سلام و خسته نباشد.من دچار مشکل جویدن ناخن هستم و این موضوع باعث درد شدید ناخنها و حتی خونریزی آنها میشود.تا حالا خیلی سعی کردم که این عادت رو ترک کنم و نتونستم و استفاده از لاک های تلخی که برای ترک این عادت استفاده میشه هم باعث میشه که در وضو دچار مشکل شم . حکم این موضوع چیه؟ممنونم.

پاسخ:
@@@@پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
جویدن ناخن معمولاً به‌دنبال وقایعی رخ می دهد که می‌توانند منشأ اضطراب در فرد باشند. اين موضوع نشانگر اضطراب، نگراني، عصبانيت، تضاد فكري، ترس و هر گونه تضاد درونی می باشد. البته دقیقاً نمی‌دانیم در چه مقطع سنی قرار دارید. پاسخ در مقاطع گوناگون متفاوت خواهد بود . آگاهی از آن ضروری است. کودکی که ناخن‌هایش را می‌جود، کودکی مضطرب، کمرو و نسبتاً درونگراست که برای کنترل اضطرابی که در اثر واقعه‌ای استرس‌زا در او ایجاد شده و نمی‌تواند به‌گونه‌ای دیگر اضطرابش را اداره کند، این رفتار را از خود نشان می‌دهد. اما در هر صورت جویدن ناخن‌ها تنها روشی برای تخلیه اضطراب است که در پشت آن چیزی عمیق‌تر را پنهان می‌کند؛ چیزی مثل خشمی فروخورده، عدم ‌اطمینان یا نیاز به آرام کردن خود؛ اندکی شبیه مکیدن شست که نوزاد نمی‌تواند از مکیدن آن امتناع کند، با این تفاوت که به جای آن که خشمش را بیرون بریزد یا آن ‌را بروز دهد، با جویدن انگشتانش خشمش را در خود نگه می‌دارد.
تعداد دفعات، شدت و مدت زمان این رفتار از عواملی هستند که باید زمانی که کودک ناخنش را می‌جود، به آن ها توجه داشت. البته گاهی ممکن است اگرچه واقعه استرس‌زا ناپدید شود، عمل جویدن ناخن‌ها همچنان باقی بماند . هر بار که فرد با موقعیت خاصی روبه‌رو می‌شود، به‌ طور خودکار این عمل را انجام ‌دهد.
برای درمان این حالت ، بايد عوامل اضطراب همچون نحوه‌ برخورد، تحقير، اضطراب، و...را برطرف نمود. تهديد و استفاده از زور، پاشيدن فلفل و مواد تلخ، اثر درماني ندارد .چه بسا تشديد كننده باشد. اولین عملی که باید از آن اجتناب کنید، سرزنش کردن خودتان است. این عمل بی‌فایده است و حاصلی ندارد. با سرزنش کردن احتمال دارد خودتان را به سمت شرایط بدتری سوق دهید. عدم‌ اعتماد به نفس را در خودتان افزایش دهید . در نتیجه عادت جویدن ناخن‌ها در شما تشدید خواهد شد. در عوض، سعی کنید منشأ استرسی را که رفتار شما از آن ناشی می‌شود بشناسید. برای آن که تشویش و نگرانی خودتان را کنترل کنید،خشم را به‌گونه‌ای دیگر ابراز کنید.
گاهی در موارد شدید تر از شما کاری ساخته نیست و نیاز به روان درمانی تحت نظر روانشناس دارید. در روان‌ درماني علاوه ‌بر برطرف كردن عوامل اضطراب، فعاليت هايي هنري و... در پركردن وقت مؤثر است. علاوه ‌بر روان‌درماني، دارو درماني و خانواده‌ درماني نيز باید به طور همزمان مؤثر است.
