بسمه تعالی

با سلام و خسته نباشید

خانمی هستم که در حال حاضر مشغول به تحصیل در کشوری غیر مسلمانم. قانون تحصیلات تکمیلی اینجا به این صورت است که در هر آزمیشگاهی هر چند دانشجو زیر نظر یک مربی‌ کار میکنند و و هر دو یا سه مربی‌ تحت نظر یک استاد کامل هستد. گروهی که من در آن هستم مربی‌ آن یک مرد مجرد است. و میز کار او نیز نزدیک به میز کار من است. اکنون ۲ سال است که من در اینجا مشغول به تحصیلم و از این وضعیت و همچنین محیط مختلط آزمایشگاه در عذابم. آنوقتی که تصمیم به ادامه تحصیل در خارج از کشور را گرفتم با تحقیق این راه را انتخاب کردم و چنین حساسیتی نیز نسبت به برخورد یا حضور در برابر نامحرم به این شکل در من وجود نداشت. اکنون حتی حضور در برابر نامحرم هم برایم سخت شده و حس می‌کنم بر روحیه‌ام اثر میگذارد، شرایطم نیز به گونه ای نیست که اینجا را رها کنم. چند سوال از محضر شما دارم؛

۱. آیا این حساسیت بیجا است و نباید به آن توجه کنم؟

۲. من تمام وقت چادر پوشیده‌ام و حتی صورتم را نیز اصلاح نمیکنم، و حتی الامکان از نامحرم دوری کرده و نگاهم را نیز به حداقل میرسانم، ولی‌ نمیدانم افرادی که از کنارم ردد میشوند یا آن آقائی که نزدیک و روبروی من مشغول به کار است نگاهش به من می‌افتد یا نه‌، و همچنین مربی‌ که گهگاهی جهت آموزش یا توضیح مطلبی با من صحبت می‌کند و متوجه میشوم که در حین صحبت گهگاهی به چهره من هم نگاه می‌کند هر چند من به او نگاه نمیکنم. من نمیدانم که این نگاه‌ها به نیت حرام است یا نه‌، به هرحال اینها مسلمان نیستند و خیلی‌ چیزها را نمی‌دانند. من دوست دارم روبنده بزنم ولی‌ نمیدانم کار درستی‌ است یانه؟ چون هم کمی‌ زحمت دارد و هم ممکن است مرا مسخره کنند. در ضمن جلب توجه هم می‌کند، دلائلی دیگر نیز مرا مشغول ساخته اند مثلا اینکه با این کار چهره اسلام را خراب می‌کنم و یا اینکه با روبنده زدن ممکن است چشم‌هایم بیشتر جلب توجه کنند و بنابرین نزدن آن بهتر از زدن انست. خودم شخصاً دوست دارم روبنده بزنم ولی‌ این توجیهات مرا به شک میاندازند. ممنون میشوم اگر رهنمأییم کنید.

۳. قصد کرده‌ام اگر استادم موافقت کند ادامه کارم را با گروه دیگری انجام دهم که مربی‌ آن یک زن است، البته ممکن است مشکلاتی برایم پیش بیاید چون موضوع کار من با موضوع کار آن گروه فرق دارد و همچنین به خاطر این کار کلی‌ حرف و حدیث پشت سرم میزنند. آیا با این شرایط این اقدام صحیح است؟

کلا از زندگی‌ در اینجا معذبم و و حس می‌کنم در جایگاه حقیقی‌ خودم نیستم و با اینکه به تحصیل علم علاقمندم فکر می‌کنم تحصیل ارزش این را ندارد که روح و روان خود را اینطور در تشویش و اضطراب قرار دهم. با این حال ترک اینجا هم اکنون برایم میسر نیست. ممنون میشوم اگر راه درست را نشانم بدهید.

