باسلام آیا همه انسانها ذاتا بخل دارند؟منظور از بخل ذاتی چیست؟باتشکر منابع پاسخ به سوال را ذکر کنید؟
پرسشگر گرامی باسلام و تشکر از ارتباط با این مرکز.
در این که بخل در اسلام، یکی از صفات مذموم و زشت، و انفاق یکی از صفات پسندیده می باشد، شکی نیست؛ چون در آیات و روایات از بخل به بدی یاد شده و به دوری از آن سفارش شده. در قرآن در توصیف انسان های متکبر و فخور که خدا آن ها را دوست ندارد، آمده: «الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النّاسَ بِالْبُخْلِ وَ يَكْتُمُونَ ما آتَاهُمُ اللّه ُ مِنْ فَضْلِهِ وَ أَعْتَدْنا لِلْكَافِرِينَ عَذَابا مُهِينا»؛ (1) «آن ها کسانی اند که بخل می ورزند و مردم را نیز به بخل دستور می دهند و آنچه را که خدا از فضلش به آن ها داده، کتمان می کنند. خدا برای کافران و ناسپاسان، عذابی خوار کننده مهیا کرده است».
در فقه الرضا - عليه السلام - روايت شده: «از بخل بپرهيزيد كه بخل، آفت است؛ نه در انسان آزاده و نه در مؤمن يافت نمى شود. بخل، با ايمان ناسازگار است». (2) در قرآن خداوند به انفاق کردن دستور داده و سفارش کرده:
«يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْناكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لا بَيْعٌ فيهِ وَ لا خُلَّةٌ وَ لا شَفاعة»؛ (3) «ای کسانی که ایمان آوردید! بعضی از آنچه ما به شما روزی داده ایم، انفاق کنید؛ قبل از این که روزی فرا رسد که در آن روز بیعی نیست و دوستی و شفاعتی هم نیست».
شاید منظور شما از بخل ذاتی، اشاره به کسانی باشد كه دست در کارهای خیر و انفاق ندارند و از کوچک ترین کمک در راه خدا خودداری می کنند.
امیدواریم به سؤالتان پاسخ کافی داده باشیم. در غیر این صورت، در نامه بعدی سؤالتان را شفاف تر بنویسید تا پاسخ دهیم.
موفق باشید.
پی نوشت ها:
1. نساء (4) آیه 37.
2. محمدی ری شهری، کتاب میزان الحکمة، تحقیق دارالحدیث، انتشارات دارالحدیث، چاپ اول، ج 1، ص 232، حدیث 1588.
3. بقره (2) آیه 254.






