پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
علی(ع) پس از اتمام گردآوری قرآن، آن را بار شتر کرد و به مسجد آورد، در حالی که مردم پیرامون ابوبکر گرد آمده بودند. حضرت به آنان فرمود: بعد از مرگ پیامبر تاکنون به جمع آوری قرآن مشغول بودم و در این پارچه آن را فراهم کرده ام . تمام آنچه بر پیامبر نازل شده است، جمع کرده ام. مبادا فردا بگویید از آن غافل بوده ایم!
آن گاه یکی از سران گروه به پا خاست و با دیدن آن چه علی(ع) در نوشته ها فراهم کرده بود، گفت: به آن چه آورده ای، نیازی نیست و آن چه نزد ماست، ما را کفایت می کند.
علی فرمود: دیگر هرگز آن را نخواهید دید. بر من لازم بود پس از فراهم آوردن مصحف، شما را آگاه سازم تا آن را بخوانید و روز قیامت نگویید: شما را به یاری خود فرا نخواندم و حقم را به شما یادآور نشدم و شما را به کتاب خدا فرا نخواندم.
عمر به او گفت: آیا قرآنی که با ماست، از آنچه تو ما را به آن فرا می خوانی، بی نیاز نمی سازد؟!
آن گاه داخل خانه خود شد و کسی مصحف را پس از آن زمان ندید.
ابوذر می گوید: وقتی عمر خلیفه شد، گفت: ای ابوالحسن! کاش قرآنی را که نزد ابوبکر آوردی، می آوردی تا برآن گرد آییم. علی(ع) فرمود: هیهات! بدان راه نیست. من آن را تنها نزد ابوبکر آوردم تا حجت بر شما تمام شود و روز رستاخیز مگویید که ما از این بی خبر بودیم.
در دوران عثمان، طلحه بن عبدالله به امیرمومنان عرض کرد: به یاد داری آن روزی را که مصحف خود را بر مردم عرضه داشتی و مردم آن را نپذیرفتند؟ چه می شود امروز آن را ارائه دهی تا شاید رفع اختلاف گردد؟
حضرت فرمود: آیا این قرآنی که امروز در دست مردم است، تمام آن قرآن است یا آن که چیزی غیر از قرآن به آن اضافه شده است؟ طلحه گفت: البته تمام آن قرآن است. حضرت فرمود: اکنون که چنین است، چنانچه به آن اخذ کنید و عمل نمایید، به رستگاری رسیده اید. قرآنی که من جمع نموده ام، طبق امر رسول خدا باید به برترین مردم بعد از خودم و جانشینم که فرزندم، حسن است تحویل دهم. او هم باید به فرزندم، حسین تحویل دهد. سپس نزد فرزندان حسین، یکی پس از دیگری قرار گیرد تا آخرین ایشان به رسول الله برگرداند.
طبق روایات معتبر و به روایت امام صادق که فرمود:
هنگامی که قائم ـ عجل الله تعالی فرجه ـ قیام کند، کتاب خدا را در حد واقعی آن خواهد خواند و مصحفی را که علی(ع) نوشته بود، ارائه خواهد داد؛ مصحف علی(ع) به عنوان سپرده امامت به فرزندش، امام حسن مجتبی(ع) رسید. به عنوان میراث امامت، از امامی به امام دیگر منتقل گشت. سرانجام در اختیار آخرین و دوازدهمین امام شیعه قرار خواهد گرفت. پس از ظهور خود، آن را به مردم ارائه خواهد نمود. وقتی ایشان قیام کند، آن مصحف به مردم آموخته می شود.
نکته ای در مورد مصحف:
دو نسخه از قرآن نزد حضرت علی بود: نسخه ای که در زمان پیامبر به املای خود ایشان بود و الان نزد امام زمان است.
نسخه دیگر بعد از وفات پیامبر توسط حضرت علی نوشته شد، که مانند قرآن فعلی ماست. اسلوب تالیف و عرضه قرآن بر مهاجرین و انصار به توصیه پیامبر بود. فرق بین دو نسخه فقط در ترتیب است.(1)
برخی از ویژگی های مصحف علی(ع)
1- به ترتیب نزول قرآن تنظیم شده است.
2- نحوه قرائت آن به همان شیوه ای که پیامبر اکرم(ص) قرائت فرمود، ثبت شده است.
3- شأن نزول آیات و سوره‌ها در آن بیان شده، یعنی به چه مناسبتی و در کجا و در چه ساعتی و در مورد چه فرد یا افرادی نازل شده است.
4- این مصحف مشتمل بر تأویل و تنزیل است. (2)
پي نوشت ها:
1. علي كوراني، تدوین القرآن، ناشر: موسسه تحقيقات و نشر معارف اهل البيت (ع) ص 351.
2. سید محمد باقر حجتی، پژوهشی درباره تاریخ قرآن کریم، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ص 390.
