راهنمایی

با سلام و عرض تبريک فرا رسيدن سال نو و سپاس از ارتباطتان با اين مرکز
پاسخ در قالب چند نکته بیان شده است .
نکته اول : تقلید :
به عنوان مسلمانی که خود را پیرو اهل بیت پیامبر اکرم علیهم السلام می دانیم، موظفیم در زمان غیبت ، فقیه و کارشناس و متخصص در دین باشیم یا در احکام عملی اسلام بر اساس نظر یک متخصص و فقیه در دین که اصطلاحا او را مرجع تقلید می گویند ، عمل کنیم ، که به این کار تقلید می گویند . بر اساس روایات آنان به عنوان راهنمای دین و نمایندگان عام و حجت امام زمان علیه السلام شمرده می شوند . عقل انسان نیز حکم می کند که در هر کار فنی یا علمی تخصص نداریم ، به متخصص رجوع کنیم . بنا براین لازمه دینداری در این زمان به عنوان یک شیعه پیرو ائمه اطهار (ع) این است که حتما در احکام و مسایل دینی از یک مجتهد دارای شرایط تقلید و پیروی کنیم .
نکته دوم : نقص اسلام :

فکر و نظر انسان در مورد هر کس یا هر چیز و دینی، وقتی درست می تواند باشد که شناخت و اطلاعاتش در مورد آن فرد یا آن دین کافی و کامل باشد . بنا بر این داوری کردن در مورد دین اسلام نیز نیازمند شناخت آن و داشتن اطلاعات لازم و کافی در مورد اسلام است. چنان که به این نکته توجه داشتید، از این رو پیدایش فکر ناقص بودن اسلام را به خاطر ضعف تبلیغات ذکر کردید .
البته پیدایش این گونه افکار در دوران جوانی و نوجوانی از یک سو امری عادی و طبیعی است، زیرا تنها فردی نیستید که از این گونه افکار مزاحم و تکراری رنج می‏برید، بلکه افراد زیادی هستند که دچار این گونه افکار یا مشابه آن هستند؛ در واقع پیدایش این حالات و این نوع پرسش‌ها در ذهن انسان (آن هم در دوران نوجوانی و جوانی) در بسیاری از افراد امری عادی و طبیعی است .
در معارف اسلامی به این گونه جرقه‌ها که گاهی در ذهن و دل انسان وارد می‌ گردد ، «حدیث نفس» گفته می‌شود .
بعضى از افراد ، مشکل خود را پنهان نگه مى‏دارند . گاهى دور از چشم دیگران چندین ساعت را صرف افکار و تخیلات خود مى‏نمایند ، اما خوشبختانه شما با پرسشگری خود در صدد درمان آن بر آمده اید . در واقع با شناخت درد و تصمیم به حل و درمان آن نصف راه را رفته اید ، پس راهکارهایى را که ارائه مى‏شود، با دقت مورد توجه قرار دهید. امیدواریم با توجه به صداقت و اخلاصی که در شما جوانان وجود دارد ، خداوند کمک تان کند و شما را در مسیر مورد رضایت خود راهنما باشد.
حدیث نفس نه گناه است و نه انسان را از دایره «دین» خارج می‌کند.مهم آن است که بر «عقیده و ایمان خود استوار و ثابت قدم» باشید . برای بستن راه‌های ورودی «حدیث نفس» و القای شبهات و اشکالات ذهن توسط شیطان و پاسخ‌گویی به آن ها به اقدام‌های «علمی» و «عملی» دست بزنید.
راهکارهای حل مشکل:
1 - بازسازى شناختى:
شیطان با همفکری نفس امّاره پیوسته در صدد نقشه کشیدن و برنامه ریزی جهت دلسرد کردن و مأیوس ساختن انسان از خدا باوری و عبادت و نیایش است . تلاش می کند با القای شک و تردید انسان را از پیروی دین خدا و انبیا و ائمه علیهم السلام باز دارد . تلاش می کند او را در یک حالت حیرت و سرگردانی قرار دهد، از این رو انسان باید همیشه در مسیر افزایش سطح اطلاعات و آگاهی دینی و شناخت و معرفت خود نسبت به خدا و نعمت‌ها و الطاف مادی و معنوی باشد تا از این رهگذر بتواند به تدریج به ایمان و عقیدۀ قوی و تقوای قلبی و قولی و عملی نایل گردد. با توبه و اصلاح و جبران کارهای نادرست خویش و تهذیب نفس و تزکیۀ روح سرانجام به مقام «بندگی خدا» و رتبۀ «مُخلََصین» برسد تا شیطان از به دام انداختنش مأیوس گردد.
