باعرض سلام
لطفاً این حدیث را برایم تفسیر کنید:
مالک بن عطیه می گوید از امام صادق(علیه السلام) پرسیدم منظور از شرک اکثریت مومنین که در آیه آمده است چیست؟ امام فرمودند: مقصود مثل این حرفهایی است که گاهی انسان می گوید «اگر فلانى نبود من نابود می شدم»، «اگر فلان كس نبود من به فلان ناراحتى مبتلا مىشدم»، «اگر فلانى نبود خاندان من، اهل و عیالم از بین می رفتند.» او با این اندیشه اشخاص را موثر در زندگى خود مىبیند و براى خدا در رازقیت و در تاثیر، شریك قرار می دهد. عرض كردم: این چنین بگوید چطور؟ «اگر خداوند به وسیله فلانى بر من لطف و منت نمی گذاشت من نابود مىشدم» آیا باز هم اشكالى دارد؟
حضرت فرمود: اگر این گونه بگوید مانعى ندارد.(12) چون در این بینش خداوند متعال را مؤثر، مسبب، وسیله ساز و دیگرى را وسیله می داند.
لطفاً شرح دهید که خود انسان دنبال وسیله باید برود؟ آیا خود خدا وسیله ساز است؟ آیا اگر ما دنبال راه حق برویم و وطیفه خود را به درستی انجام دهیم ولی از کار برکنار شدیم مثلاً با توجه به انتظارات بیجا و درخواست های نامعقول، آیا باید التماس طرف مقابل کرد هرچند خواسته او نامعقول و نادرست باشد؟
و یک سوال دیگر اینکه مگر نه اینکه خود شخص تصمیم به استفاده از ما کرده پس اینجا به اراده خود او بوده و دیگر شاید بتوان گفت که خداوند وسیله ساز نیست!
لطفاً این شبهه خطرناک را برای من باز کنید(ای کاش کمتر میدانستم تا این همه شبهه در ذهن من راه نمی یافت)
با سلام و عرض تبريک فرا رسيدن سال نو و سپاس از ارتباطتان با اين مرکز
انسان باید دنبال وسیله برود ، دنبال روزی باید رفت، دنبال مداوا باید رفت ، دنبال تعلیم باید رفت ، دنبال اسباب تهذیب باید رفت . این که بنشینیم و دعا کنیم که خدا روزی و شفا بدهد و مهذب کند و عالم گرداند ، بدون این که دنبال کسب این ها از راه اسباب باشیم ، غلط و گمراهی است.
آیات و روایات دعوت کننده به کار و تلاش و کسب علم و تهذیب و... همگی دلالت دارد که انسان باید هر چیز را از راه اسبابش بطلبد . خدا نیز هر چیز را فقط از راه اسبابش می دهد که دعا و طلب نیز جزئی از همان اسباب است. امام صادق (ع) می فرماید :
ابی الله ان یجری الاشیاء الا بالاسباب فجعل لکل شیء سببا؛(1)
خداوند برای هر چیزی سببی قرار داده و ابا دارد که آن چیز را جز از طریق سببش جاری سازد.
وقتی ما دنبال وسیله رفتیم و از خدا هم کمک خواستیم ، خداوند هم ما را به سوی وسیله سوق می دهد . وسیله و سبب را مؤثر می گرداند. پس خدا وسیله ساز است برای کسانی که دنبال اسباب هستند و تلاش و کوشش می کنند و با تضرع از خدا یاری می طلبند .
ما اگر به وظیفه عمل کردیم و راه راستی و درستی پیشه کردیم و مورد قهر بالا دستی ها واقع شدیم ، نباید برای رضای بالا دستی ها دست از طریق صحیح و مورد رضای خود برداشته و با التماس و دست کشیدن از راستی و درستی ، دنبال راضی کردن آن ها باشیم که این همان شرکی است که در روایت بدان اشاره شده و از آن نهی گردیده است . بدانیم که اگر فقط دنبال رضای خدا باشیم ، خدا ما را نجات خواهد داد و بالا دستی ها را از ما راضی خواهد ساخت . قهر و غضب آن ها را از ما دور خواهد نمود و اگر هم اجازه دهد سختی و رنجی ببینیم ، برای امتحان ما و دیگران است . باید با پای فشردن بر راستی و درستی به دنبال موفقیت در امتحان باشیم.
وقتی شخصی به ما کمک می کند ، معنایش این نیست که چون خود او تصمیم گرفته ، پس خواست خدا نبوده و کمک خدایی نیست ، زیرا او که تصمیم گرفته ، جهت کسب رضای خدا و برای اجابت امر خدا در کمک به بنده خدا، کمک کرده و وسیله خدایی شده است.
براي اطلاعات بيش تر با مركز ما به شماره 09640با بخش كلام صحبت بفرماييد . مطمئن باشيد كه شما را از اين ناراحتي و سرگرداني نجات خواهند داد .
پی نوشت :
1. صفار محمد بن حسن ، تهران ، اعلمی ، 1404 ق ، ص 525.






