احكام

پرسش 1:
حكام
شرح : چرا دين اسلام استمنارا حرام كرده؟

پاسخ:
با سلام و تشکر به خاطر ارتباط تان با اين مرکز.
چنان كه در روايات تصريح شده اين حكم به روشني در قرآن بيان شده است ؛ در واقع حرمت چنين عملي از آيه 5 تا 7 سوره مومنون به دست مي آيد: «وَ الَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ إِلَّا عَلىَ أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانهُُمْ فَإِنهَُّمْ غَيرُْ مَلُومِينَ فَمَنِ ابْتَغَى‏ وَرَاءَ ذَالِكَ فَأُوْلَئكَ هُمُ الْعَادُون»؛ (1) و آن ها كه دامان خود را (از آلوده‏شدن به بى‏عفتى) حفظ مى‏كنند، تنها آميزش جنسى با همسران و كنيزانشان دارند، كه در بهره‏گيرى از آنان ملامت نمى‏شوند و كسانى كه غير از اين طريق را طلب كنند، تجاوزگرند». پس هر نوع ارضاي جنسي خارج از اين محدوده عدوان و معصيت و مورد ملامت است .
هنگامي که از حضرت صادق (ع) در مورد استمنا مى پرسند، مى فرمايد: گناه بزرگى است که خداوند در قرآن مجيد از آن نهى فرموده، استمنا کننده مثل اين است که با خودش نکاح (زنا) کرده باشد. اگر کسى را که چنين کارى مى کند، بشناسم ، با او هم خوراک نخواهم شد. (2)
قوانين اسلام از طرف خداوند«حکيم» است. «حکيم» بودن خداوند اين پيام را دارد که هيچ فرمان و حکمي را بدون«حکمت» و دليل و برهان صادر نمي کند. بنا بر اين هر چيزي را که «ممنوع و حرام» اعلام کرده، قطعاً انجام آن مفاسد و ضرر و خسارت هاي جسمي، روحي، فردي يا اجتماعي ويژه اي دارد؛ اما هر چيزي را «واجب» دانسته، حتماً انجام آن در بردارنده رشد روحي و رواني، جسمي و معنوي، مادي و فردي و يا اجتماعي است، که ناديده گرفتن آن، اثرات تخريبي و منفي شکننده اي در کوتاه مدت يا دراز مدت خواهد داشت.
ما اگر به حكيم بودن خداوند و عالم مطلق بودن او ايمان داشته باشيم، بايد اذعان كنيم كه قوانين خداوند از روي علم و حكمت صادر شده است و به آن گردن نهد و نسبت به آن تعبد داشته باشد. خودارضايي نيز يکي از موضوعاتي است که اسلام آن را مجاز ندانسته، حکم «حرام» بر آن نهاده است، چون انجام آن آثار منفي و شکننده اي بر جسم و روح و روان مرتکبان آن مي گذارد که در ذيل به برخي از آن پيامدها اشاره مي شود.
اگر بخواهيم زيان‏هاي استمنا را به طور خلاصه ذکر کنيم، فهرست ‏وار به زيان‏هايي که در کتاب بلوغ آمده، بسنده مي‏کنيم . اگر به جاي ده ضرري که برخواهيم شمرد، يکي از آن‏ها هم وجود داشته باشد، کافي است که دين آن را حرام کند و انسان هم مرتکب آن نشود. اين زيان‏ها عبارتند از:
1ـ تحريک زياد هيپوتالاموس و در نتيجه تحريک افراطي غدد جنسي که سبب پرکاري و نامتناسب آن‏ها مي‏شود، بلوغ زودرس را به دنبال دارد.
2ـ کاهش و تخليه مکرر قواي جسمي و روحي به ضعف عمومي بدن و بالاخره پيري زودرس مي‏انجامد.