2 - شفاف کردن افکار:
براى مقابله با افکار انحرافى باید اندیشه خود را پالایش کنید و ابهام زدایى نمایید. امام على(ع) مى‏فرماید:
«به دلیل شفافیت افکار ملائکه، آنان هر گز به وسواس فکرى مبتلا نمى‏شوند».(1)
اگر شبهه و سؤالى در ذهن خود نسبت به خدا ،نماز،دعا،توکل،و یا توسل به اولیاى الهى دارید، بدون واهمه آن‏ها را مطرح نمایید . از راه اندیشیدن یا مطالعه کردن و یا مکاتبه نمودن با ما در پی یافتن پاسخی رضایت بخش جهت پرسش های خود باشید.
3 - متمرکز شدن بر افکار مطلوب:
براى رهایى از افکار ناخواسته، لازم است افکار خوشایند را جایگزین کنید. توجه به افکار معقول و تقویت و تمرکز آن به وسیله تکرار زبانى، شما را از افکار مخرّب و آزاردهنده باز مى‏دارد. پیامبر اکرم(ص) مى‏فرماید: «کسى که مبتلا به وسواس فکرى درباره خدا است، سه بار ایمان به خدا و رسول را به زبان تکرار کند، یعنی سه بار بگوید :ـ « آمنت بالله و رسوله» تا آن حالت وسواسى از بین ‏برود».(2)
4 - ذکر و دعا :
شخصى از امام صادق(ع) در مورد وسواس و شک سؤال کرد، حضرت فرمود:
«لا شى فیها، تقول لا اله الا الله؛ وسواس و شکی که در ذهن تان( در مورد خدا یا سایر مقدسات) به وجود می آید ، مشکلى ندارد ، یعنی گناهی برآن بار نیست . هر گاه به وسواس فکرى مبتلا شدى، بگو لا اله الا الله » و «لا حولَ ولا قوّة إلاّ بالله»(3) با این ذکر و تغییر حالت دادن، از فکر تکرارى رهایى مى‏یابید.
- مردی خدمت امام باقر(ع) رسید و از سه چیز شکایت کرد:
اول - وسوسۀ شیطان و حدیث نفس ،
دوم- فقر و تنگدستی،
سوم ـ بدهکاری‌های زیاد.
حضرت فرمود: این دعا را مکرر بخوان . خداوند هر سه مشکل شما را برطرف می‌کند:
«توکّلت علی الحیّ الذی لا یموتُ و الحمد للّه الذی لم یتّخذ ولداً و لم یکن له شریکٌ فی المُلک و لم یکن له ولیُّ من الذلّ و کبّره تکبیراً»(4)
پس از مدتی آن مرد خدمت امام رسید و گفت: به دستور شما عمل کردم، خداوند هر سه مشکل مرا برطرف ساخت.
در روایتی آمده است که برای رفع وسوسۀ شیطان و حدیث نفس و زمانی که در دل شکی نسبت به خدا ( یا یکی از مقدسات ) پیدا شد، بگوید: «هو الأوّل و الآخر و الظاهر و الباطن و هو بکلّ شیءٍ علیم».(5)
امام صادق(ع) فرمود:‌«هر گاه شیطان در دل انسان وسوسه کرد و در او شک و تردید ایجاد کرد، سه مرتبه بر سینه و شکم خود دست بکشد و بگوید: «بسم الله و بالله، محمّدٌ رسول الله و لا حول و لا قوّة إلاّ بالله العلیّ العظیم، اللهمّ امْسَح عنّی ما أحذر». (6)
5 - هر روز به خود تلقین کنید : قادرم افکار ناخواسته را کنار بگذارم. تلقین یکى از راه‏هاى مبارزه با افکار منفى است .
آیا فکر نمی کنید پیدایش آن فکر نتیجه و بازتاب بعضی افکار و نیت ها و عملکردها یا بد دلی ها نسبت به علما باشد . زیرا برخی ذهنیت ها و کارها باعث می شود که یک سری از توفیقات از انسان گرفته شود و نظر رحمت خدا نسبت به آدمی کاسته شود . چنان که امام سجاد علیه السلام این موضوع را در دعای سحر گویا از زبان ما بیان می کند و به خدا عرض می‌کند:
« خدایا! چه شده مرا که هر وقت می‌خواهم مناجات و دعا کنم ، حواسم جمع نیست؟! یا خوابم می‌آید، یا اگر خوابم نمی‌آید، حالت چُرت است، یا اگر این ها نیست، شادابیم ، وقتم و نیرویم درباره خاطرات تلخ دیگری صرف می‌شود. آن لذّت مناجات را از من می‌گیری؟ در نتیجه مناجات نمی‌کنم، یا مناجات بی‌محتوا یی دارم.
