید. اعتراض درست موجب اعتماد به نفس می شود. پیدا كردن مهارت های كلامی مستدل و منطقی از اصول اولیه روانشناسی اعتراض است. هنگام «امر و نهی کردن» احساس حقانیت كنید. احساس حقانیت، مقاومت افراد را در برابر خواسته های تحمیلی دیگران بالا می برد. راضی نگه داشتن دیگران حدودی دارد كه باید جهت و جانب آن روشن باشد تا بهداشت روانی افراد را به مخاطره نیندازد.
ـ براي اطلاع بيش تر از كتاب هاي زير استفاده كنيد:
1. روش هاي افزايش عزت نفس، نوشته اسماعيل بيابانگرد.
2. اعتماد به نفس برتر، ترجمه حميد اصغر پور.
3. روان شناسي اعتماد به نفس، نوشته اسلامي نسب.
4. روان شناسي حرمت نفس، ترجمه جمال هاشمي.
5. روان شناسي كم رويي و روش هاي درمان از دكتر افروز.
6. رموز اعتماد به نفس از رابرت آنتوني، ترجمه اسماعيل كيواني.
7. روان‏شناسي اعتماد به نفس، از پيرداكو.
8. به خود اعتماد كنيد، از پترستر، ترجمه دكتر سروري.
9. جوان و نيروي چهارم زندگي از محمد رضا شرفي.

پي نوشت :
1. روان شناسي نوجوانان و جوانان، ص 213.