با تشکر

پرسش: barkhord ba namahram
شرح : بسمه تعالی با سلام و خسته نباشید خانمی هستم که در حال حاضر مشغول به تحصیل در کشوری غیر مسلمانم. قانون تحصیلات تکمیلی اینجا به این صورت است که در هر آزمایشگاهی هر چند دانشجو زیر نظر یک مربی‌ کار میکنند و و هر دو یا سه مربی‌ تحت نظر یک استاد کامل هستد. گروهی که من در آن هستم مربی‌ آن یک مرد مجرد است. و میز کار او نیز نزدیک به میز کار من است. اکنون ۲ سال است که من در اینجا مشغول به تحصیلم و از این وضعیت و همچنین محیط مختلط آزمایشگاه در عذابم. آنوقتی که تصمیم به ادامه تحصیل در خارج از کشور را گرفتم با تحقیق این راه را انتخاب کردم و چنین حساسیتی نیز نسبت به برخورد یا حضور در برابر نامحرم به این شکل در من وجود نداشت. اکنون حتی حضور در برابر نامحرم هم برایم سخت شده و حس می‌کنم بر روحیه‌ام اثر میگذارد، شرایطم نیز به گونه ای نیست که اینجا را رها کنم. چند سوال از محضر شما دارم؛ ۱. آیا این حساسیت بیجا است و نباید به آن توجه کنم؟ ۲. من تمام وقت چادر پوشیده‌ام و حتی صورتم را نیز اصلاح نمیکنم، و حتی الامکان از نامحرم دوری کرده و نگاهم را نیز به حداقل میرسانم، ولی‌ نمیدانم افرادی که از کنارم ردد می شوند یا آن آقائی که نزدیک و روبروی من مشغول به کار است نگاهش به من می‌افتد یا نه‌، و همچنین مربی‌ که گهگاهی جهت آموزش یا توضیح مطلبی با من صحبت می‌کند و متوجه می شوم که در حین صحبت گهگاهی به چهره من هم نگاه می‌کند هر چند من به او نگاه نمیکنم. من نمیدانم که این نگاه‌ها به نیت حرام است یا نه‌، به هرحال اینها مسلمان نیستند و خیلی‌ چیزها را نمی‌دانند. من دوست دارم روبنده بزنم ولی‌ نمیدانم کار درستی‌ است یانه؟ چون هم کمی‌ زحمت دارد و هم ممکن است مرا مسخره کنند. در ضمن جلب توجه هم می‌کند، دلائلی دیگر نیز مرا مشغول ساخته اند مثلا اینکه با این کار چهره اسلام را خراب می‌کنم و یا اینکه با روبنده زدن ممکن است چشم‌هایم بیشتر جلب توجه کنند و بنابرین نزدن آن بهتر از زدن انست. خودم شخصاً دوست دارم روبنده بزنم ولی‌ این توجیهات مرا به شک میاندازند. ممنون میشوم اگر رهنمأییم کنید. ۳. قصد کرده‌ام اگر استادم موافقت کند ادامه کارم را با گروه دیگری انجام دهم که مربی‌ آن یک زن است، البته ممکن است مشکلاتی برایم پیش بیاید چون موضوع کار من با موضوع کار آن گروه فرق دارد و همچنین به خاطر این کار کلی‌ حرف و حدیث پشت سرم میزنند. آیا با این شرایط این اقدام صحیح است؟ کلا از زندگی‌ در اینجا معذبم و و حس می‌کنم در جایگاه حقیقی‌ خودم نیستم و با اینکه به تحصیل علم علاقمندم فکر می‌کنم تحصیل ارزش این را ندارد که روح و روان خود را اینطور در تشویش و اضطراب قرار دهم. با این حال ترک اینجا هم اکنون برایم میسر نیست. ممنون میشوم اگر راه درست را نشانم بدهید. با تشکر