3ـ به علت افزايش جريان خون در اعضاي تناسلي، مغز و مراکز حساس، پيوسته دچار کاهش نسبي جريان خون مي‏شود، همچنين تخليه‏هاي مکرر عصبي و عدم ارضاي روحي در دراز مدت، موجب ضعف عصبي و عوارض روحي مي‏گردد.
4ـ رکود فکري، اختلاف و ضعف حافظه، کاهش اراده در کساني که استمنا مي‏کنند، ديده مي‏شود.
5ـ ضعف بينايي و بي‏اشتهايي، و در صورت افراط، ضعف استخواني و ناراحتي مفصلي در اين افراد شايع است.
6ـ فرد از نظر فکري نوعي توجه نسبتاً مداوم به موضوع‏هاي جنسي پيدا مي‏کند که اين امر مانع تفکر آزاد مي‏شود و بنا بر اين، از عوامل رکود فکري به حساب مي‏آيد.
7ـ در مراحل افراطي به ضعف جنسي و انزال زودرس منجر مي‏شود.
8ـ به علت ارضاي ناقص و غيرطبيعي و اختلال‏هاي حاصله، بعد از ازدواج غالباً امور زناشويي به طور طبيعي صورت نمي‏گيرد و گاه شخص در روابط زناشويي شکست خواهد خورد.
9ـ گوشه‏گيري، يأس و بي‏تفاوتي نسبت به مسائل مهم حياتي، غم و کدورت رواني و عوارض ديگر آن است.
10ـ در موارد بسياري به شدت آزارطلبي يا خودآزاري در اين عمل ديده مي‏شود. (3)
در کتب معتبر علمي مثل مجموعه‏ي DSM که اختلال‏هاي رواني را مورد بحث و بررسي قرار مي‏دهد، اين عمل (خودارضايي) را از جمله‏ي اختلال‏ها شمرده‏اند و دستور العمل‏هايي براي پيشگيري و يا حذف آن در رفتار کودک و نوجوان بيان داشته‏اند.
البته در بسياري از موارد، علم و تجربه علي‏رغم تمام پيشرفت‏هايي که داشته و دارد نتوانسته‏اند علت ممنوعيت و يا لزوم برخي اعمال و اشيا و آن چه مربوط به انسان است، درک کند و بفهمد. چرا که هنوز دانش بشر به اندازه‏اي رشد نکرده است که به تمام مصالح و مفاسد فوائد و ضررهاي استمنا و اعمال مربوط به انسان را درک کند و بشناسد. ما هم در اينجا به برخي از اين موارد اشاره كرده ايم.
در نهايت بايد گفت اين عمل لذت يك زندگي طبيعي و متعادل و لذت بخش را از فرد خواهد گرفت و اين خود زمينه بروز انواع مشكلات مادي و معنوي و جسمي و روحي براي فرد خواهد بود . اين ها همه امور ظاهري و مادي قابل درك در مورد حرمت اين عمل هستند و امور پنهان و غير مادي حقيقتي ديگر است كه روايات ذكر شده به نوعي بيان گر وجود مفاسد غير مادي و معنوي اين عمل ناپسند هستند .
در انتها نيز چند روايت ديگر در مورد اثر معنوى گناه خودارضايى بيان مى‏کنيم تا ان شاء الله مورد استفاده شما قرار گيرد:
1. امام صادق (ع) فرمود: روز قيامت خداوند با شخص خودارضا گفتگو نمى‏کند و از چشم خدا مى‏افتد. (4)
2. رسول خدا (ص) فرمود: لعنت خدا و ملائکه خداوند و تمام بشر بر شخص خودارضا است. (5)
3. رسول خدا (ص) فرمود: کسى که خودارضايى مى‏کند، ملعون است. (6)
4. امام صادق (ع) فرمود: خودارضايى گناه بزرگى است که خداوند در قرآن از آن نهى فرموده است. (7)

