صندوقهای وام و قرض الحسنه

1- تأسیس صندوق های وام و قرض الحسنه خانوادگی، اشکال ندارد، لیکن گذاشتن پول به قصد وام گرفتن جایز نیست و اگر کسی به قصد اینکه وام بگیرد در صندوق عضو شود، گرفتن وام حکم ربا را دارد و جایز نیست.
اما اگر به قصد اینکه صندوق تقویت شود و کسانی که نیاز به پول دارد از آن استفاده کند بگذارد، و بعدا برای خودش هم وام بدهند؛ اشکال ندارد.(1)
هم چنین صندوق اگر وام را مشروط به دادن پول به صورت قرض الحسنه کند جایز نیست. ولی اگر بعد از گذاشتن پول به عنوان قرض الحسنه به کسی وام بدهد اشکال ندارد .
بنابر این اگر شما به قصد گرفتن وام در صندوق پول بگذارید. اصل قرض دادن شما در صندوق صحیح است. ولی وامی که می گیرید حکم ربا را دارد.
اما اگر به قصد گرفتن وام پول نگذارید. بلکه برای تقویت صندوق پول قرض الحسنه بگذارید و بعدا به شما وام بدهد اشکال ندارد.
2- کار مزد قرض الحسنه که به عنوان حق الزحمه در برابر خدماتی که انجام می دهند، در صورتی که به مقدار واقعی مخارج قرض الحسنه باشد، یعنی به اندازه ای باشد که انجام کار قرض الحسنه مانند گرفتن وام، اقساط و امثال این امور هزینه می برد، اشکالی ندارد، ولی افزون بر آن هر مقداری که باشد، ربا و حرام و گیرنده ضامن است؛یعنی اگر قرض الحسنه سود پول را به نام کار مزد بگیرد، جایز نیست. (2)
اگر مقصود شما از (( سود حاصل از وام ها )) ( چون قرض الحسنه سودی ندارد ) کار مزد باشد که توضیح داده شد، اشکال ندارد .
پی نوشت:
1.آیت الله خامنه ای، اجوبه الاستفتائات، س 1781 .
2.همان، سؤال 1786.