ارزوی مرگ

$$پرسشگر گرامی باسلام و تشکر از ارتباط با این مرکز.
آرزوی مرگ چند صورت دارد:
1. گاهی افرادی در اثر جهالت مرگ را نجات یافتن از گرفتاری های دنیایی می دانند و چون مصیبت و گرفتاری را سنگین و خلاف طبع و غیر قابل تحمل می انگارند، برای نجات از آن آرزوی مرگ کرده یا بالاتر از آن اقدام به خودکشی می کنند. اقدام به خودکشی که خود از گناهان کبیره است و این آرزوی مرگ هم نتیجه نادانی و جهالت است زیرا این چنین آرزو کنندگانی غالبا بلکه همه بی ایمان به خدا و معاد هستند، زیرا مؤمن مصیبت ها را بلا ها و امتحان های خدا می داند که وظیفه دارد در مقابل آن ها بایستد و با تحمل و تدبیر آنها را حل کند و از مواجه شدن با مصیبت ها و مشکلات نه تنها ترس ندارد و فرار نمی کند ، بلکه چون مقابله با آن ها به فعال شدن استعداد هایش و رشد قوای روحی و ایمانی اش می انجامد، از آن ها استقبال هم می کند.
بنا بر این کسی که این گونه جاهلانه تقاضای مرگ می کند، در حقیقت دارد تقاضا می کند عمرش که سرمایه او برای کسب آخرت است به رایگان از او گرفته شود و دارد بی صبری خود و عدم رضایتش به مقدرات خدا و بی تحملی خود را اعلام می کند که این همه گناه است و خدا نمی پسندد. خدا صبر و تحمل و مبارزه بنده را دوست دارد و می پسندد. پس چنین آرزو کردنی با توجه به معنایش نشانه ایمان نبوده و عمل صالح به حساب نمی آید بلکه به نوعی گناه و اعتراض به خدا است.
2. گاهی فرد با توجه به حقیقت مرگ که پل رساننده او به آخرت و لقای خدا است، تقاضای مرگ دارد. این چنین تقاضایی ناشی از بینش صحیح در براره مرگ است و از کسانی سر می زند که مرگ را فهمیده اند و لقای خدا را طالبند و برای لقای خدا کسب آمادگی کرده اند. دعای 40 صحیفه سجادیه دعای کسانی است که چنین بینشی در باره مرگ دارند و برای مرگ آماده اند و توشه برداشته اند. به این دعا توجه کنید:
«للهم صل على محمد وآله ، واكفنا طول الأمل ، وقصره عنا بصدق العمل حتى لا نؤمل استتمام ساعة بعد ساعة ولا استيفاء يوم بعد يوم ، ولا اتصال نفس بنفس ، ولا لحوق قدم بقدم ، وسلمنا من غروره ، وآمنا من شروره ، وانصب الموت بين أيدينا نصبا ، ولا تجعل ذكرنا له غبا ، واجعل لنا من صالح الأعمال عملا نستبطئ معه المصير إليك ، ونحرص له على و شك اللحاق بك حتى يكون الموت مأنسنا الذي نأنس به ، ومألفنا الذي نشتاق إليه ، وحامتنا التي نحب الدنو منها ، فإذا أوردته علينا وأنزلته بنا فأسعدنا به زائرا ، وآنسنا به قادما ، ولا تشقنا بضيافته ولا تخزنا بزيارته ، واجعله بابا من أبواب مغفرتك ، ومفتاحا من مفاتيح رحمتك ، أمتنا مهتدين غير ضالين طائعين غير مستكرهين ، تائبين غير عاصين ولا مصرين يا ضامن جزاء المحسنين ، و مستصلح عمل المفسدين ؛ (1) خدایا بر محمد و آل محمد درود فرست و ما را از آرزوهای دراز باز دار و با عمل درست، آرزو های ما را کوتاه کن تا این که ساعتی پس از ساعت دیگر را آرزو نکنم و فردا را بعد از امروز و حیاتی پس از این حیات و قدمی بعد از این قدم را انتظار نکشم و ما را از غرور آرزوی دراز، محافظت فرما و از شرور آن، در امان نگهدار و یاد مرگ را برای ما هر از گاهی قرار مده (بلکه همیشگی کن) و از کارهای شایسته عملی به ما عطا فرما که با آن به عنوان زاد و توشه به سوی تو سیر کنیم و به خاطر آن بر قرب دیدار تو حریص گردیم به گونه ای که مرگ ، زمان انس ما باشد و موعد الفتی که به آن اشتیاق پیدا کنیم و پناهگاهی باشد که دوست داشته باشیم به آن نزدیک شویم.
پس هر گاه که مرگ را بر ما فرود می آوری و اجل را بر ما نازل می کنی ، ما را به زیارت آن سعادتمند گردان و ما را با او مأنوس کن و ما را در میهمانی مرگ شقاوتمند مساز و به دیدار مرگ پست و خوار مگردان و مرگ را دری از درهای آمرزش و کلیدی از کلید های رحمت خود مقرر ساز. ما را در حالی که هدایت شده ایم ، گمراه نیستیم ، مطیع توییم، از دیدار تو کراهت نداریم، توبه کننده ایم، گناهکار نیستیم و بر گناه اصرار نداریم،بمیران ای ضمانت کننده پاداش نیکوکاران و ای اصلاح کننده اعمال تبهکاران! » .
آری کسی که چنین معرفتی نسبت به مرگ داشته و چنین آمادگی ای برای سفر آخرت داشته باشد، مرگ را زیبا دیده و برای پذیرفتنش آغوش باز کرده و منتظر اوست و قدم او را بر دیده می نهد. اما همین کس نیز باز هم از خدا عمر می طلبد تا بیشتر تلاش کند و بیشتر موجبات رضای خدا و تعالی آخرت را فراهم نماید.
همین امام سجاد در دعا می فرماید:
« و عمرني ما كان عمري بذلة في طاعتك ، فإذا كان عمري مرتعا للشيطان فاقبضني إليك قبل أن يسبق مقتك إلي ، أو يستحكم غضبك علي ؛ (2) خدایا ! تا هنگامی که عمرم در راه طاعت تو می گذرد به من عمر بده و آن گاه که عمرم چراگاه شیطان شود، پیش از آن که دشمنی تو سخت بر من رو آورد یا خشم تو محکم و پایدار گردد، جانم را بگیر!» .
بنا بر این آرزوی مرگ از این باب که انسان را به لقای خدا و دیدار اولیای خدا می رساند ، از جانب مؤمن نیکوکار خوب است و طبیعی است که چنین آرزویی داشته باشد و اما آرزوی مرگ به این عنوان که نجات دهنده از مصیبت های دنیایی و راحت کننده ما از آن ها باشد آن هم بدون این که توشه ایمان و عمل صالح داشته باشیم، ناپسند است.
پی نوشت ها:
1. صحیفه سجادیه ، دعای 40.
2. همان ، دعای بیستم.