دینی

پرسش: دینی
شرح : 1-در روز قیامت با توجه به اینکه می گویند انسان ها از گور برمی خیزند و به حساب آن ها رسیدگی می شود، آیا معاد به صورت جسمانی است در دوزخ؟ آیا انسان ها جسم دارند و جسم آن ها عذاب می شود ؟در بهشت آیا انسان ها جسم هم دارند؟
پاسخ:
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
! اين سوال را در نامه هاي متعدد قبلي پاسخ داده و از تكرار پاسخ معذوريم .

پرسش: با توجه به اینکه حضرت آدم پس از خلقت از گل روح و جسمش در بهشت بود ،در صورت وجود جسم در بهشت شرایطی که لازمه جسم است نیز پیش می آید، مثلاً خوردن و دفع کردن .

پاسخ:

گرچه برخی تصور کرده‌اند که مراد از بهشت آدم و حوا بهشت موعود آخرتي است، ولی مراد از بهشت محل سكونت آن ها همان بهشت موعود نیست، زيرا اخراج از آن بهشت معنا ندارد ؛ اما بهشت موقت و محل سكونت ايشان كجا بود و چه حقيقتي داشت ؟
بين علما اختلاف نظر وجود دارد که برخی از نظریات را بیان می کنیم :
1. باغ آسمانی :
بعضى از مفسران معتقدند : این بهشت در یکى از کرات آسمانى بوده ، هر چند بهشت جاویدان نبوده، زیرا در بعضى از روایات اسلامى با کلمه« سماء » به بودن این بهشت در آسمان اشاره شده است . (1)
2. باغ زمینی :
برخى از مفسران هم نوشته‏اند : اين بهشت یکى از باغ هاى دنیا و روى زمین بوده و جمله: « اهْبِطُوا» نیز بر این دلالت ندارد که از بالا به پايین بیايید، بلکه به معنى انتقال آن ها بعد از خوردن میوه ممنوعه به نقطه ديگر زمین است.
على بن ابراهیم قمى در تفسیر خود می نگارد:
از امام جعفر صادق علیه السّلام راجع به بهشت حضرت آدم جویا شدند: آیا از بهشت‏هاى دنیا یا از بهشت‏هاى آخرت بوده، فرمود: از بهشت‏هاى دنیا بود که خورشید و ماه در آن طلوع می کرد. اگر از بهشت‏هاى آخرت ‏بود، هیچ گاه حضرت آدم از آن خارج نمی شد. (2)
3. بهشت برزخي:
عده ايی نیز معتقدند : منظور ، بهشت برزخی بوده ، نه بهشت زمینی دنیایی ؛ علامه طباطبائی در دفاع از این نظر و در توجیه روایاتی مربوط، می فرماید :
مراد از این که از بهشت‏هاى دنیا بوده، این است که از بهشت‏هاى برزخى بوده، که در مقابل بهشت خلد است. این مطلب از برخی روایاتی که از طرف اهل بیت علیهم السلام‏ رسیده است، روشن می شود، چرا که در بعضى از قسمت هاى این روایات آمده است که آدم بر صفا، و حوا بر مروه، هبوط کرد، از این جهت که برزخ در همین جهان قرار دارد ، پس در زمین بودن (دنيايي بودن) این بهشت منافاتی با برزخی بودنش ندارد . (3)
در مجموع اين نظرات مي توان به اين نتيجه رسيد بهشتی که حضرت آدم و حوا در آن سکونت داشته اند، بهشت اُخروی نبوده است، زیرا بهشت اُخروی هرگز جای ابلیس نمی‌باشد . آن جا محدوده ای نیست که شیطان و شیطنت و عصیان در آن راه داشته باشد. خیال باطل و نافرمانی در آن جا نیست. از سوی دیگر: کسی که به جنت خلد وارد شود، دیگر خارج نخواهد شد.
اما در مورد كيفيت ارتزاق و وضعيتي جسمي متاثر از غذا خوردن نمي توان وضعيت بهشت اخروي را كه در آن نياز به دفع و ساير لوازم طبيعي جسماني نيست ، بر بهشت هاي ديگر منطبق دانست ، هرچند ممكن است تفاوت هايي بين هر يك از نظريات ذكر شده قابل تصور باشد .

پی نوشت ها :
1.مکارم شیرازى، تفسیر نمونه، ج‏1، ص 186، دار الکتب الإسلامیه ، تهران، چاپ اول، 1374 ش.
2. ترجمه تفسیر المیزان، ج‏1، ص 212، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ مدرسین حوزه علمیه ، قم، 1374 ش.
3. آیة الله جوادی، تفسیر تسنیم، ج 3، ص 337 ، نشر موسسه اسراء ، قم .