سلام.من چند وقتی بود که به طور دوره ای وسواس می گرفتم و هر بار در رابطه با یک مساله مثلا یک بار در غسل،یک بار در بیرون آمدن بول ،یک بار در بیرون آمدن منی ، هر بار پس از مدتی به روی آن مسلط شده و وسواسم را کنترل می کردم اما گاهی اوقات پس از مدتی باز این وسواس ها تکرار می شد .اما الان همه ی این ها را یک جا با هم دارم مثلا این که یک بار احساس میکنم که وضویم در نماز باطل شده پس از آن احساس می کتن که تعداد رکعت های نمازم را اشتباه خوانده ام .یا همین چند وقت پیش رفتم دستشویی و احساس کردم که از تراوشات بول به دستم برخورد کرده ولی بعد از وارسی چیزی ندیدم بنابراین وضو گرفتم و رفتم که نمازم را بخوانم اما در حین نماز با خودم گفتم که چون در دستشویی برق نبوده باید بنا را براین میگذاشتم که خوب ندیده ام و خوب وارسی نکرده ام بنابراین گفتم که باید چادری را که به سر داشته ام بشویم و خلا صه هنوز از آن نجاست به همین منوال خلاصی پیدا نکرده ام .چ کنم؟ این را باید ذکر کنم که من فردی درونگرا و خجالتی بوده و قادر به بیان مشکلم حتی به مادرم نیستم.
پرسشگر گرامي با سلام سپاس از ارتباط تان با اين مرکز
وسواس در طبقه بندی اختلالات، جزء اختلالات اضطرابی محسوب می شود، یعنی علت اصلی و مبنایی وسواس، اضطراب است. وقتی که اضطراب دارید، به صورت های مختلف اضطراب خود را نشان می دهد، که یکی از آن ها وسواس است. در اوائل، این طور است که وسواس در مسایل مختلف است. هر جایی را که درست می کنید، جایی دیگر خراب می شود. به مرور زمان، وسواس رشد می کند، که کار را برای شما سخت تر می کند. یقینا حالت شما وسواس است، اما خوشبختانه در ابتدای این قضیه هستید و درمان وسواس در ابتدای شروع خیلی راحت تر است. در مورد تراوش ادرار به دست تان در دستشویی، کار درست همان بوده است که در ابتدا انجام داده اید، چون وارسی کرده و چیزی ندیده اید، نجس نیست. الان هم که در مورد آن شک کرده اید، حکم این است که در مواردی که شک دارید, باید بگویید که آن چیز نجس نیست، و به آن اعتنایی نکنید. هر چیزی را که بعد از آن روز نجس فرض کرده اید ( مثل دست تان، چادر، و هر چیز دیگر) باید پاک بدانید. درمورد باطل شدن وضو در نماز، در روایات داریم که اگر در این مورد شک کردید، اگر صدایی شنیدید، یا اینکه بویی را احساس کردید، وضو باطل است، و گرنه وضو باطل نیست. ائمه اطهار در روایات فرموده اند که این کار شیطان است که می خواهد شما را به زحمت بیندازد، اصلا اعتنایی نکنید.
براى از بين رفتن اين نوع وسواس، باید به نکات زیر توجه کنید و به آن ها عمل کنید:
ـ يادگيرى مسائل شرعى به نحو صحيح:
مسائل خودتان را از شما ره 09640 واحد احكام اين مركز بپرسيد. افراد وسواسی خیلی زود به نجاست چیزی یا باطل شدن عمل شان یقین می کنند. اگر این افراد بخواهند به تشخیص خودشان عمل کنند، نه تنها وسواس آن ها درمان نمی شود، بلکه احتمالا وسواس پیشرفت خواهد کرد. برای تشخیص نجاست چیزی یا باطل شدن عملی، حتما از کارشناسان احکام کمک بگیرید و به تشخیص خودتان ترتیب اثر ندهید.
