لطفا من را راهنمایی کنید

پرسشگر گرامی، با سلام و تشکر از ارتباط تان با این مرکز
متاسفانه به دلايل مختلف ساختن سخن به نام پيامبر (ص) و امامان معصوم (ع) از همان زمان پيامبر شروع شد و جريان حديث سازي در طول تاريخ با شدت و ضعف ادامه يافت و هزاران حديث به نام پيامبر ، امامان و بزرگان دين ساخته شد و نقل گرديد.
پيامبر و امامان عليهم السلام و عالمان دين براي مقابله با اين جريان شيطاني و خطرناک تدابيري انديشيدند از جمله :
رسول خدا و امامان عليهم السلام اعلام کردند چون حديث سازان احاديث دروغ فراواني را به ما نسبت داده اند ، شما هر حديثي را به نام ما شنيديد ، آن را بر قرآن عرضه کنيد؛ اگر موافق قرآن بود، بپذيريد و اگر مخالف بود ، به کنار نهيد زيرا ما مخالف قرآن سخن نمي گوييم.
به دستور امامان از همان صدر اسلام راويان حديث معرفي مي شدند و شيعيان بلکه مسلمانان به گونه اي تربيت مي شدند که روايات را مستند بپذيرند آن هم با سند هاي معتبر ، يعني بايد معلوم گردد روايت را چه کساني از معصوم يا صحابي نقل مي کنند و اين افراد از نظر بررسي کنندگان شخصيت راويان حديث ،افراد معتبري باشند یا نه ؟ از این رو علمي در حوزه اسلام از همان صدر اسلام پيدا شد به نام علم رجال که شناسايي راويان حديث و نقاط قوت و ضعف آن ها را وجهه همت قرار داد و آن ها را در کتاب هاي معتبر ثبت کرد همچنان که علم ديگري پايه گرفت به نام علم دراية الحديث که بررسي متن روايات و نقاط قوت و ضعف آن ها را پيگيري مي کرد و عالمان بزرگ حديث شناس و راوي حديث به پالايش احاديث پرداختند و سعي کردند احاديث معتبر را در مجموعه هايي جمع آوري کنند. همچنان که جمعي ديگر به جمع آوري و معرفي احاديث جعلي همت گماردند. بنا بر اين ما بايد به احاديثي که افراد معتبر و شناخته شده از پيامبر و امامان نقل کرده اند و آن احاديث با اصول قراني مخالف نيستند ، بها دهيم و عمل کنيم و عمل به چنين احاديثي حکم عقل و دين است و اگر به چنين احاديثي بها ندهيم، از ديدگاه همه عاقلان کار ناپسندي کرده ايم.
با توجه به وضعیت رجال و راویان حدیث ، احاديث از يک نظر به دو دسته تقسيم مي شوند: متواتر و غير متواتر (خبر واحد).
حديث متواتر حديثي است که صدور آن از معصوم قطعي است . البته احاديث متواتر محدود و کم هستند و غالب احاديث غير متواتر و به اصطلاح "خبر واحد" مي باشند.
احاديث غير متواتر که بيشتر و اکثريت قريب به اتفاق احاديث هستند ، خود به چهار دسته کلي تقسيم مي شوند:
1. خبر صحيح که راويان آن تا معصوم افراد شناخته شده، متصل به هم ، عادل ، مورد اطمینان از جهت صداقت و حافظه و اعتقاد و شيعه دوازده امامي مي باشند. اين نوع حديث، بهترين نوع بعد از متواتر است و در احکام فرعي حجت مي باشد.
2. خبر موثق به احاديثي گفته مي شود که راويان آن تا معصوم متصل و شناخته شده اند و همگي مورد اطمينان و در درجه بالاي تقوا و راستگويي و ... هستند؛ گر چه بعضي از آنان شيعه دوازده امامي نيستند.
حدیث موثق از لحاظ اعتبار در درجه بعد از خبر صحيح است .
3. خبر حسن، که راويان شناخته شده و متصل و شيعه هستند و گر چه مدح هم شده اند؛ ولي وثاقت آنان يقيني نيست و از لحاظ ايمان و تقوا و راستگويي و حافظه و تقيد بر درستگويي و ... مورد يقين و اطمينان نمي باشند؛ گر چه مدح شده اند و انسان های خوب و ارزشمندی می باشند. اين روايات که تعدادشان بيشتر از انواع قبل است، در درجه اعتبار پايين تري از روايات قبل مي باشند.
4. روايات ضعيف که در سند يا دلالت آن ها ضعف و ايرادي هست؛ مثلا راويان تا معصوم متصل نيست و يا اصلا راويان ذکر نشده اند؛ يا راوي بين چند نفر که ثقه و غير ثقه اند، مشترک مي باشد يا از راوي هيچ مدح و تاييدي نرسيده و ...
اين روايات که از لحاظ تعداد بيشترين هستند، از لحاظ درجه اعتبار از همه پايين ترند .
این بررسی اعتبار حدیث از حیث سند است؛ اما احادیث از حیث محتوا هم مورد بررسی قرار می گیرند تا معتبر از غیر معتبر شناسایی شود.
مثلا احادیثی که مضمونی مخالف ظاهر قرآن و مبانی گرفته شده از قرآن و سنت داشته باشد ، اعتبار ندارند. سخن معصومین سخنی زیبا و جذاب است و اگر حدیثی نازیبا باشد ، معلوم می گردد کلام معصوم نیست.
برای اطلاع بیشتر از مبانی اعتبار حدیث از حیث متن و سند ، باید به کتاب های "درایه الحدیث و علم الحدیث" مراجعه کنید.
غالب احادیث مربوط به احکام ، بیان احکام مجمل قرآنی است که احکام جاوید و فرازمانی و فرامکانی هستند و روایاتی هم بیان احکام حکومتی است که تابع مصالح و مفاسد عصری و زمانی می باشد و شناسایی این احادیث و مبانی آن کار افراد خبره و متخصص است. توضیح آن مبانی نه در این جواب مختصر می گنجد و نه با توجه به تخصصی بودن بحث ، برای شما مفید است.
براي شناخت اجمالي با اين مباحث توصيه مي كنيم كتاب علوم حديث، تاليف نصيري، مطالعه بفرماييد.