قتل

پرسشگر محترم با سلام وتشكر از ارتبا طتان بااين مركز.
تاریخ نگاران درباره قاتل امام حسین (ع) اختلاف نظر دارند (1) . اختلاف ناشی از آن است که معمولاً مسایل تاریخی از جمله حوادث در جنگ‌ها و قیام‌ها از شفافیت برخوردار نیست؛ زیرا در جنگ‌ها افراد و عوامل متعددی در قتل فرماندهان و سربازان تأثیر گذارند، از این رو تشخیص این که قاتل فلان فرمانده، فلان شخص است، مشکل می‌باشد. در خصوص قاتل امام حسین (ع) نیز ابهام وجود دارد که قاتل او چه کسی و یا چه کسانی بوده­اند؛ زیرا در قتل آن امام همام افراد و عوامل زیادی نقش داشته­اند؛ همه کسانی که به امام حسین (ع) خیانت کردند، مانند مردم کوفه، فرماندهان و سربازان دشمن و حکومت تأثیر گذار بودند، زیرا آنان زمینه قتل امام را فراهم می کردند . عده­ای بدن مطهر امام را تیر باران کرده و عده­ای بدن امام را مجروح نمودند (2) . هر کدام به نوعی قاتل امام حسین (ع) محسوب می‌شوند؛ ولی مورخان قاتلان اصلی امام حسین (ع) را شش نفر ذکر کرده­اند. مرحوم شیخ عباس قمی به نقل از تذکره ابن جوزی می­نویسد: "... در قاتل امام حسین (ع) اختلاف کرده­اند، به چند قول؛
قول اوّل آن که "سنان بن انس نخعی" قاتل بود؛
دوم: حصین بن نمیر، که تیر افکند بر وی، آن گاه از اسب فرود آمد و سر او برید و بر گردن اسب خویش آویخت...
سوم: مهاجر بن اوس تمیمی؛
چهارم: کثیربن عبدالله شعبی؛
پنجم: شمربن ذی الجوشن". (3)
مرحوم شیخ عباس قمی می­افزاید: قول ششم آن است که قاتل امام حسین (ع) خولی بن یزید اصبحی است. (4)
بر اساس عدم شفافیت متون تاریخی است که هر گاه مورخان به بیان قاتل امام حسین (ع) می­پردازند، افراد مذکور را یکی از قاتلان امام حسین (ع) یاد می­کنند.
در زیارت عاشورا تنها چند نفر لعن نشدند، بلکه همه کسانی که زمینه قتل امام را فراهم نمودند و به نحوی در به شهادت رساندن امام تأثیر گذار بودند، از قاتلان امام به حساب آمده و مورد لعن و نفرین قرار گرفته­اند. شمر نیز مورد لعن قرار گرفته: «... و لعن الله أمّةً قتلتکم و لعن الله الممهدین لهم بالتمکین... و لعن الله آل زیاد و آل مروان... و لعن الله شمراً...». (5)
پی‌نوشت‌ها:
1- دمع السّجوم، ص 391 و 229 ، ذوی القربی ،1378 ،چاپ اول ،ترجمه نفس المهموم ،مترجم ابو الحسن شعرانی .
2- مقتل الحسین مقرم، ص 281 - 285؛ اعیان الشیعه، ج 2، ص 434 ـ 435 ، سید محسن امین،
،بیروت ،دار التعارف للمطبوعات ،1418 ه ق ،چاپ پنجم ، تحقیق سید حسن امین .
3- دمع السّجوم (ترجمة نفس المهموم)، ص 391.
4- سفینه البحار،‌ج 1، ص 714؛ لغت نامة دهخدا، واژة «شمر».
5- مفاتیح الجنان، زیارت عاشورا.