ـ توجه به مفاسدى كه وسواس به دنبال دارد؛ مانند از بين رفتن تمركز فكرى و اختلال در امور زندگى و بازماندن از انجام تكاليف شرعى. تقریبا همه افراد وسواسی اعتراف دارند که وسواس در همه امور زندگی آن ها دخالت دارد، در تصمیم گیری های مهم، در ازدواج ، در بچه داری و فرزند پروری ، اخلاق و رفتار و .... شخصی که در طهارت و نجاست وسواس دارد، به فرزندان و همسرش در این زمینه فشار می آورد که باعث نارضایتی آن ها از زندگی با فرد وسواسي می شود. در بعضی موارد زندگی زناشویی به طلاق کشیده می شود، چون همسر نمی تواند کارهای او را تحمل کند. با توجه به عوارض شدیدی که وسواس می تواند داشته باشد، باید فکر کرد که چرا باید مرتکب کاری شویم که اصلا در دین وجود ندارد، بلکه ساخته خیالات ماست و این همه عوارض دارد؟
ـ مطالعه كتابهايى كه در اين زمينه نوشته شده است مفيد است؛ مانند:
كتاب "وسواس، پیدایش، رشد، علاج" تأليف مرحوم مصطفى زمانى، انتشارات مهدی یار، قم،
"چهل حدیث" امام خمینی، قسمت وسواس،
"اخلاق در خانه" آیت الله مظاهری، قسمت وسواس ،
" وسواس- شناخت و راه های درمان" نوشته علی محمد حیدری نراقی، انتشارات میثم تمار،
"شفای وسواس" نوشته علی اسلامی نسب و فرحناز قربان پور، انتشارات شفا بخش.
در زمان پيامبر اكرم(ص) و ائمه اطهار(ع) با اين كه آب لوله كشى و امكانات بهداشتى فعلى موجود نبوده است، مسلمانان به طور عادى زندگى مى كردند. در خصوص طهارت و نجاست مشكل خاصى نداشتند. روايتي در كتب حديثي ما هست كه شخصي خدمت امام معصوم رسيد و گفت : يك روز در اتاقي را باز كردم، ناگهان سگي از اتاق بيرون پريد،ديدم كه پوزه سگ ماستي بود. سپس وقتي كه به داخل اتاق رفتم، ديدم كه يك كاسه ماست چكيده در آن جاست كه اندازه يك پوزه سگ درون آن خالي است، ماست پاك است يا نجس؟
حضرت فرمودند كه پاك است، چون شايد سگ در جاي ديگر پوزه اش را ماستي كرده و آن ظرف ماست هم جاي دهان يك گربه در آن باشد؛ تو كه خودت چيزي نديدي، پس نجس نيست.
حالا اگر اين اتفاق براي مان مي افتاد، مانند امام معصوم حكم مي كرديم يا اينكه كار را بر خودمان سخت مي كرديم و ماست را نجس مي دانستيم؟
گمان به نجاست تكليف آور نيست؛ بلكه در صورتى اجتناب لازم است كه انسان يقين به نجاست داشته باشد، يعني اگر 90 درصد هم احتمال نجاست داديد، تكليف اين است كه به 10 درصد عمل كنيد، يعني به اين مقدار احتمال نجاست هم اعتنا نكنيد. حتی يقين شخص وسواس براى وى معتبر نيست، بلكه در پاك و نجس شدن اشيا، بايد به نظر عرف مراجعه كند . در نجس دانستن اشیا و آب كشيدن آن ها به طور عادى و مانند عرف عمل كند. در جایی که شک دارید که چیزی نجس است یا نه، و یا حتی وقتی که گمان به نجاست آن دارید، باید به آن توجه نکنید. کارتان را ادامه دهید. مطمئن باشید که هیچ اتفاقی نمی افتد. اگر چند وقت به این صورت عمل کنید، به تدریج وسواس از بین می رود . اعتنا نکردن به وسواس ها راحت تر می شود.