پي نوشتها:
1. مومنون (23) آيه 5-7.
2. عاملي، شيخ حر، وسايل الشيعه، موسسه آل البيت، قم،1409 ه.ق، ج 18 ، ص 575.
3. محمديان، محمود، بلوغ تولدي ديگر، انجمن اولياء و مربيان، تهران، 1384ه ش.
4. محمدي ري شهري، محمد، ميزان‏الحکمه، دارالحديث، قم،1387ه.ش، ج12 ، ص5654.
5. همان.
6. همان.
7. همان.

پرسش 2:
بهترين راه توبه براي گناه استمناء چيست؟

پاسخ:

توبه از هر گناهي و از جمله استمنا دو رکن اساسي دارد:
1- پشيماني بر گناه:
خداوند در قرآن مي فرمايد: "قل: يا عبادي الّذين اسرفوا علي انفسهم لا تقنطوا من رحمه الله أنّ الله يغفر الذنوب جمعياً، إنّه هوالغفور الرّحيم؛ (1) بگو: اي بندگان من که (با گناه کردن ) بر خود ظلم و ستم روا داشتيد، از رحمت خداوند مأيوس و نا اميد نشويد که خدا همه گناهان را مي آمرزد.
رسول اکرم (ص) فرمود: " هر مرضي دارويي دارد و داروي گناهان استغفار و طلب عفو و آمرزش از خدا است. (2)
گناه هر چه باشد، قابل توبه است و توبه از آن در درگاه الهي پذيرفته مي شود. به شرط آن که توبه حقيقي باشد؛ يعني انسان از عمق دل پشيمان شده باشد و با عزمي راسخ بخواهد آن گناه را ترک کند . در اين صورت خداوند نه تنها توبه را مي پذيرد. بلکه توبه کننده واقعي را دوست دارد. توبه که به معني پشيماني واقعي از معصيت است، هم موجب بخشش گناه شده و هم صفحه قلب را از آلودگي به گناه پاک و تيرگي را مبدّل به روشنايي مي سازد.
غرق گنه نا اميد مشو ز دربار ما که عفو کردن بود در همه دم کار ما
بنده شرمنده تو، خالق بخشنده من بيا بهشتت دهم ،مرو تو در نار ما
توبه شکستي ،بيا هر آنچه هستي بيا اميدواري بجو ز نام غفار ما
2- عزم بر ترک آن:
امام علي(ع) مي‌فرمايد: «توبه به دل پشيمان شدن و به زبان آمرزش خواستن و به اندام ترک نمودن است». (3)
اولين گام در ترک استمنا اميد به نجات از دام اين بيماري است.
گام دوم: تصميم، اراده و صبر در برابر خواسته‌هاي نفساني است. با در نظر گرفتن سرانجام اين گناه و بررسي تمام جوانب مسئله و بسيج کردن تمام نيروهاي معنوي خود، به خصوص ايمان به خدا عزم خود را در ترک استمنا راسخ کنيد و با جديت وارد عمل شويد و با زبان جاري کردن استغفار و طلب مغفرت و عزم بر ترک گناه مطمئن باشيد گناه سابق شما بخشيده شده است.
استمنا علاوه بر ضررهاي جسمي، مشکلات روحي نيز به دنبال دارد. به يقين با ترک اين عادت ناپسند مشکلات رفتاري شما نيز برطرف خواهد شد.
سعي کنيد خاطره تلخ گذشته را به بوته فراموشي بسپاريد و بر نقاط قوّت خود تأکيد و اصرار ورزيد تا از اين طريق اعتماد به نفس و خود باوري شما تقويت گردد.
برادر عزيز !
خداوند با حکمت و دانش گسترده خويش ،همراه با غرايز و نيروهاي ديگر، غريزه جنسي را نيز در انسان آفريده است که به هنگام بلوغ شکوفا مي‏شود . اگر به درستي رهبري نشود، ناگزير طغيان مي‏کند . شخص را به راه‏هاي انحراف و سقوط مي‏کشاند. براي کنترل و هدايت درست اين غريزه راه‏هاي متعددي وجود دارد که بهترين و موثرترين آن ها، ازدواج است. قرآن کريم در اين مورد مي‏فرمايد: «وَ أَنکِحُوا الْأَيَامَى مِنکُمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبَادِکُمْ وَ إِمَائِکُمْ إِن يَکُونُوا فُقَرَاء يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ». (4)
در اين آيه ابتدا جوانان را بر ازدواج تشويق کرده و به آنان اميد داده که فقر را مطرح نکنند؛ زيرا با اتخاذ شيوه صحيح و منطقي در زندگي و اميد به رحمت و فضل خدا، اين مشکل به راحتي حل مي‏گردد.
بنا بر اين بهترين و موثرترين راه براي کنترل غريزه ازدواج است . چه بسا در برخي موارد که انسان به گناه مي افتد، واجب است که ازدواج کند . انسان براي انجام دادن موضوع واجب بايد کوشش نمايد که حتي المقدور صورت گيرد . مانند همه تکاليف واجب بايد انجام پذيرد . آرام آرام مسئله را با مادر و پدر يا نزديکاني که در فراهم کردن زمينه ازدواج شما مي توانند موثر باشند ، مطرح کنيد.