خدایا ! هر وقتی پنداشتم درون و نیت من پاک و صالح است و به محفل توّابین نزدیکم، ابتهال، بَلیه‌، آفت و آسیب و گزندی می‌رسد که پای مرا می‌لغزاند و نمی‌گذارد که من به محفل نورانی آن ها راه پیدا کنم.پروردگارا ! علتش چیست ؟ نکند که مرا از دَرِ خانه‌ات راندی؛
بعد حضرت علت را این گونه بیان می کند :
شاید دیدی که ( با گناه صغیره یا کبیره ، گناه قلبی و فکری و ذهنی یا بدنی خود ) حقّ تو را سبک شمردم، مرا مطرود کردی؛ یا دیدی که چون از تو (و ذکر تو) اِعراض کردم( به حلال و حرام توجه لازم نکردم ) رحمت خود را از من سلب کردی یا چون دیدی در مقام دروغ گویان هستم، مرا مورد بی‌مهری قرار دادی و رهایم کردی؛ یا دیدی که نعمت‌های تو را شکر نمی‌کنم، مرا محروم کردی؛ یا دیدی که در مجالس علما و اندیشوران دینی حاضر نمی شوم ( و با آن ها رابطه و نیت خوبی ندارم ) مرا طرد کردی (یعنی به جای این که در محافل علما شرکت کنم ، چیزی یاد بگیرم، در مجالس دیگران شرکت می‌کنم ) یا دیدی در بین غافلان به سر بردم ، از رحمت خاصّ خود مرا ناامید کردی؛ یا چون مرا در مجلس‌های طنزگویان و بذله گویان و باطل گرایان که عمری را به بطالت و بی هدفی می‌گذرانند ، دیدی، مرا مورد بی‌مهری قرار دادی ؟
شاید به این دلیل دوست نداری صدای مرا بشنوی؛ چون این صدا و این حنجره در غیر راه رضای تو صرف شده است یا از این جهت دوست نداری چهره‌ام را در مجلس توّابین و پاکان ببینی که گاهی در مجلس هرزه گویان و هرزه پویان مشاهده ام کرده ای یا چون دیدی در مجلس علما حضور ندارم، مرا از خودت دور کردی و توفیق حضور در مجلس پرهیزکاران را به من ندادی .
شاید به جرم گناه و معصیتی که کردم ، مرا مکافات و مجازات کردی، یا در اثر کم حیائی و بی شرمی ام مرا مجازات کردی...».
در محتوای این قسمت از دعای ارزشمند سحر دقت کنید. علل بی حالی ها ذکر شده است . ترک واجب، فعل حرام، فکر و اندیشه و نیت نادرست ، انجام کار مکروه و رها کردن اموری که از شعائر دینی و مذهبی است ، باعث می‌شود که انسان توفیق مناجات و نماز نداشته باشد ، یا اگر توفیقی پیدا کرد و مناجات و نماز داشت، نماز بی‌حال و بدون حضورقلب انجام می‌دهد.
===============================
نکته سوم : معرفی کتاب هایی ساده :
1- بهترين راه خدا شناسي :محمد محمدي ري شهري
2- همه بايد بدانند:ابراهيم اميني
3- آفريدگار جهان : مکارم شيرازي
4- خدا را چگونه بشناسيم: مکارم شيرازی

5- حق جو و حق شناس : ترجمه کتاب المراجعات ، مترجم : علی اصغر مروج خراسانی
6- شب های پیشاور، سلطان الواعظین؛
7- آن گاه هدایت شدم تیجانی سماوی، ترجمه سید جواد مهری؛
8- آیین وهابیت، جعفر سبحانی.
پى‏نوشت‏ها:
1. نهج البلاغه، فیض الاسلام، خطبه 89.
2. متقي الهندي، كنز العمال،مؤسسه الرساله، بيروت، 1409 ه.ق ، حدیث 1245.
3. ثقه الاسلام كليني، الكافي، دار الكتب الاسلاميه، طهران،1365 ه.ش . ج‏2، ص 424.
4. حاج شیخ عباس قمی ، مفاتیح الجنان ، حدیث نفس .
5. همان .
6. همان .