خدا

پاسخ:
$$$$پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
خدا به وجود نیامده است؛ یعنی کسی یا چیزی خدا را به وجود نیآورده است و اصلاً این سؤال اشتباه و مانند این است که کسی بپرسد: وجود و هستی را چه کسی وجود داده است؛ زیرا وجود مساوی با هستی است و هستی جهان وجود می باشد، یا مثل این است که کسی بپرسد: روغن را چه کسی چرب کرده است .
وجود، وجود است و نیازی ندارد کسی وجود را وجود کند یا روغن، چربی است و معنا ندارد روغن را کسی چرب کند. همان طور که چربی برای روغن و نور برای خورشید و وجود برای وجود، ذاتی است، وجود برای خدا ذاتی است و چیزی که ذاتی است، علّت نمی­خواهد؛ یعنی درست نیست کسی بگوید چرا روغن چرب است ؟ چه کسی روغن را چرب کرده است؟ چربی عین روغن است، به طوری که اگر چربی روغن را از آن بگیریم، دیگر چیزی درظرف باقی نمی ماند. وقتی چربی­های روغن را از آن جدا کنیم، دیگر روغن تمام می شود و وجود ندارد، چون چربی باروغن یکی است. نه می­شود روغن را چرب کرد و نه می­شود چربی را از روغن گرفت، همان طور که نمی شود خورشید را روشن کرد و نمی­شود روشنایی را از خورشید گرفت، به طوری که خورشید به صورت جسمی بماند، ولی نور نداشته باشد.
خداوند نیز عین وجود است. وجود عین خدا است. او هستی مطلق است و چیزی نیست که یک زمان نبوده (وجود نداشته است ) و بعد او را وجود داده باشند. تعبیر علمی، وجود او ازلی و ابدی است؛ یعنی از اوّل بوده و تا آخرخواهد بود. نه کسی می­تواند به خدا وجود (هستی) ببخشد و نه می­شود هستی را از او جدا کرد. وجود ذاتی خدا است و چیزی که ذاتی است، علّت بردار و جدا شدنی نیست. به بعضی چیزها می­شود چیز دیگری داد یا از آن گرفت، مثلاً آب را می­شود گرم کرد و می­شود گرما را از آب گرفت، چون گرما غیر از آب است و آب غیر از گرما. اما هستی و وجود غیر از خدا نیست، تا کسی هستی را به خدا بدهد یا از او بگیرد. خدا به وجود آمدنی نیست و از ازل بوده و بودنش عین ذاتش است.
شهید مرتضی مطهری (ره) می­گوید: کسانی که می­گویند اگر بر طبق قانون علّیّت و معلولیّت، برای جهان، خدا را اثبات کنیم، برای خدا نیز علّت را باید اثبات کنیم، در بحث خلط می­کنند. مضمون قانون نامبرده این نیست که هر موجودی علّت می­خواهد، بلکه این است که هر حادثه­ای علّتی دارد؛ یعنی چیزی که برای پیدایش وی علتی ضروری است. (1) ولی خدا حادث نیست که احتیاج به علّت داشته باشد.
پس خداوند هميشه و همواره بوده و هيچ گاه عدم و نيستي در مورد او صادق نبوده تا پرسيده شود چه جوري به وجود آمده است .

پی‌نوشت‌ :
1. مرتضی مطهری، مجموعه آثار، انتشارات صدرا ، تهران ، 1374ش ، ج 6، ص 926 با تلخیص.