در صورت عدم وجود شرايط حتي به صورت نسبي تا زمان رسيدن به آن شرايط و انجام اين امر ،تنها راه آن است که غريزه جنسي خود را به طور موقت کنترل کنيد. طبيعي است براي کنترل غريزه جنسي و مبتلا نشدن به استمنا و خودارضايي بايد از برخي راهکارها کمک بگيريد. در ذيل به برخي راهکارهاي موثر براي ترک استمنا اشاره مي کنيم :
1- سعي کنيد هميشه پيش از خواب مثانه خود را تخليه کنيد و شب‏ها به خصوص غذايي سبک ميل کنيد.
2- هرگز شکم خود را بيش از حد معمول پر نکنيد، بلکه اگر تا چند لقمه ديگر جاي داريد از غذا دست بکشيد.
3- از پوشيدن لباس‏هاي تنگ و چسبان (به خصوص لباس زير ) اجتناب ورزيد
4- هرگز در حمام به طور کامل لخت نشويد.مثلا در حالي که هنوز زير شلوار به پا داريد قسمت فوقاني بدن خود را بشوييد و از ليف و صابون زدن به اندام جنسي خود که باعث تحريک آن مي شود بپرهيزيد. مطمئن باشيد صرف تماس آب و صابون با اندام جنسي بدون دست ورزي براي بهداشت آن کفايت مي کند. هرگز فکر گناه را به ذهن خود راه ندهيد و از تصور و تخيل امور جنسي و شهواني سخت پرهيز کنيد.
5- از خواندن، شنيدن، نگاه کردن به امور و تصاوير شهوت‏آفرين دوري کنيد.
6- از خوردن مواد غذايي محرک مانند: خرما،پياز، فلفل، تخم‏مرغ و غذاهاي چرب اجتناب و يا به حداقل اکتفا نماييد.
7- از نگاه کردن و دست‏ورزي به اندام جنسي خود پرهيز کنيد.
8- هرگز به رو نخوابيد.
9- هيچ‏گاه تنها در يک مکان نباشيد تا فرصت و زمينه گناه از بين برود.
10- براي تخليه انرژي زايد بدن به طور منظم و زياد ورزش کنيد.
11- هيچ‏گاه بيکار نباشيد و هميشه براي مشغول ساختن خود به فعاليتي مطلوب و مثبت برنامه داشته باشيد.
12- روزه بگيريد . حتي اگر روزه واجب به عهده نداريد ،روزه مستحبي بگيريد و اگر قادر نيستيد، روزه تربيتي بگيريد، يعني به کمترين مقدار غذا و کم‏حجم‏ترين نوع غذاها اکتفا کنيد و وعده غذايي خود را کم کنيد.
13- هرگز به نامحرم نگاه نکنيد، حتي اگر به ارتباط کلامي با آنها مجبور باشيد.
14- با جنس مخالف رفتار متکبرانه داشته باشيد، هرگز با روي باز و نرمي با آنها برخورد نکنيد.
15- هرگاه افکار جنسي به ذهن شما حمله ور شد ، ذهن خود را مثلاً با بستن يک کش به مچ دست خود و کشيدن و رها کردن آن از آن افکار منصرف کنيد. به خود هشدار دهيد.
16- به بدي اين گناه و عواقب آن بيانديشيد ولي احساس گناه شما از اين کار نبايد به حدي باشد که در شما ايجاد اضطراب مخل به سلامت روان کند .
17- به محض لغزش فوراً توبه کنيدو هرگز از رحمت خدا مأيوس نباشيد و بدانيد رحمت خدا از گناه شما بزرگتر است.
18- سعي کنيد که به مرور نه يکباره تعداد دفعات اين عمل را کاهش دهيد . مثلا اگر هرروز اين کار را انجام مي داديد ، سعي کنيد دفعات آن را به يک روز در ميان، سپس دوروز وبعد هفته اي يک بار و ... کاهش دهيد
19- قرآن زياد بخوانيد و در معاني آيات آن تفکر کنيد.
20- در مجالس مذهبي، دعا و توسل و موعظه زياد شرکت کنيد.
21- از کتبي که جنبه موعظه و بيدارگري قلبي دارد بهره بگيريد و مقيد باشيد در روز چند ساعت به مطالعه اين‏گونه کتب بپردازيد . براي مثال مجموعه کتاب‏هاي شهيد دستغيب توصيه مي‏شود به خصوص کتاب گناهان کبيره، قلب قرآن، ايمان، قلب سليم و معاد و….
22- اوقات فراغت خود را با مطالعه، ورزش، زيارت، عبادت و عيادت از نزديکان و... پر کنيد.
23- به معاد و قيامت فکر کنيد.
24- ذکر: «لاحول ولا قوة الا باللَّه» را زياد بر زبان جاري سازيد.
25- استمنا منافاتي با نماز خواندن ندارد و اگر خدايي نکرده هر روز هم اين کار را مي کنيد با غسل و تيمم حتما سعي کنيد عبادت‏هاي خود مانند نماز و روزه و... انجام دهيد . اين کار به نوبه خود تاثير به سزايي در ترک اين عمل دارد .
26- از محيط هاي آلوده، سخت دوري کنيد و بيشتر وقت خود را در کتابخانه بگذرانيد و بي‏علت در خيابان‏هاي آلوده پرسه نزنيد .