باید به روانپزشک مراجعه نمایید و به تشخیص اختلال اقدام کنید. چنانچه اختلال اضطرابی مانند اختلال«وسواسی» تشخیص گذاری شد، اختلال وسواسی یک اختلال اضطرابی است . اگر به نحوی مناسب به آن رسیدگی نمایید، می‌تواند بهبود یابد. در متن اختلال و اختلالات اضطرابی خود بیماری‌ها هم در زمره مسایل اضطرابی قرار گرفته و فرد اضطراب نسبت به برخی مسایل خاص دارد. منظور ما از درمان یک رسیدگی کاملاً دقیق است که نیاز به مراجعه همزمان به روانپزشک برای دریافت دارو- در صورت صلاحدید روانپزشک- و روانشناس برای درمان از طریق گفتگو و انجام تمرینات خاص دارد.
روشن است که هر گونه قطع خودسرانه دارو و روان درمانی می‌تواند تمام آثار پیشرفت و بهبود را از بین ببرد. بنابراین آثار مثبت با روی آوردن به هر روش دیگر می‌تواند موقتی باشد. با قطع دارودرمانی و روان درمانی شما را با وضعیت نخست روبرو سازد. در نتیجه باید صبر و تحمل داشته باشید. پس از مراجعه به روانپزشک باید به روانشناس مراجعه نموده و با روش های توقف افکار اضطراب آمیز آشنا شده و روش های مقابل با تنش را یاد بگیرید. توجه کنید که حتی یک ترک ساده سیگار نیز به مراجعه به متخصص روانشناس مجرب نیازمند است. اما در ادامه لازم است برخی از روش‌های تغییر مسیر ذهنی را با خودتان تمرین نمایید.
در ابتدا باید با استفاده از تغییر خودگویی‌های منفی به خودتان امید دهید که می‌توانید بر این وضعیت چیره آیید. هیچ یک از ما نمی‌توانیم دیدگاه نامناسبی را در نظر بگیریم و انتظار داشته باشیم که با تمام توان و نیرو برای حلّ مسایل خودمان حاضر باشیم. بنابراین کار را از خودگویی‌های منفی درباره خودتان شروع کنید. استفاده از لاک تلخ هم اثرات موقت دارد و می تواند بازگردد. اصل مسأله اضطراب است که درونی است و باید درمان گردد.
سپس باید به تغییر افکاری مبادرت ورزید که در ذهن شما در جریان بوده و تولید اضطراب می‌نماید. مناسب ترین روش برای قطع این افکار استفاده از روش 1،2،3 است که به خودتان فرمان می‌دهید و ناگهان می گویید:بس!باید با صدایی بلند که شنیده می شود، کار را شروع کنید تا به این قدرت برسید که حتی با نهیب زدن درونی بتوانید این فکر را رها نمایید. این روش ساده، اما مؤثر اغلب مسیر ذهن را تغییر داده و شما را با قدرت خودتان در ذهن‌گردانی آشنا می سازد.
اما روش های دیگری مانند تن آرمیدگی هم به عنوان درمان مکمل می‌تواند اثر بخش باشد که پس از دریافت دارو می‌توانید آن را به کار گیرید.
به کارگیری برخی روش‌های درمانی مکمل مانند تنظیم تنفس و تن آرمیدگی می‌توانند برای کاهش تنیدگی و کاهش تنش بدنی و انقباضات عضلانی سودمند بوده و به کاهش اضطراب دورن‌زاد منجر شوند. اما همیشه در درمان این اختلالات بر مراجعه همزمان به روانپزشك و روان شناس تأکید می شود. درمان های دارويی برای متوقف ساختن روند تخریب گرانه بیماری به کار گرفته می شوند. اما نمی توانند به تنهایی برای درمان اختلال کافی باشند. به همین دلیل درمان اختلال مستلزم استفاده از روش های روان درمانی است که توسط روانشناس و مشاور به کار گرفته می شود.
