عزاداری در روایات

پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
در جواب به این پرسش شما چند نکته را خدمتتان عرض می کنیم :
1- مراسم سالگرد و عزاداری در واقع سلام و درود بر مقام والای آنها است لذا خدواند متعال از خيلي از انبياء بعد از هزاران سال در قرآن به خاطر كارشان تجليل مي كند( وحتی سوره هایی مثل یوسف و یونس و نوح و ابراهیم و محمد و...را به نام آنها می گذارد) سلام مي فرستد و این روش را ما باید از خداوند بیاموزیم
2-عزاداري، تعظيم شعائر الهي است که قرآن مجید هم بدان اشاره دارد و روایات هم شاهد و گواه خوبی می تواند باشد
و كوتاه سخن اين كه تمام آنچه در برنامه‏هاى دينى وارد شده و انسان را به ياد خدا و عظمت آئين او و طرفداری از یاران او مى‏اندازد شعائر الهى است و بزرگداشت آن نشانه تقواى دلها است.
ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ؛( 1) اين است (مناسك حج)! و هر كس شعائر الهى را بزرگ دارد، اين كار نشانه تقواى دلهاست‏
3- عزاداري، اظهار محبت و مودت و دوستی نسبت به مقام اهل بیت و حتی ارتباط دینی و ولایی است که قرآن از زبان پيامبر(ص) مي فرمايد:
قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى‏ وَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فيها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُور؛(2 ) بگو بر رسالتم از شما پاداشى نمى‏خواهم مگر مودت قرابتم را هر كه حسنه‏اى به دست آورد ثوابش را افزون مى‏كنيم، خدا آمرزنده و پاداش دهنده است.
قرآن و روايات، دوستى خاندان رسول اكرم (ص) و اهل‏بيت (ع) را بر مسلمانان واجب كرده است.‏ روشن است كه دوستى لوازمى دارد و محبّ صادق، كسى است كه شرط دوستى را - چنان كه بايد و شايد - به جا آورد.
يكى از مهم‏ترين لوازم دوستى، هم دردى و هم دلى با دوستان در مواقع سوگ و اظهار سرور و شادی در شادى آنان است از اين رو در احاديث، بر برپايى جشن و سرور در ايام شادى اهل‏بيت (ع) و ابراز حزن و اندوه در مواقع سوگ آنان، تأكيد فراوان شده است.
حضرت على (ع) در روايتى مى‏فرمايد: «...يفرحون لفرحنا و يحزنون لحزننا و یبذلون اموالهم و انفسهم فینا،اولئک منّا و الینا؛ (3) شيعه و پيروان ما در شادى و حزن ما شريكند و دارایی و جان خویش را در راه ما بذل می کنند،آنان از ما هستند و بازگشتشان به سوی ما است.»
4- اظهار همدردی با دوستان و مخالفت با دشمنان است:
بهترين و عاقلانه ترين روش مبارزه با مخالفان اهل بيت خنثي كردن تلاش بي وقفه چندين ساله آن ها و زنده كردن نام امام علي(ع) و امام حسين(ع) و اهل بيت و شرح جنايت ها و خيانت هايي كه بر آن ها صورت گرفت ، چه بوده و چيست ؟ آيا روشي بهتر از تشكيل مجالس و اقامه عزا براي امام علي(ع) و فاطمه(س) و حسين(ع)و ...وجود دارد؟!
ساير امامان براي بيان حقّانيّت اهل بيت از بيان مظلوميت امام علي(ع) و شهادت جانگداز حضرت امام حسين (ع) استفاده مي كردند. گاهي خود ذكر مصيبت مي نمودند . به ياران و اصحاب خويش سفارش اكيد دراقامه عزا مي كردند .به شعرا و مدّاحان اهل البيت به خصوص مداحان امام علي(ع) و حضرت فاطمه (س) و امام حسين(ع) جايزه و انعام مي بخشيدند.
و در پایان نکته آخر را بیان می کنیم:
سيره عملی و گفتاری اهل بيت (ع) مي رساند كه آنها در سالگرد های ائمه خصوصا در ايام محرم و برای امام حسین (ع عزاداري مي كردند :
از امام صادق(ع) در باره عزاداری امام حسین(ع) و سایر امامان نقل شده است :
نَفَسُ الْمَهْمُومِ لَنَا الْمُغْتَمِّ لِظُلْمِنَا تَسْبِيحٌ وَ هَمُّهُ لِأَمْرِنَا عِبَادَةٌ وَ كِتْمَانُهُ لِسِرِّنَا جِهَادٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ لِي مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ اكْتُبْ هَذَا بِالذَّهَبِ فَمَا كَتَبْتَ شَيْئاً أَحْسَنَ مِنْهُ؛ (4) نفس کسی که برای ما اندوهناک باشد، تسبيح و هم و غم او به خاطر ما عبادت است و پوشاندن راز ما جهاد در راه خدا است .
در روایت دیگر امام رضا (ع) به ریّان بن شبیب،، فرمود : « یا ابن شبیب ان کنت باکیا لشیئ فابک علی الحسین فانه ذبح کما یذهب الکبش... ؛ (5) ای پسر شبیب اگر بر مصیبتی گریه می کنی ، بر حسین بن علی گریه کن چون که آن بزرگوار را همانند گوسفند سر بریدند و همراه او هیجده تن از اهل بیت او -که در زمین همانندی نداشتند- به شهادت رسیدند. » سپس حضرت فرمود: «...فاحزن لحزننا و افرح لفرحنا؛ (6) اگر خوش حال می شوی از این که در درجات عالی بهشت با ما باشی ،در حزن ما محزون ودر شادی ما شاد باش.»
پی نوشت:
1. حج(22) آیه 32.
2. شوری(42)آیه 23.
3. محمد الريشهري، ميزان الحكمة،دار الحديث چاپ الأولى،چاپ و نشر دار الحديث، ج 2، ص 1539 ، واژه (الشیعه ).
4.ثقه الاسلام کلینی، الکافی ،دارالکتب الاسلامیه طهرانف طبع چهارم، 1365ش ص 128.
5.علامه مجلسى،‏ بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهارناشر اسلاميه،‏چاپ تهران،‏ج 44، ص 286 .
6.همان.