پي نوشت‏ها:
1. زمر (39) آيه 53.
2 . محمد محمدي ري‌شهري، ميزان الحكمه، دار الحديث،1416 ه.ق، ج 2، ص 997، ماده "ذنب".
3. همان .
4. نور (24) آيه32.

پرسش 3:

چرا اسلام جماع با خانوم هاي محرم را حرام كرده؟

پاسخ:

ازدواج و نزديکي با مادر و خواهر در ميان همه اقوام و ملل، ممنوع و از تنفر خاصي برخوردار است، حتي زرتشتيان که در منابع اصلي خود، قائل به جواز اين گونه ازدواج­ها بوده­اند، امروز آن را انکار مي­کنند. گرچه بعضي کوشش دارند که اين موضوع يعني تنفر ازدواج با محارم را ناشي از يک عادت و رسم کهن بدانند، ولي مي­دانيم عموميت يک قانون در ميان تمام افراد بشر در قرون و اعصار طولاني، معمولاً حکايت از فطري بودن آن مي کند و ر سم و عادت نمي­تواند عمومي و دائمي باشد.
بنا بر اين علت حرمت ازدواج با محرم ريشه در فطرت انسان­ها دارد و دين اسلام نيز بر اساس فطرت حکم نموده است و آن را حرام کرده است .
اين مسئله حتي در اقوام عقب افتاده و شبه وحشي چنين است. به رغم اين که مسائل اخلاقي و قوانيني براي روابط زناشويي ندارند، اما از روابط جنسي ميان نزديکان خودداري مي­کنند، مانند بوميان استراليا که هيچ قانوني بين آنان حکم فرما نيست و بيابانگرد هستند و از گياهان و شکار جانواران تغذيه مي­کنند.
از اين رو تمام اديان آسماني ازدواج با محارم را ممنوع نموده‌اند.
در مذهب يهود، ازدواج با محارم مانند مادر، دختر، زن پدر، خواهر، نوه خواهر، عمه، برادرزاده، خواهرزاده، خاله زن و... منع شده است.
مسيحيان کاتوليک و پروتستان نيز تابع تورات مي­باشند و ازدواج با محارم را جايز نمي­دانند. ارتدکس­ها از ازدواج تا هفت نسب پدري و مادري پرهيز مي کنند. (1)
قرآن نيز با قاطعيت تمام حرمت ازدواج با محارم را اعلام فرموده است:
«حرّمت عليکم امّهاتکم و بناتکم و أخواتکم و عمّاتکم و خالاتکم ...؛ (2) حرام شده است بر شما مادرانتان و دختران و خواهران و عمّه ها و خاله ها و دختران برادر و دختران خواهر شما و مادراني که شما را شير داده­اند و خواهران رضاعي شما و مادران همسر و دختر همسرتان که در دامان شما پرورش يا فته ­اند».
گذشته از اين‌ها ازدواج‌هاي فاميلي خطرات فراواني دارد؛ يعني بيماري نهفته وراثتي را آشکار و تشديد مي‌کند. حتي بعضي از مکاتب گذشته از محارم، ازدواج با اقوام نسبتاً دور مانند عموزاده‌ها را بايکديگر خوب نمي‌دانند و معتقدند خطرات بيماري‌هاي ارثي را تشديد مي‌نمايد، ولي اين مسئله اگر در خويشاوندانِ دور مشکلي ايجاد نکند، در خويشان نزديک که همخوني شديدتر است، مسلّماً توليد اشکال خواهد کرد. (3)
در بيش تر ممالک متمدن جهان نيز از ازدواج‌هاي فاميلي پرهيز مي‌کنند. چنان که آمار کشورهاي آلمان، فرانسه و انگلستان نشان مي‌دهد که از ازدواج‌هاي فاميلي کاسته شده است. علت و حکمت ديگري که بر ممنوعيت ازدواج با محارم مي‌توان مطرح کرد، اين است که ميان محارم جاذبه و کشش جنسي معمولاً وجود ندارد يا کم تر است، زيرا محارم غالباً با هم بزرگ مي‌شوند و براي يک ديگر عادي و معمولي هستند، مي‌دانيم که جاذبة جنسي و تداوم آن، يكي از شرط هاي استحکام پيوند زناشويي است.
پي‌نوشت‌ها:
1. دکتر صفدر صانعي، بهداشت ازدواج، ص 30.
2. نساء (4) آيه 23.
3. آيت الله مکارم ، تفسير نمونه، ج 3، ص 328.

پرسش 4:

چند راهكار براي كاهش شهوت بيان كنيد.