مشاوران معمولاً با استفاده از روش های روان درمانی تلاش می کنند تا فرد افکار منفی خود را کنار بگذارند . به افکار سازگارانه دست یابند. همچنین روش توقف افکار نیز می تواند به قطع افکار اضطرابی کمک کند. اما روان درمانگران علاوه بر آموزش روش های روانشناختی برای مقابله با افکار اضطرابی و افسرده وار برخی روش های مکمل درمانی را نیز آموزش می دهند که ذیلاً توضیح داده خواهد شد:
پس از دریافت دارو، فرد مراجع قادر خواهد بود تا روش های کاهش اضطراب را فرا گرفته و با انجام تنظیم تنفس، تنش های بدنی و تنیدگی‌های روانی را از خود دور سازد. مناسب‌ترین روش تنظیم تنفس آن است که با بیرون دادن شکم، هوا را به درون ریه ها وارد سازد و با فرو دادن شکم آن را خارج سازد. این عمل باعث می شود تا حجم بیش تری از ریه با اکسیژن پر شده و اکسیژن بیش تری به مغز برسد. در این صورت شاهد آن خواهیم بود که هیجانات کم تر می‌توانند شما را اداره نمایند. همچنین روش دیگری برای اجرای صحیح تنفس وجود دارد که بر اساس آن باید مراحل ذیل را طی نمایید:
- دراز بکشید.
- یک دست روی سینه یک دست روی شکم .
- به یک مساله دیگر فکر کنید.
- بر روی دستان تان متمرکز شوید. کدام دست با هر دم بالا می‌رود.
اما در روش تن‌آرمیدگی باید فرابگیرید که با استفاده از انقباض منظم عضلات خود تنش ‌های بدنی را از بدن خارج ساخته و به یک مهار ماهیچه‌ای برسید.
باید برای اجرای تن آرمیدگی عضلات بدن تان را به شانزده گروه عضلانی( نوک انگشت تا مچ دست؛ مچ تا انتهای آرنج ؛ بازو تا کتف؛ در هر دست؛ نوک انگشتان پا تا مچ پا، عضلات ساق پا، ران تا کشاله ران؛ عضلات پیشانی به علاوه عضلات کاسه سر؛ عضلات صورت و فک؛ عضلات گردن و سینه؛ مجموعه عضلات شکم) تقسیم نموده و هر یک را به طور جداگانه برای مدت 7 ثانیه با شمارش معکوس به طور نسبی منقبض نموده ، سپس ظرف مدت 3 شماره آن را رها سازید . بعد بر احساس خوشایندی که در نتیجه مقایسه بین حالت گرفتگی و انقباض و حالت رها شدگی به دست مي آيد، متمرکز شوید و به یک احساس مثبت برسید.
فرد باید به مدت بیست دقیقه قبل از خواب با استفاده از روش تن آرمیدگی تنش را از بدن خارج سازد. دو حالت تنش و رها شدگی را با هم مقایسه می کنید . بعد از آن به سراغ گروه عضله بعدی می روید. در نهایت می توانید پس از انجام این کار به استراحت مشغول شوید. اما آنچه ضامن خارجی برای یک درمان محسوب می گردد، خارج شدن از وضعیت درون به سوی دنیای بیرون است. بنابراین هرگاه افراد مبتلا به یک فعالیت خارجی روی‌ آورند، احتمال تصویرپردازی ذهنی کم تر خواهد شد .فرد کم تر به ناخن جویدن روی خواهد آورد. در این موارد اغلب توصیه می شود که افراد در یک جمع، به فعالیت مناسب اشتغال یابند.
در نهایت توصیه ما آن است که در اسرع وقت برای کاهش اضطراب به یک روانشناس بالینی مراجعه نمایید. دارو درمانی در زمینة اختلالات اضطرابی بسیار مؤثر و ضروری است؛ اما هرگز درمان کامل محسوب نمی شود . مراجعه به روانشناس و طی کردن دوره‌های درمانی کاملاً ضروری است. اما هنگامی که سطح اضطراب بالا باشد، باز به هم به دارودرمانی نیاز خواهید داشت.