گناه حضرت آدم و حوا

با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با اين مرکز !
گرچه برخی تصور کرده‌اند که مراد از بهشت آدم و حوا همان بهشت موعود آخرتي است، ولی مراد از بهشت محل سكونت آن ها همان بهشت موعود نیست، زيرا اخراج از آن بهشت معنا ندارد ؛ اما سؤال اين است كه آن بهشت موقت و محل سكونت ايشان كجا بود و چه حقيقتي داشت ؟
در اين خصوص در بين علما اختلاف نظري وجود دارد که برخی از این نظریات را بیان می کنیم :
1. باغ آسمانی :
بعضى از مفسرین معتقدند که: این بهشت در یکى از کرات آسمانى بوده ، هر چند بهشت جاویدان نبوده، زیرا در بعضى از روایات اسلامى با کلمه« سماء » به بودن این بهشت در آسمان اشاره شده است . (1)
2. باغ زمینی :
برخى از مفسران هم نوشته‏اند : اين بهشت یکى از باغ هاى دنیا و روى زمین بوده و جمله: « اهْبِطُوا» نیز بر این دلالت ندارد که از بالا به پايین بیايید، بلکه به معنى انتقال آن ها بعد از خوردن میوه ممنوعه به نقطه ديگر زمین است.
على بن ابراهیم قمى در تفسیر خود می نگارد:
از امام جعفر صادق علیه السّلام راجع به بهشت حضرت آدم جویا شدند: آیا از بهشت‏هاى دنیا یا از بهشت‏هاى آخرت بوده، فرمود: از بهشت‏هاى دنیا بود که خورشید و ماه در آن طلوع می کرد. اگر از بهشت‏هاى آخرت ‏بود، هیچ گاه حضرت آدم از آن خارج نمی شد. (2)
3. بهشت برزخي:
عده ايی نیز معتقدند که: منظور از این بهشت، بهشت برزخی بوده ، نه بهشت زمینی دنیایی ؛ علامه طباطبائی در دفاع از این نظر و در توجیه روایاتی مربوطه، می فرماید :
مراد از این که از بهشت‏هاى دنیا بوده، این است که از بهشت‏هاى برزخى بوده، که در مقابل بهشت خلد است. این مطلب از برخی روایاتی که از طرف اهل بیت علیهم السلام‏ رسیده است، روشن می شود، چرا که در بعضى از قسمت هاى این روایات آمده است که آدم بر صفا، و حوا بر مروه، هبوط کرد، و از این جهت که برزخ در همین جهان قرار دارد ، پس در زمین بودن (دنيايي بودن) این بهشت منافاتی با برزخی بودنش ندارد . (3)
در مجموع اين نظرات مي توان به اين نتيجه رسيد كه به يقين بهشتی که حضرت آدم و حوا در آن سکونت داشته اند، بهشت اُخروی نبوده است، زیرا بهشت اُخروی هرگز جای ابلیس نمی‌باشد . آن جا محدوده ای نیست که شیطان و شیطنت و عصیان در آن راه داشته باشد. خیال باطل و نافرمانی در آن جا نیست. از سوی دیگر: کسی که به جنت خلد وارد شود، دیگر خارج نخواهد شد.
بر اين اساس هبوط و تنزل حضرت آدم هم هبوط و تنزل مقامي بوده كه از مقام بهشت برزخي به زمين منتقل شدند .
اما اين كه اصولا چرا حضرت آدم از ابتدا در بهشت منزل داده شد و آنگاه به زمين با وضعيت كنوني منتقل شد احتمالاتي داده شده است و مفسرين در اين رابطه نكاتي را بيان فرموده اند ؛ از جمله آن كه :
دوران سکونت آدم در بهشت، دوران آزمایشی بود برای آماده شدن جهت زندگی در دنیا و پذیرش مسئولیت تکالیف.(4)نیز گفته شده است: این که آدم و حوا به بهشت رفتند و آنها را از درخت ممنوع نهی کرد ،برای این بود که از این طریق طبیعت بشری را آزمون و معلوم کند که بشر جز به این که زندگی دنیا را طی کرده و در محیط امر و نهی و تکلیف قرار گیرد، ممکن نیست به سعادت و بهشت ابدی برسد. (5)

پی نوشت ها :
1. مکارم شیرازى ناصر، تفسیر نمونه، ج‏1، ص: 186، دار الکتب الإسلامیه ، تهران، چاپ اول، 1374 ش.
2. ترجمه تفسیر المیزان، ج‏1، ص 212، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه قم ، قم، 1374 ش.
3. آیة الله جوادی، تفسیر تسنیم، ج 3، ص 337 ، نشر موسسه اسراء ، قم .
4. تفسیر نمونه، همان ج 13، ص 318.
5. ترجمه تفسير الميزان‏ ، موسوى همدانى سيد محمد باقر ، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسين حوزه علميه قم‏ ، قم‏ 1374 ش‏ ج 8، ص 46.