پاسخ:

غريزه جنسي، از نيرومندترين غرايز در وجود انسان است که خداوند آن را در وجود وي قرار داده و اهداف و مصالح خاصي نيز بر آن مترتب است.
به دليل وجود همين غريزه نيرومند است که انسان گرايش به جنس مخالف مي‌يابد . با همه مشکلاتي که وجود دارد يا تصور مي‌شود، آدميان به ازدواج روي مي‌آورند . حاضرند بسياري از سختي‌ها و مشکلات را به جهت آن تحمّل کنند يا بر خود هموار نمايند و از بسياري از خواسته‌هاي خود بکاهند.
در عين حال، قرآن مجيد راه مقابله با طغيان غريزه جنسي را در صورت فراهم نبودن زمينه ازدواج، عفت‌پيشگي و يا خويشتن‌داري در امور جنسي مي‌داند و مي‌فرمايد: «آن ها که وسيله ازدواج ندارند، بايد عفت پيشه کنند تا خداوند آنان را به فضلش بي نياز کند». (1) البته اين امر، نياز به مقاومت سرسختانه دارد که در روايات به عنوان جهاد اکبر مطرح شده است.
کارشناسان مسائل جوانان، براي کنترل غريزه جنسي راهکارهاي متعدد و متفاوتي بيان کرده اند که به برخي از آن ها اشاره مي کنيم:
الف) دارويي و غذايي:
1. از غذاهايي که طبع سرد دارند، مثل: عدس، لبنيات به خصوص ماست، و سبزي به ويژه کاهو و کلم زياد استفاده کنيد.
2. از خوردن مواد غذايي انرژي زا و محرک که طبيعت گرم دارند، مانند: عسل، خرما، پياز، موز، ارده شيره، قاووت، سير، تخم مرغ، فلفل و انواع ادويه جات، گردو يا پسته پرهيز کنيد يا استفاده از آن ها را به حد اقل برسانيد.
3. کم‌خوري: يکي ديگر از راه‌هاي کنترل غريزه جنسي، دوري از پرخوري است. از اين رو، در روايات اسلامي از روزه‌داري به عنوان عامل تعديل غريزه جنسي ياد شده است.
پيامبر اکرم(ص) مي‌فرمايد: «اي جوانان، هر يک از شما قدرت ازدواج دارد، ازدواج کند. اگر قدرت ندارد، روزه بگيرد؛ زيرا روزه گرفتن براي کنترل شهوت مفيد است». (3)
4. در صورتي که با کنترل غذايي ، نتيجه مطلوب حاصل نشد، مراجعه به پزشک متخصص و يا متخصص دارو هاي گياهي و طب سنتي مي تواند مفيد و موثر باشد.
ب) تفکر و انديشه صحيح‌:
به طور کلي‌، فکر کردن صحيح‌، به طور مستقيم يا غير مستقيم‌، از عوامل بازدارنده به شمار مي‌آيد؛ زيرا فکر مانند آيينه صاف‌، زيبايي ها و زشتي‌هاي امور را براي انسان نشان مي‌دهد. قرآن در آيات بسياري‌، مردم را به انديشيدن و تفکر درباره حقايق عالم دعوت کرده‌ و از آن‌ها خواسته است که بدون فکر، کاري را انجام ندهند.
حضرت علي‌ (ع) نيز مي‌فرمايد: «ما ذل‌ّ من احسن الفکر؛ (4) کسي که نيکو بينديشد، هرگز ذليل و خوار نمي‌شود».
به کار گيري انديشه از دو جهت در کنترل غريزه جنسي مؤثر است:
1. انديشه در مورد آثار مثبت و مطلوبي که کنترل غريزه جنسي در سلامت جسم و روان دارد. همچنين در تقويت قدرت اراده و تصميم گيري، بصيرت و بينايي، حافظه و استعداد، فهم و دانايي فرد اثر مي گذارد. از سوي ديگر، کنترل غريزه جنسي باعث مي شود که خداوند محبت او را در دل مردم و مؤمنان قرار دهد و از لطف و عنايت ويژه خويش در دنيا بهره مندش سازد؛ همان گونه که حضرت يوسف (ع) و جناب ابن سيرين از شاگردان امام صادق(ع)و صدها نفر ديگر، با کنترل شهوت صاحب کمالات و مقامات معنوي والايي شدند. البته پاداش هايي که خداوند به کنترل کنندگان شهوت در آخرت مي دهد، با آثار و پاداش هاي دنيوي آن قابل مقايسه نيست و کسي جز خدا حد و اندازه آن را نمي داند.
