سوال
لطفا جواب این دو سوال را به فتوای حضرات ایات عظام خامنه ای بهجت سیستانی مکارم شیرازی صافی گلپایگانی وحید خراسانی ارسال فرمایید
1.در صورتی که انجام کار مباح یا مستحب یا واجب توسط فردی، سبب اذیت شدن یا ناراحتی و افسردگی شدید فرد دیگر یا مریض شدنش شود ایا عنوان اباحه و وجوب و استحباب ساقط شده و عنوان کراهت یا حرمت بر عمل او منطبق می شود یا خیر؟ مثلا اگر فردی در اعتکاف شرکت کند یا به مسافرت واجب طولانی برود همسرش به شدت ازرده شده و افسردگی شدید می گیرد یا حتی مریض می شود ایا در این صورت انجام این کار واجب یا مستحب جایز است
2.در صورتی که انجام عمل مباح یا مستحب یا واجب توسط او موجب شود که طرف مقابل به او ضرر مالی یا ابرویی یا خانوادگی بزند چه طور ایا می تواند عمل مباح یا مستحب یا واجب را انجام دهد یا اینکه حرام است مثل اینکه برگشت زدن چک کسی که پول دارد و نمی دهد، سبب شود که او در صدد ضرر زدن به صاحب پول بر اید و ابرویش را ببرد یا مالش را از بین ببرد که ایا در این صورت برگشت زدن چک جایز است؟
پرسشگر محترم با سلام و تشکر از ارتباط تان با این مرکز؛
1- اگر کاری مباح یا مستحب باشد و از آن کار کسی اذیت شده یا مریض شود نباید آن را انجام داد .
اما اگر واجب باشد باید اهم و مهم شود یعنی باید معلوم شود که کدام از نظر شرع مهم تر است انجام آن واجب خاص یا مریض نشدن یا آزار ندیدن آن فرد .
2- در صورتی که انجام عمل مباح یا مستحبی موجب ریختن آبروی کسی یا ضرر مهم مالی یا غیره به او گردد، جایز نیست. اما در واجب همان پاسخ قبلی درست است.
در مورد مثال چک برگشتی اگر فرد بدهکار می تواند بدهی خود را بدهد و این کار را نکند برگشت زدن چک گرچه موجب ریختن آبروی او گردد اشکالی ندارد اما اگر واقعا نمی تواند بدهی خود را بدهد لازم است. طلبکار به او مهلت بدهد تا بتواند بدهی خود را بپردازد. (1)
پی نوشت:
1. سئوال از دفتر آیت الله خامنه ای در قم (7746666-0251).
