رفع ابهام و تناقض

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
در قرآن آمده :
«فَلْیَنظُرِ الْإِنسَانُ مِمَّ خُلِقَ * خُلِقَ مِن مَاءٍ دَافِقٍ * یَخْرُجُ مِن بَیْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَائِبِ»(1)
«انسان باید بنگرد که از چه چیز آفریده شده است؟! از یک آب جهنده آفریده شده است، آبی که از میان پشت و دو استخوان جلوی بدن مرد (آلت تناسلی) خارج می‌شود.»
واژه‌ «دافق» از «دفق» به معنای «صبُ الماء» ریختن آب آمده و «ماء دافق» منی مرد است که به صورت جهنده از او خارج می‌شود.(2)
«صُلب» به معنای استخوان‌های تیره پشت از پس گردن تا آخر ران‌ها، کمر، چیز شدید و سخت و ... آمده است.(3)
«ترائب» از ریشه‌ «تراب» به معنای دو چیز مساوی در بدن است. صاحب‌نظران مصادیق زیادی برای آن ذکر کرده‌اند. مانند: بین دو سینه‌ زن، بین دو کتف و سر، استخوان سینه و گلو،(4) عصاره‌ قلب،(5) سرتاسر بدن، (چشم، دست، پا،)(6)بین نخاع و سینه‌ هر شخص،(7) بین پشت و دو استخوان پا (محل آلت تناسلی).(8)
آیه‌ فوق اشاره به منشا و ریشه‌ منی دارد. به این معنا که منی از صلب و ترائب سرچشمه می‌گیرد.(9)
با توجه به مصادیق و احتمالات در مورد واژه‌ «صلب و ترائب» مفسران(10) نیز احتمالات مختلفی بیان کرده‌اند: آن چه مشهور و موافق علم و لغت می باشد ، عبارت است از این که: منی از بین ستون فقرات پشت و دو استخوان ران پا (محل آلت تناسلی) خارج می‌شود.(11)
قرآن برای حفظ عفت کلام، بعضی از مسائل جنسی را به صورت کنایه یا تشبیه، یا تمثیل بیان می‌کند . از مطرح کردن مستقیم آن خودداری می‌ورزد. از این رو برای پرهیز کردن از استفاده از نام آلت تناسلی به صورت کنایه واژه‌ «ترائب» یعنی دو استخوان جلوی بدن مرد را به کار برده است.
منشا منی در نگاه علم:
منی در لغت به معنای تقدیر و اندازه‌گیری آمده و به آب مرد اطلاق شده و در مورد زن به کار نرفته است.(12)
منی، حاوی 200 تا 300 میلیون اسپرماتوزئید است. برخی 2 تا 500 میلیون عدد متغیر می‌دانند.(13) نطفه‌ مرد را کرمک می‌گویند . طول آن 10 ـ 100 مو (هر مو یک میلیونیم متر است) . دارای سر و گردن و یک دم بسیار متحرک می‌باشد . در هر ثانیه 14 ـ 23 میکرون حرکت می‌کند. اسپرم‌ها داخل مهبل ریخته می‌شود. از 300 تا 500 عدد آن فقط یکی از آن‌ها مورد نیاز است . بقیه وارد زهدان می‌گردد.(14)
صاحب نظران درباره‌ منشا منی می‌گویند: وقتی به کتب لغت مراجعه می‌کنیم، محل منی را صُلب و ترائب می‌دانند که مربوط به قسمت پشتی و قدامی ستون فقرات است،یعنی جای اولیه‌ای که بیضه و رحم قرار می‌گیرند. قبل از شش ماهگی جنین، تخم و تخمدان هر دو در پشت قرار دارند . پس از شش ماهگی در جنس نر هر دو به پایین کشیده شده و در پوسته‌ بیضه قرار می‌گیرند . به وضع عادی در می‌آیند . در جنس ماده نیز مختصر جا به جا شده و در دو طرف پهلو محاذی لوله‌های رحم جایگزین می‌شوند.(15)
نظریه‌ علمی دیگری درباره‌ منشا منی وجود دارد که مطابق با لغت و قول مشهور است :
منی مرد که از میان صُلب و ترائب (استخوان پاها) خارج می‌شود، در تمام نقاط و مجاری عبور منی ـ از نظر کالبد شکافی ـ در محدوده صُلب و ترائب (استخوان پاها) قرار دارند. غدد کیسه‌ای پشت پروستات (که ترشحات آن ها قسمتی از منی را تشکیل می‌دهد) نیز در این محدوده قرار دارند. پس می‌توان گفت: منی از میان صلب مرد به عنوان یک مرکز عصبی ـ تناسل امر کننده ـ و ترائب او به عنوان رشته‌های عصبی مأمور به اجرا، خارج می‌شوند.(16)
نتیجه‌گیری:
با توجه به کتب لغت و نظرات مفسران و دیدگاه‌های دانشمندان می‌توان گفت: «صلب» به معنای پشت مرد، به عنوان یک مرکز عصبی، و «ترائب» به معنای بین دو استخوان ران است، که کنایه از دستگاه تناسلی مرد است، پس آیه‌ «صُلب و ترائب» با نظریات دانشمندان جنین‌شناسی همخوانی دارد.