طبق نظر آيت الله خامنه ای، متنجس در بيش از سه واسطه موجب سرايت نجاست نمى شود. اين نكته خيلي مهمي است كه اگر كساني كه وسواس در طهارت و نجاست دارند، اين مسئله را بدانند، خيلي از مشكلات شان حل خواهد شد. اگر دست راست شما با ادرار نجس شده ، وقتي كه خشك شد، مي شود متنجس و واسطه اول، سپس دست راست شما اگر با رطوبت جديدي با دست چپ شما برخورد كرد، دست چپ مي شود متنجس و واسطه دوم، سپس دست چپ بعد از خشك شدن، اگر با رطوبت جديدي به پا برخورد كرد، پامي شود متنجس و واسطه سوم. اگر پای شما با رطوبت جدیدی مثلا به فرش بخورد، فرش هم نجس می شود. حالا نكته اينجاست فرش كه متنجس چهارم است، نجس است، اما اگر با رطوبت به چيز ديگر بخورد، آن را نجس نمي كند.
اگر دقت كنيد خيلي از جاهايي كه فكر مي كنيد كه نجس هستند، جزء اين سه واسطه نيستند.اين مسئله خيلي به شما كمك مي كند ( اجوبه الاستفتاآت ،سؤال 249)
ـ اگر به وسواس تان و چیزهایی که به ذهن تان می آید، اعتنا کنید، به مرور زمان وسواس تان بیش تر می شود، در صورتی که راه حل وسواس برعکس است، به این صورت که نباید به خطورات ذهنی خودتان اهمیت بدهید. بگذارید هر چه می خواهد به ذهن شما بیاید، اما اصلا به آن ها ترتیب اثر عملی ندهید،بلکه کاری را که شرع گفته، انجام دهید و مثل مردم معمولی عمل کنید.
ـ به فعالیت های ورزشی اهمیّت دهید، چون این نوع فعالیت ها، دریچه ای برای خروج فشارهای ناشی از تراکم انرژی انباشتة شما محسوب می شود . باعث می شود که سطح اضطراب شما پایین بیاید. پایین آمدن سطح اضطراب هم با کاهش وسواس رابطه مستقیم دارد. اگر بتوانید در ورزش های دسته جمعی شرکت کنید، برای روحیه شما خیلی خوب است.
_ از اینکه مشکل تان را با دیگران در میان بگذارید، نترسید. این هم یک بیماری مثل بیماری های دیگر است، اما با هر کسی لازم نیست در میان بگذارید. اگر به یک روان شناس مراجعه کنید، حتما شما را درمان خواهد کرد. از این بیماری خلاص می شوید.
ـ هر روز صبح بعد از نماز صبح اين ذكر را 40 مرتبه بگوييد:
اعوذ بالله القوي و بمحمد الرضي من شر كل شيطان غوي.
درمان وسواس به خصوص اگر شدت داشته باشد، با يكى دو مكاتبه و به طور غيرحضورى قابل درمان نيست . البته قبلا هم گفتم در ابتدای وسواس هستید و درمان خیلی راحت تر است. تنها می توانیم شما را راهنمایی کنیم، اما درمان، چیزی بیش از راهنمایی است .باید در یک بستر مناسب انجام شود. لازم است با حضور يافتن پيش يك روانشناس (و اگر شديد باشد و دکتر روان شناس تشخیص داد، با مراجعه به يك روانپزشك) به درمان اساسى آن پرداخت. از طریق سایت سازمان نظام روان شناسی و مشاوره، به لیست مشاوران این سازمان مراجعه کنید . یکی از آن ها را که در شهر خودتان است ، انتخاب کنید و به او مراجعه کنید. برای این کار حتما مادرتان را هم در جریان بگذارید و از او کمک بگیرید.
مسائل شرعي خود را حتما از شخصي آگاه بپرسيد و به دل گمان تان اعتنا نكنيد. مي توانيد با شماره تلفن (09640) مركز ملي پاسخگويي تماس بگيريد . از واحد احكام و همچنين واحد مشاوره استفاده كنيد.
اميدوارم كه هر چه زودتر براي شما بهبودي حاصل شود.