2. انديشه در مورد آثار وضعي و بيماري هاي جسمي، به ويژه بيماري هاي مربوط به مجراي ادرار، و بيماري هاي رواني و روحي استمنا و ديگر راه هاي شهوت راني هاي غير مشروع، از يک سو، و تفکر در کيفرها و عذاب هايي که در آخرت دامنگير وي مي شود، از سويي ديگر، مانع شهوت گرايي مي گردد.
ج) سالم سازي انديشه و دور شدن از دام ها و تله هاي شيطاني:
1. مشکل‌ترين مرحله رويارويي با انحراف جنسي، سالم سازي انديشه و پرهيز از افکار شهوي است. امام علي(ع) مي‌فرمايد:
«کسي که در پيرامون گناه بسيار بينديشد، سرانجام به آن کشيده خواهد شد». (5) بنابراين، لازم است که ذهن و انديشه خود را کنترل کنيد. از متمرکز شدن در مورد جنس مخالف و مسائل غريزي و شهواني پرهيز کنيد. هر وقت ذهن به صورت ناخواسته به آن سو کشيده شد، تغيير وضعيت دهيد؛ مثلا راه برويد، بدوييد، ورزش کنيد، آب سرد به صورت بزنيد يا قرآن بخوانيد و يا ذکر خدا بگوييد. کلمه «ما شاء الله ولا حول ولا قوة الّا بالله العظيم» را زياد بگوييد و يا با صداي بلند شعر و آواز بخوانيد.
2. کنترل چشم: نگاه، راهبر دل و دام شيطان و بذر شهوت است. براي مهار غريزه جنسي بايد از ديدن آنچه که ميل جنسي را تحريک مي‌کند، خودداري کرد. امام علي(ع) مي‌فرمايد: «بهترين عامل روگرداني از شهوات، فروبستن چشم‌ها است». (6)
3. عدم اختلاط زن و مرد: همنشيني زن و مرد و هم‌سخن شدن و خلوت کردن با يکديگر، زمينه را براي تحريک شهوت جنسي فراهم مي‌کند.
4. از تماشاي برجستگي‏هاي بدن خود و ديگران و صحنه‏هاي تحريک کننده جدا خودداري کنيد.
5. از فکرکردن و ترسيم نمودن صحنه‏هاي محرک در ذهن و خيال پرهيز کنيد.
6. از گوش دادن به آوازها و موسيقي‏هاي تحريک‏کننده و مبتذل اجتناب کنيد.
7. از نشست‏هاي غفلت‏زا و معاشرت با دوستان ناباب و گوش سپردن به سخنان تحريک‏آميز، فاصله بگيريد.
د) خودشناسي و توجه به کرامت انساني‌:
بخشي از گناهان‌، بر اثر آن است که انسان‌ به ارزش خود پي نبرده است. هنگامي که انسان‌، شخصيت و جايگاه خود را در نظام هستي بشناسد و به آن توجه داشته باشد، گناه نمي کند؛ زيرا وقتي به اين حقيقت آگاهي يافت که خداوند اساس و خميرمايه آفرينش او را از قطره آبي نجس و بي ارزش که با چشم غير مسلح قابل ديدن نيست، آفريده است، و از سوي ديگر، به وي استعدادهاي شگفت انگيز داده و او را به مقامي والا و ارجمند که برتر از همه موجودات است، رسانيده است، حاضر نخواهد شد خود را همرديف حيوانات قرار دهد و شخصيت و کرامت انساني و عزّت نفس خود را به دست خواسته هاي حيواني و نفس امّاره يا شيطان بسپارد. حضرت علي - عليه السلام - مي فرمايد:
کسي که در درون خويش احساس عزّت و کرامت و بزرگواري دارد، هيچ وقت حاضر نمي شود آن را با گناه از بين ببرد و خود را خوار و بي مقدار نمايد.
ايشان همچنين مي فرمايد:
«قبيح بذي العقل ان يکون بهيمة وقد امکنه ان يکون انساناً ؛ (7) براي خردمند، زشت است که همچون حيوان باشد؛ با اين که براي او ممکن است‌، انسان باشد».
ه) معنويت درماني:
