موسیقی‌ و حرمت آن

پاسخ:
#### پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
پرسشگر عزیز! این که فرمودید: بیش تر مراجع گفته اند موسیقی اگر مناسب مجالس لهو و لعب باشد، حرام است، این حرف درستی است. اما در ادامه نتیجه گرفته اید که از این تعریف استنباط می شود که هر گونه آهنگ شاد، حرام است. این نتیجه که گرفته اید، غلط است. مثل معروف را شنیده اید که می گویند هر گردویی گرد است، اما هر گردی گردو نیست. هر موسیقی مناسب مجالس لهو و لعب نیست؛ هرچند می توان آن را در آن جا اجرا کرد.
نكته اي كه در ابتدا شايان ذكر است، اين حقيقت است كه نزد بیش تر فقهاي بزرگوار موسيقي به صورت مطلق حرام نمي باشد؛ بلكه اين بزرگواران موسيقي را بر سه قسم كرده اند:
1. موسيقي مطرب و مناسب مجالس لهو و لعب و گناه.
2. موسيقي غير مطرب.
3. موسيقي مشكوك بين مطرب و غير مطرب؛ يعني صداهایي كه نمي توان تشخيص داد كه آيا مطرب است و مناسب مجالس گناه يا اين گونه نيست.
گونه اول از موسيقي، نزد تمام فقها بر اساس ادله روایي و قرآن كه وجود دارد، حرام مي باشد؛ ولي موسيقي نوع دوم، يعني موسيقي غير مطرب نزد بیش تر فقها حرام نمي باشد و گوش دادن به آن ها اشكال ندارد. اما موسيقي نوع سوم به فتوای برخي از فقهاي بزرگوار، گوش دادن به آن ها اشكالي ندارد.
به عنوان نمونه، به فتواي برخي از مراجع بزرگوار در اين باره دقت كنيد: «موسيقى مطرب، حرام است و صداهاى مشكوك، مانع ندارد و تشخيص با عرف است». (1)
موسيقى به يك تعريف، تركيب صداها است؛ به نحوى كه خوشايند باشد. از اين رو، اگر مناسب مجالس لهو و لعب باشد، حرام است؛ وگرنه اشكالى ندارد. (2)
معناى مطرب اين است كه حالت غير عادى براى اشخاص از نظر وجد و نشاط به وجود آورد؛ (3) به طورى كه انسان را به وادى فساد و عياشى و خوش‏گذرانى بكشاند و باعث غفلت انسان از خدا شود.
موسیقی مناسب با مجالس لهو و لعب، حرام است؛ وگرنه اشکال ندارد و تشخیص آن با عرف مکلف است (4) و موسیقی های مشکوک، اشکال ندارد. (5)
موفق باشید.

پي نوشت ها:
1. امام خمينى (ره)، استفتائات، ج 2، ص 14، س 31.
2. آيت الله فاضل لنكرانى (ره)، جامع المسائل، ج 1، ص 258، س 1005.
3. همان، س 1006.
4. آیت الله خامنه ای، رساله اجوبة الاستفتائات، س 1128.
5. همان، س 1140.