برای مطالعه‌ بیش تر به کتاب‌های زیر مراجعه فرمائید:
1. پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، دکتر محمدعلی رضائی اصفهانی، انتشارات مبین، ج 2، ص 457 ـ 445.
2. التمهید، محمدهادی معرفت، انتشارات نشر اسلامی، ج 6، ص 64.
3. طب در قرآن، دکتر عبدالحمید دیاب و قرقوز، انتشارات حفظی، ترجمه علی چراغی، ص 32.
4. رویان شناسی لانگمن، پروفسور توماس، وی، ترجمه بهادری، انتشارات سهامی چهر.
پی نوشت ها:
1 . طارق (86)آیه 7 ـ 5.
2 . قاموس قرآن، سید علی اکبر قرشی، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ذیل ماده «دفق»؛
تفسیر المیزان علامه طباطبایی، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ج 20، ص 379، برای ماء دافق معانی دیگری ذکر کرده‌اند؛ مانند: آب مشترک زن و مرد، آب زنان که از رحم خارج می‌شود. اما با توجه به معنای دافق که دارای جهندگی است؛ ماء دافق شامل منی مرد می‌باشد.
3 . التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، حسن مصطفوی، ذیل ماده‌ صلب و ترائب.
4 . مجمع البیان، طبرسی، دارالمعرفه، بیروت، ذیل آیه 7 سوره طارق.
5 . ابن کثیر، تفسیر القرآن العظیم، ج 4، ص 532.
6 . مجمع، همان.
7 . البصائر، ذیل آیه.
8 . التمهید، ج 6، ص 64.
9 . در سوره اعراف آیه‌ 172 نیز اشاره به منشا منی دارد، و آمده است :«و اذ اخذ ربک من بنی آدم من ظهورهم ذریتهم ...؛ هنگامی که پروردگارت از پشت فرزندان آدم، ذریه‌ آنان را برگرفت.»
10 . منی از میان پشت و روی او خارج می‌شود . با توجه به هیجانات کل بدن، می‌توان گفت: منی از تمام بدن خارج می‌شود. تفسیر نمونه، مکارم شیرازی، ذیل آیه‌ کل بدن بین استخوان سینه و پشت واقع شده است؛المیزان، علامه طباطبایی، ذیل آیه.
11 . التمهید، ج 6، ص 64؛ طب در قرآن، ص 32.
12 . قاموس قرآن، ذیل ماده «منی».
13 . اولین دانشگاه آخرین پیامبر، دکتر پاک‌نژاد، کتابفروشی اسلامی، ج 6، ص 64؛
طب در قرآن، ص 32.
14 . رویان شناسی لانگمن، پرفسور توماس، ترجمه بهادری و مشکور، سهامی چهر،‌ص 29.
15 . اولین دانشگاه آخرین پیامبر، ج 1، ص 240.
16 . طب در قرآن، ص 32 .