1. تقويت ايمان و معرفت به خدا: ايمان به خدا و توجه به او در همه جا، از اساسي‌ترين اهرم‌هاي بازدارنده از گناه است؛ زيرا اين موضوع‌، آن چنان نيرويي در برابر گناه براي انسان به وجود مي‌آورد که او را نفوذناپذير مي‌کند. در آيات بسياري‌، بر ايمان‌، براي بازداري از گناه تکيه شده است‌، نظير آيات: «أَلَم‌ْ يَعْلَم بِأَن‌َّ اللَّه‌َ يَرَي‌َ ؛ (8) آيا انسان نمي‌داند که خداوند او را مي‌بيند» و او پيوسته در پيشگاه و محضر خدا است؟
قرآن کريم در فرازي ديگر فرموده: «إِن‌َّ الَّذِين‌َ اتَّقَوْاْ إِذَا مَسَّهُم‌ْ طَائف مِّن‌َ الشَّيْطَـَن‌ِ تَذَکَّرُواْ فَإِذَا هُم مُّبْصِرُون‌ ؛ (9)پرهيزگاران‌، هنگامي که گرفتار وسوسه‌هاي شيطان شوند، به ياد خدا مي‌افتند و بينا مي‌گردند. بنابراين، با تقويت خداشناسي بايد ايمان را قوي ساخت».
خواندن همه نمازها ي واجب، به ويژه نماز صبح در اول وقت، و همچنين برقراري ارتباط نزديک با خدا از راه مناجات و خواندن دعا، به خصوص دعاي کميل با توجه به معاني و مفاهيم آن، تأثير شگرفي در کنترل خواهش هاي نفساني دارد.
2. آخرت گرايي: يعني توجه به پاداش اخروي درباره کساني که دامن خود را از گناه پاک داشته اند. امام علي(ع) در اين باره مي‌فرمايد: «کسي که به بهشت علاقه دارد، خواهش‌هاي نفس و شهوات را فراموش کند». (10)
3. ياد مرگ: رسول خدا (ص) اصحاب خود را در باره مرگ بسيار سفارش مي‌کرد و مي‌فرمود: «زياد مرگ را ياد کنيد؛ زيرا ياد مرگ شکننده لذات نفساني و مانع ميان تو و شهوات است». (11)
4. با شرکت در مجالس مذهبي، دعا، خواندن نمازهاي نافله و نافله شب، پيوسته در صدد تقويت نيروي ايمان خود باشيد.
5. تلاوت قرآن: بي‏شک، انس با قرآن، تلاوت، تدبر و تفکر در مضامين آن، خود شفاي هر دردي است که به سرعت، کار هر پريشاني را رو به سامان مي‏برد و زخم‏هاي پنهان را التيام مي‏دهد، همت‏ها را تا آسمان‏ها بالا مي‏برد و بشر را از فرو رفتن در هواهاي نفساني نجات مي‏بخشد.
و) فرصت شناسي و استفاده بهينه از آن:
1. براي تمام اوقات شبانه روز خود برنامه‏اي منظم تدوين کنيد. هيچ زماني را بدون برنامه قبلي سپري نکنيد؛ زيرا در غير اين صورت، براي آن اوقات، شيطان برنامه‏ريزي مي‏کند.
2. ورزش: يکي از راه‌هاي آرام کردن طوفان غريزه جنسي در انسان، ورزش و فعاليت بدني است. ورزش مقدار فراواني از انرژي‌هاي بدني و فکري انسان را به خود اختصاص مي‌دهد و توجه آدمي را به اين گونه مسائل کم مي‌کند.
3. اوقات فراغت خود را با مطالعه و انجام کارهاي هنري، فني و... پر کنيد. هيچ گاه تنها يا بيکار نمانيد.
نکته پاياني:
- راه حل دين در خصوص نوع مقابله و مواجهه با غريزه جنسي، نخست ازدواج و نکاح مشروع است.
- «نفس را مشغول بدار، وگرنه او تو را به خود مشغول خواهد ساخت».

پي‌نوشت‌ها:
1. نور (24) آيه 33.
2. جهت اطلاع بيش تر به لغتنامه علي اکبر دهخدا رجوع شود.
3. العلامه المجلسي، بحار الانوار، الناشر: مؤسسة الوفاء، بيروت لبنان، سنة النشر 1404 ه.ق، ج 100، ص 224، عبد الواحد بن تميمي آمدي، معجم الفاظ غرر الحكم درر الكلم، الناشر: مركز الابحاث و الدراسات الاسلامية، تاريخ النشر: ذي القعده 1413، تحقيق مصطفي درايتي، واژه "فکر".
5. همان، واژه "ذنب".
6. همان، واژه "نظر".
7. شرح نهج البلاغه ابن ابي الحديد، ناشر مکتبه آيت الله مرعشي، قم، ج 20، ص 306.
8. علق (96) ‌آيه 14.
9. اعراف‌ (7) آيه 201.
10. نهج البلاغه، ترجمه فيض الاسلام، کلمات قصار 30.
11. بحار الانوار، ج 74، ص 388.