نماز

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
اگر بخواهيم به طور خلاصه پاسخ دوستتان را بيان كنيم بايد بگوييم:
بروز چنين حالتي براي فردي كه به ظاهر مومن است، ناشي از غرور دارد. اين غرور اوست كه او را بيش از اندازه به رحمت خداوند اميدوار كرده است. اين گونه افراد، همان مومنان گنهكارند كه در حقيقت فريب خورده اند. مي گويند خدا كريم و رحيم است. ما به رحمت خداوند اميدوار هستيم و به كرمش چشم دوخته ايم. چرا كه فرموده است"رحمتي وسعت كل شيء" گناهان بندگان در مقابل رحمت او چيزي نيست و رجاء به رحمت او نيز حالتي پسنديده است.
لكن همان گونه كه علماي اخلاق نيز فرموده اند اين گروه از مومنان از مومناني هستند كه فريب خورده اند. زيرا كه اين حالت ايشان، حاكي از نفاق و خدعه با خداست. كسي كه به چيزي اميدوار است در طلبش مي كوشد و هر كس كه از چيزي مي هراسد از آن مي گريزد.(1)
حكايت اين گونه افراد كه حق الله را ترك مي كند و با گفتن اينكه من حق الناس را رعايت مي كنم خدا خود حق الله را مي بخشد، به رحمت خدا اميدوار است، حكايت كسي است كه ازدواج نكند و لكن بگويد اميدوارم فرزندي داشته باشم. همانطوري كه چنين فردي احمق محسوب مي شود، از حماقت است كسي كه به رحمت خدا چشم بدوزد. ولي عمل صالحي انجام ندهد و از كار زشتي نپرهيزد يا اوامر الهي را ناديده بگيرد و در انجام واجبات و ترك محرمات الهي سستي كند. چرا كه « إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَريبٌ مِنَ الْمُحْسِنين».(2) و نيز مي فرمايد: إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ الَّذينَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا في‏ سَبيلِ اللَّهِ أُولئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّه(3) يعني مقام رجاء فقط لايق كساني است كه ايمان آورده و هجرت و جهاد نمودند و بديهي است مومن گنهكار در جمله اين گونه افراد نيست.
به امام صادق (ع) عرض شد: إِنَّ قَوْماً مِنْ مَوَالِيكَ يُلِمُّونَ بِالْمَعَاصِي وَ يَقُولُونَ نَرْجُو. گروهى از دوستان شما مرتكب گناهان مي شوند و مي گويند: ما اميدواريم،
فَقَالَ(ع)كَذَبُوا لَيْسُوا لَنَا بِمَوَالٍ أُولَئِكَ قَوْمٌ تَرَجَّحَتْ بِهِمُ الْأَمَانِيُّ مَنْ رَجَا شَيْئاً عَمِلَ لَهُ وَ مَنْ خَافَ مِنْ شَيْ‏ءٍ هَرَبَ مِنْه‏. دروغ گويند. دوست ما نيستند، آنها مردمى باشند كه آرزوها ايشان را به اين سو و آن سو برد، هر كه به چيزى اميدوار باشد، در راه رسيدن به آن كار كند، و هر كه از چيزى ترسد از آن بگريزد.(4)
و نيز فرمود: امام صادق (ع) مي فرمود: مؤمن، مؤمن نباشد تا آن كه ترسان و اميدوار باشد، و ترسان و اميدوار نباشد تا براى آنچه مي ترسد و اميدوار است عمل كند.(5)
آري ؛ ضعف در خداشناسي و سستي در ايمان به خدا و پيامبر و اهل بيت، ضعف در خودشناسي، ضعف در شناخت حقايق امور و ... مجموعه عللي هستند كه موجب مي شوند انسان مومن در اجراي اوامر الهي و نيز ترك محرمات سستي كند.
خواهر گرامي؛
تلاش شما براي آشنا ساختن دوستتان با نماز و دعوت ايشان به آشنايي با خداوند و عبادت او از برجسته ترين و متعالي ترين امور است. راهكارهاي عملي قابل ارائه به طور كلي به قرار زير است:
1- قبل از هر چيز، براي ترغيب دوست تان به نماز، تبليغ عملي داشته باشيد. مطمئن باشيد اگر خودتان به نماز اهميت دهيد موثر واقع مي شود. از نظر شرعي وظيفه داريد كه با اخلاق نيك و زبان ملايم او را امر به معروف و نهي از منكر كنيد.
2- براي ترغيب و تشويق به نماز، در آغاز بايستي زير بناهاي فكري افراد مذكور را مورد بررسي قرار داده و در اصلاح آن بكوشيد. ديدگاه فرد در مورد خداوند، جهان هستي، انسان، معاد و ... اموري است كه داراي نتيجه مستقيم بر عملكرد فرد است. پس بايد به تقويت و اصلاح اين مباني كوشيد.
3- هر شخصي يك نقطه پذيرش و به قول معروف «رگ خوابي» دارد. سعي كنيد اين رگ خواب و نقطه پذيرش را به دست آوريد. از اين كانال وارد شويد و هدف خود را تعقيب كنيد. دوستان مي‏توانند نقش‏آفريني حياتي گسترده‏اي بر يكديگر داشته باشند.
راهنمايي هاي تكميلي در اين زمينه را از همكاران بخش تلفني همين مركز به شماره (09640) جويا شويد.
پي نوشت ها:
1. اخلاق، مرحوم شبر، ترجمه الاخلاق، انتشارات هجرت، 1378، ص 320 .
2. اعراف (7) آيه 56.
3. بقره (2) آيه 218.
4. ثقة الاسلام كلينى، الكافي، دار الكتب الإسلامية تهران، 1365 ه. ش، ج2، ص 68.
5. همان، ج2، ص 71.
موفق و موید باشید