پاسخ:
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
خواهر گرامي اين که فردي بسيار باعفت و باحيا مي‌باشيد، بسيار خوب است. اميدوارم که خداوند به شما سعه صدر عنايت فرمايد تا بتوانيد آن شرايط سخت را به نحو درست، تحمل کنيد.
لطفا به نکات و توصيه‌هايي که در ادامه آمده است، توجه فرماييد:
1. حساسيت شما نسبت به رعايت حجاب و عدم تحريک نامحرمان، عالي است؛ ولي نگذاريد اين مسئله به حد افراطي و وسواسي برسد.
به عبارت ديگر اگر شما واقعا عفت را رعايت کرده و تلاش در رعايت حدود شرعي داريد، توصيه مي‌کنيم در آن صورت نسبت به نگاه ديگران وسواسي به خرج ندهيد. اينکه بيان کرديد: «نمي‌دانم افرادي که از کنارم رد مي‌شوند يا آن آقائي که نزديک و روبروي من مشغول کار است نگاهش به من مي افتد يا نه » و يا در مورد نگاه‌هاي مربي‌تان بيان کرديد که « من نمي‌دانم که اين نگاه ها به نيت حرام است يا نه؟».
ما مي‌گوييم که اصلا قرار نيست که شما حتما نيت آن ها را بدانيد، يادتان باشد شما مسئول رعايت حجاب و حدود شرعي خود هستيد، نه مسئول نگاه ديگران. اگر احيانا بعد از رعايت حجاب، فردي نگاه حرام به شما داشته باشد، نبايد خود را مسئول بدانيد. لذا به شما توصيه مي کنيم در مرحله اول ببنيد در رعايت حجاب به لحاظ شرعي چه چيزي بر شما واجب است؟ اگر اين حدود را رعايت کرديد، ديگر نسبت به نگاه ديگران حساسيت افراطي به خرج ندهيد و خود را مسئول نگاه بد ديگران ندانيد. به بيان ديگر، اگر شما حدود شرعي را رعايت کرديد، نگاه بد ديگران باعث گناهکار شدن شما نمي‌شود.
به طور کلي با توجه به شرايط کنوني، در مرحله اول توصيه مي‌کنيم که حدود واجب مربوط به حجاب را با توجه به رساله احکام رعايت کنيد. (البته با توجه به سخنان شما مي‌توان فهميد که شما اين مسائل را به خوبي رعايت مي‌کنيد)
در مرحله بعد توصيه مي‌کنيم نسبت به نگاه هاي ديگران حساسيت به خرج ندهيد. هر نگاهي را حمل بر نگاه بد نکنيد. به عبارت ديگر بدگماني نکنيد. يادتان باشد اگر طرف مقابل، واقعا بد نگاه نکند و ما به او تهمت چشم‌چراني بزنيم، گناه است؛ از اين رو بدون مشغول کردن فکر نسبت به اين مسائل، به زندگي عادي خود ادامه دهيد و سعی کنید از فکر خوانی و ذهن خوانی نسبت به دیگران پرهیز کنید.
البته اگر از نوع نگاه و يا نحوه صحبت يک مرد، يقين کرديد که نگاه بدي نسبت به شما دارد، در آن صورت تنفر و انزجار خود را نسبت به اين نوع نگاه نشان دهيد و اگر احتمال خطر نمي‌دهيد، مستقيما گوشزد کرده و صريحا به او بيان کنيد که از اين نحوه رفتار متنفريد.
خلاصه اين‌که يکي از مسائلي كه بيشتر باعث عذاب و نگراني شما شده است، دقت افراطي به نوع نيت ديگران است. در حالي که اصلا لازم نيست نسبت به نيت همه افراد دقت کنيد. لذا تا زماني که يقين به بد بودن نگاه ديگران نکرديد با خيال آسوده کارهاي خود را انجام دهيد و نسبت به نوع نگاه‌ها وسواسي به خرج ندهيد.
2. در مورد ادامه کار با يک گروه ديگر که مربي‌شان زن است ولي موضوع کارشان با موضوع کار شما فرق مي‌کند، توصيه مي‌کنيم بيشتر دقت کنيد. اگر مي خواهيد تصميم منطقي بگيريد، بهتر است از روش حل تعارض استفاده کنيد؛ به اين ترتيب که براي هر دو گزينه (يعني ادامه کار با گروه خود و يا ادامه کار با گروه ديگر با موضوع ديگر) جدولي تشکيل داده و زيان‌ها و منافع کار با هر دو گروه را در آن بنويسيد. سپس براي هر يک از منافع و زيان هاي ذکر شده، امتيازدهي کنيد. هر گزينه‌اي که بيشترين امتياز در منافع و کمترين امتياز در زيان را دارد، انتخاب کنيد.
نکته:
خواهر گرامي !
به نظر ما اگر دليل شما براي تغيير گروه فقط مرد بودن مربي و مبهم بودن نوع نگاه او باشد، براي تغيير کافي نيست.
3. در مورد روبند زدن به تمام صورت مي‌گوييم، بسيار خوب است؛ ولي اگر با توجه به شرايط آنجا احتمال زياد مي‌دهيد که مورد مسخره، توهين و اذيت و آزار قرار گيريد، لزومي ندارد که حتما روبند بزنيد. (مخصوصا که اکثر مراجع روبند زدن به تمام صورت را واجب نمي‌دانند)
به طور كلي در مورد حضور اختياري يا اجباري در بيرون از منزل و به افتادن اجباري در چنين موقعيت هايي هم كه خود بسترساز بسياري از اين قبيل معضلات است هم فكري نماييد.
موفق باشيد!